Administratieve lijst / ambtelijke notitie met betrekking tot marktvergunningen. 19 juli 1943 (datumstempel). [Kolomkoppen]
naam | datum vergunning | markten

[Lijst met personen]
M. Cohen, Waterlooplein 51. | 29/11 '38 8 11 LM | Amstelveld, noordermarkt, maasplein
A. v Gelder, Waterlooplein 53 | 29/11 '38 8 11 LM | amstelveld
M. Krammer, nw. Hoogstraat 12 | 29/11 '38 8 11 LM | nieuwmarkt, uilenburg
S. Lallem., Joden Houttuinen 47-49 | 20/4 '38 8 11 LM | Lindengracht, Westerstraat
S. Westerkenstein Irenestraat 89/91 | 25/5 '39 8 11 LM | Alb Cuypstr, Dapperstraat, Ten Katestraat
H. Vellinga, 1e v d Campstr. 50 | 10/3 '39 8 11 LM | Alb Cuypstraat
K. R. May Galenstraat 14 | 27/11 '38 8 11 LM | nieuwmarkt
J. Liefveld (Helsloot) Govert Flinckstraat 72 | 29/11 '38 8 11 LM | Alb Cuypstraat
A. Kester Tollensstraat 96 | 29/11 '38 8 11 LM | Ten Katestraat
G. L. Wilhelmus Dijkstraat 24 | 22/11 '38 8 11 LM | nieuwmarkt

[Handgeschreven tekst onderaan]
Voorstel maken om de vergunning van bovenstaande kramenzetters in te trekken.
Zij maken sinds geruimen tijd geen gebruik meer van hun vergunning, en zijn waarschijnlijk naar elders vertrokken.

[Stempel en paraaf]
19 JULI 1943
Acc. [Paraaf: JHD]
model Dit document is een ambtelijk voorstel tot het intrekken van marktvergunningen van tien zogenaamde "kramenzetters" in Amsterdam. De reden die wordt opgegeven is dat de vergunninghouders hun plek niet meer gebruiken en "waarschijnlijk naar elders vertrokken" zijn.

Opvallend aan de lijst is dat een groot deel van de namen (zoals Cohen, Van Gelder, Krammer, Westerkenstein) en de adressen (Waterlooplein, Joden Houttuinen) wijzen op Joodse Amsterdammers. De afkorting "LM" achter de vergunningsdata zou kunnen staan voor "Lokale Markt" of een specifieke administratieve code. De opmerking dat zij naar "elders vertrokken" zijn, is een administratieve constatering van hun afwezigheid op de marktplaatsen waar zij hun nering plachten te voeren. Het document dateert van 19 juli 1943, een dieptepunt in de geschiedenis van de Jodenvervolging in Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode waren de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar de concentratie- en vernietigingskampen in volle gang.

Al in 1941 was het Joden door de bezetter verboden om op reguliere markten te staan. Zij werden verbannen naar specifieke "Joodse markten". In juli 1943 was het overgrote deel van de Joodse bevolking van Amsterdam al gedeporteerd via kamp Westerbork of ondergedoken. De ambtelijke terminologie "naar elders vertrokken" is in dit licht een wrang eufemisme voor de deportatie of de noodgedwongen vlucht in de illegaliteit. Dit document illustreert hoe de bureaucratie de gevolgen van de Holocaust administratief verwerkte: de 'vrijgekomen' plekken werden door de intrekking van vergunningen formeel beschikbaar gemaakt of simpelweg uit het register geschrapt. A. Kester H. Vellinga J. Liefveld L. Wilhelmus M. Cohen M. Krammer R. May S. Lallem S. Westerkenstein