Handgeschreven brief. 19 september 1919. A. Th. J. Smit Jr. (p/a L. J. Koene). WelEd: Heer (Hoofd van het Marktwezen). № 85/94/1 M. 1939 21/9

Amsterdam 19 Sept 1919

WelEd: Heer!

Naar aanleiding, dat ik mij in een zeer moilyk parket bevind, voel ik mij genoodzaakt, mij beleefd tot U te wenden. Ik sta n: l: al ong: 7 jaar met handel op de markt Kwanenburg wal. Al dien tijd heb ik hard gewerkt om vooruit te komen, trots alle tegenslagen dien ik de laatste jaren heb gehad, is het mij tot nog toe gelukt, om buiten de steunregeling te blijven. Tot zoover een korte inleiding, aangaande mijn persoon, maar nu het feit, waarover ik U wilde raadplegen. Het is mij n: l: onmogelijk, om nog langer die zware kosten te betalen van gehuurde stallen en de reden daaromtrent hoef ik U niet veel over te zeggen in deze tijd. Daarom heb ik kortweg voor mijn laatste geld mijn eigen stallen gemaakt in de hoop dat ik het alsdan nog vol zal kunnen houden. Daar de Marktmeester mij evenwel verbood, uit te pakken op mijn eigen materiaal wilde ik U beleefd vragen, als hoofd van het Marktwezen om mij vergunning te geven om zulks wel te mogen doen, daar ik anders onherroepelijk zonder verdienste kom. Daar ik geen steun krijg en dit ook niet wensch, ben ik verplicht met handel in mijn onderhoud te voorzien.

Hopende van U zoo spoedig mogelijk een gunstig antwoord te mogen ontvangen verblijf ik

Hoogachtend.
A. Th. J. Smit Jr:
p/a L. J. Koene.
Heerenmarkt 16 boven * Inhoud: De brief is een noodkreet van een marktkramer die in financiële moeilijkheden verkeert. Hij legt uit dat hij al zeven jaar op de markt (Kwanenburgerwal) staat en altijd heeft geprobeerd onafhankelijk te blijven van de "steunregeling" (sociale bijstand). Vanwege de hoge kosten voor het huren van marktkraampjes heeft hij van zijn laatste geld eigen materiaal gebouwd. De marktmeester verbiedt hem echter dit eigen materiaal te gebruiken. De schrijver verzoekt het Hoofd van het Marktwezen om een uitzondering, zodat hij zijn nering kan voortzetten zonder afhankelijk te worden van de overheid.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is formeel en respectvol ("WelEd: Heer", "beleefd tot U te wenden"), typerend voor zakelijke correspondentie uit die tijd. Er zijn enkele verouderde spellingen zichtbaar zoals "moilyk" (moeilijk) en "dien tijd".
* Kernbegrippen: "Parket" (moeilijke situatie), "steunregeling" (armoedezorg/bijstand), "Marktwezen". * Historische context: De brief dateert uit 1919, vlak na de Eerste Wereldoorlog. Hoewel Nederland neutraal was, heerste er economische onrust en inflatie. Voor kleine zelfstandigen was het een zware tijd.
* Sociaal-economische context: Er heerste in deze periode een sterk arbeidsethos en een zeker stigma op het ontvangen van "de steun". De afzender benadrukt expliciet dat hij hard werkt en geen overheidssteun wénst, wat zijn verzoek om eigen materiaal te mogen gebruiken kracht bijzet als een vorm van zelfredzaamheid.
* Locatie: De Kwanenburgerwal (nabij de Prinsengracht/Lindengracht) en de Heerenmarkt zijn historische handelslocaties in de Amsterdamse Jordaan/Centrum-buurt, waar van oudsher veel markten werden gehouden. Het Marktwezen was de gemeentelijke instantie die de orde en verhuur op deze markten reguleerde. A. Th J. Koene J. Smit Marktwezen