A. Th

Handgeschreven brief/notitie.

* **Doel:** De brief dient om een administratieve wijziging of verduidelijking door te geven aan een instantie (geadresseerd met de algemene aanhef *Lectori Salutem*). Het betreft standplaats nummer 77 op het Mosplein. * **Personen:** De officiële vergunninghouder is A. Th. Balk. Er wordt echter verzocht de correspondentie voor een tijdelijke vergunning te sturen naar "wed. E Balk - Helsloot". De toevoeging "wed." (weduwe) suggereert een wijziging in de gezinssituatie waarbij de echtgenote de zaken waarneemt of overneemt. * **Locatie:** Beide adressen bevinden zich aan de Papaverweg in Amsterdam-Noord, op loopafstand van het Mosplein waar de marktstandplaats zich bevond. De toevoegingen '7 I' (eerste verdieping) en '7 A' duiden op verschillende wooneenheden in hetzelfde pand of blok. * **Ondertekening:** Het document is ondertekend door "m Balk. Agent", wat aangeeft dat een familielid optreedt als zakelijk vertegenwoordiger.

Handgeschreven brief.

* **Inhoud:** De brief is een noodkreet van een marktkramer die in financiële moeilijkheden verkeert. Hij legt uit dat hij al zeven jaar op de markt (Kwanenburgerwal) staat en altijd heeft geprobeerd onafhankelijk te blijven van de "steunregeling" (sociale bijstand). Vanwege de hoge kosten voor het huren van marktkraampjes heeft hij van zijn laatste geld eigen materiaal gebouwd. De marktmeester verbiedt hem echter dit eigen materiaal te gebruiken. De schrijver verzoekt het Hoofd van het Marktwezen om een uitzondering, zodat hij zijn nering kan voortzetten zonder afhankelijk te worden van de overheid. * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel en respectvol ("WelEd: Heer", "beleefd tot U te wenden"), typerend voor zakelijke correspondentie uit die tijd. Er zijn enkele verouderde spellingen zichtbaar zoals "moilyk" (moeilijk) en "dien tijd". * **Kernbegrippen:** "Parket" (moeilijke situatie), "steunregeling" (armoedezorg/bijstand), "Marktwezen".

Ambtsbericht/notitie betreffende een marktvergunning.

Dit document betreft een administratieve afhandeling van een verzoek door markthandelaar A. Th. J. Smit om met eigen materiaal (twee kramen/stallen) op de markt aan de Zwanenburgwal te staan. Belangrijke punten uit de tekst: * **Procedure:** Het besluit is tot stand gekomen na overleg met de geschillencommissie (vertegenwoordigd door de heren Neeter en v. Gelder) en de officiële stallenverhuurder, v. Bochem. * **Achtergrond:** Uit de kanttekeningen rechts blijkt dat Smit eerder eigen stallen had, maar deze moest wegdoen omdat hij door rioleringswerkzaamheden ter plaatse tijdelijk geen inkomsten ("zijn brood niet kon verdienen") had. * **Logistiek:** De handelaar beschikt over een eigen opslagplaats op de hoek van de Zwanenburgwal voor zijn handelswaar en kramen. * **Besluit:** Op 20 oktober 1939 wordt definitief akkoord gegeven voor het gebruik van eigen materiaal.

Brief (slotfragment).

* **Handschrift:** Een verzorgd, formeel cursief schrift, karakteristiek voor de eerste helft van de 20e eeuw. De letters zijn goed gevormd en consistent. * **Afkortingen:** De schrijver gebruikt "Ub" als een formele afkorting voor "U" of "Uw Edele". In de handtekening worden dubbele punten gebruikt na initialen (A: Th: J:), wat een gangbare praktijk was in formele correspondentie. * **Inhoud:** De briefschrijver spreekt zijn vrees uit om ergens mee te stoppen ("om uit te scheiden"), wat kan wijzen op een arbeidsverhouding, een huurcontract of een ander lopend engagement. De toon is beleefd en afwachtend, getuige de vraag om een "gunstig antwoord". * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door A. Th. J. Smit Jr. De toevoeging "Jr." (Junior) suggereert dat zijn vader dezelfde initialen droeg.

Administratieve correspondentie (adviesnota/besluit).

* **Inhoud:** Het document betreft een verzoek van marktkraamhouder A. Th. Balk (plaats 77 op de markt aan het Mosplein) om zijn assistente te wisselen. De eerdere assistente, mejuffrouw De Wit, wordt vervangen door J. P. Balk (geboren in 1917). * **Juridische/Administratieve strekking:** Er wordt expliciet vermeld dat het gaat om "assisteeren" en niet om "vervangen". Dit is een cruciaal onderscheid voor de marktverordening; de vergunninghouder moet zelf aanwezig blijven, maar mag zich laten bijstaan. De toestemming wordt verleend "tot wederopzegging". * **Taalgebruik:** Het taalgebruik is formeel-ambtelijk ("m.i." voor mijns inziens, "inwilliging", "tot wederopzegging"). De spelling hanteert de oude genitiefvormen zoals "Aan den Heer". * **Procesgang:** Het document toont de ambtelijke weg: een binnengekomen verzoek (14 dec), een intern advies van Dijkstra (18 dec), een concept-besluit (21 dec), de definitieve goedkeuring door De Haan (30 dec) en de uiteindelijke archivering (2 jan 1941). ---

Ambtelijk rapport/brief.

Dit rapport doet verslag van een incident op de Amsterdamse vismarkt waarbij afgekeurde vis (circa 75 kg aan 'slipjes') werd gestolen met de intentie deze alsnog te verkopen. De vis was door keurmeester Snoek afgekeurd, wat betekent dat deze ongeschikt was voor menselijke consumptie. De dader, B. Groenteman, wordt met hulp van de politie opgespoord op het Waterlooplein. Er is proces-verbaal opgemaakt voor diefstal en het verhandelen van ondeugdelijke waar. De toon van de rapporteur aan het einde van de brief is opvallend streng: hij bestempelt Groenteman als iemand die "hier niet thuis hoort" en suggereert indirect dat er bestuurlijke maatregelen tegen hem moeten worden genomen bovenop de strafrechtelijke vervolging.

Dienstverslag / Rapportage van schade.

Dit document is een intern schadeverslag van de Gemeente Amsterdam, afdeling Marktwezen. De kern van de rapportage is een verkeersincident waarbij een paard en wagen een hek hebben beschadigd op het buitenterrein van de markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen of de nabijgelegen Vismarkt) aan de westzijde. **Belangrijke details:** * **Dader:** Jan Oud, wonende aan de Wagenaarstraat 67 te Amsterdam. * **Schade:** Drie verbogen en losgeraakte stangen van een hek. * **Getuige:** T.W.A. Sleegers, werkman bij de firma Rietveld (gevestigd aan de De Ruyterkade), wonende aan de Van Hogendorpstraat 153 huis. * **Administratieve afhandeling:** De aantekening onderaan wijst erop dat "Ass. Zaken" (waarschijnlijk Assurantie Zaken, de verzekeringsafdeling van de gemeente) om een kopie van het rapport heeft gevraagd om de schadeclaim af te wikkelen.

Brief (verzoekschrift)

De brief is een formeel verzoek van een Amsterdamse bloemenkoopman, A. Th. W. Valkenburg. Hij verzoekt om twee zaken: 1. Een tijdelijke standplaats voor de verkoop van kerstbomen en kerstbloemen in de tweede helft van december 1941. 2. Een vaste ("geregelde") standplaats voor bloemen op diezelfde locatie. De schrijver geeft aan dat hij al twaalf jaar in het vak zit, maar dat hij niet eerder een aanvraag heeft ingediend omdat de plekken traditiegetrouw naar "vaste menschen" (gevestigde exploitanten) gingen. Hij specificeert een zeer gewilde locatie: de hoek van het Koningsplein en het Singel, recht tegenover de bekende juwelierszaak Speyer. De toon is beleefd en respectvol ("Weledele Heer", "U.E." oftewel Uw Edelachtbare).

Getuigschrift (arbeidsverklaring).

* **Functie:** De werknemer, P. v. Nassau, was werkzaam als "zetwinkelier". Dit was een beheerder van een filiaal die in loondienst werkte voor een eigenaar (in dit geval Dekker), maar de dagelijkse leiding over de winkel had. * **Dienstverband:** Het dienstverband is opgesplitst in twee periodes. De onderbreking tussen augustus 1939 en juli 1940 wordt expliciet verklaard door de "Mobilisatie". De werknemer was in die periode waarschijnlijk opgeroepen voor militaire dienst vanwege de oorlogsdreiging en de daaropvolgende Duitse inval. * **Getuigenis:** De werkgever spreekt zijn tevredenheid uit over het karakter van de werknemer ("goed en eerlijk"). * **Reden van ontslag:** De reden is "inkrimping van zaken". Dit duidt op economische achteruitgang, wat zeer aannemelijk is in oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland, wanneer schaarste en rantsoenering hun intrede deden. * **Locatie:** De Sanderijnstraat 25 bevindt zich in de Amsterdamse wijk Bos en Lommer.

Dienstverslag / Klachtenrapport.

* **Inhoud:** Het document doet verslag van een handgemeen tussen twee mannen, A. Alosery en Arie Goedhart, op de vismarkt. De aanleiding was een conflict over eigendom (lege viskisten). Alosery weigerde kisten van Goedhart terug te geven en gebruikte fysiek geweld toen Goedhart deze zelf wilde pakken. * **Interpretatie van markeringen:** De rode onderstrepingen zijn waarschijnlijk geplaatst door de ontvanger of een dossierbeheerder om de ernst van de mishandeling ("slag en een schop", "blauw oog") direct in het oog te laten springen. * **Procedure:** De Chef van de Vischmarkt stelt zich objectief op door te vermelden dat hij het voorval niet zelf heeft gezien, maar rapporteert op basis van een formele klacht. De notitie onderaan geeft aan dat er direct actie is ondernomen: beide heren zijn opgeroepen voor een verhoor op 15 december 1941 om 10:30 uur. * **Handschrift:** Het betreft een vlot maar duidelijk leesbaar zakelijk handschrift, typerend voor de administratie uit die periode.

Voorzijde van een envelop of dossieromslag.

* **Handschrift:** Het document is beschreven in een vlot, hellend cursief schrift. De letters zijn verbonden en vertonen de typische lussen van administratief handschrift uit de vroege 20e eeuw. * **Titulatuur:** De afkorting "den Wel Ed Heer" staat voor "den WelEdelHeer". Dit was een gebruikelijke formele aanspreekvorm voor heren van een zekere stand of in een zakelijke/officiële context. * **Identificatie:** De geadresseerde is de heer A. Th. de Boer. De onderstreping van de naam was een gangbare praktijk om de belangrijkste informatie op een omslag te benadrukken. * **Zegels:** De rode zegels zijn officieel van de Gemeente Amsterdam. Het bovenste zegel diende waarschijnlijk als sluitzegel om de inhoud te waarborgen.

Ambtelijke notitie/advies op een los blad.

Het document is een kort ambtelijk advies betreffende een verzoek van een individu genaamd A. Th. W. Valkenburg. De kern van het bericht is dat er geen bezwaar is tegen het inwilligen van dit verzoek, waarbij specifiek wordt vermeld dat dit ook geldt vanuit een "concurrentieoogpunt". Dit suggereert dat het verzoek betrekking heeft op het starten of uitbreiden van een onderneming of een specifieke economische activiteit. De tekst verwijst naar een "rapport controleur", wat duidt op een voorafgaand onderzoek door een inspecteur. Het procesverloop is zichtbaar via de verschillende data en initialen: 1. Op **6 maart 1942** stelt een zekere "de Haan" het initiële advies op. 2. Op **11 maart 1942** wordt het document geparafeerd door "H.B.". 3. Op **13 maart 1942** wordt de conclusie "geen bezwaar" genoteerd en gerapporteerd ("Gerap.") door "M.R.M.".

Brieffragment (handgeschreven).

De tekst is een verzoek van een individu (A. Th. Vonk) aan een instantie, waarschijnlijk een distributiekantoor of een lokale ambtenaar. De schrijver legt uit dat de handel in fruit risicovol is omdat de waar snel bederft en dagelijks verkocht moet worden. Vanwege de onzekerheid van de fruithandel — en de schaarste daaraan — vraagt de schrijver of hij/zij in aanmerking kan komen voor distributiebescheiden (een "boekje") voor primaire levensbehoeften zoals aardappelen en groenten. Het taalgebruik is formeel en beleefd, kenmerkend voor de eerste helft van de 20e eeuw (gebruik van "zoo", "u zelf weet"). Het handschrift is verzorgd. De vermelding van "Ten Katestr" duidt zeer waarschijnlijk op de Ten Katestraat in Amsterdam, een straat die tot op de dag van vandaag bekend staat om zijn dagmarkt (de Ten Katemarkt).

Document

Dit document is een inventarisatie van transportmiddelen in gebruik bij de tuinbouwsector rondom Amsterdam. Het onderscheid tussen benzineauto's en "Gasgas-auto's" (waarschijnlijk een verschrijving voor houtgas- of generatorauto's) duidt op een periode van brandstofschaarste. In de lijst vallen de vele adressen aan de **Sloterweg**, **Akerweg** en **Osdorperweg** op. Dit waren de belangrijkste tuinbouwgebieden die Amsterdam destijds van verse groenten voorzagen (de voormalige gemeente Sloten). De lijst bevat specifieke details zoals het laadvermogen (variërend van 1500 tot 4000 kg), wat essentieel was voor de logistieke planning van de voedselvoorziening. De opmerking over de paraatheid (6 uur van tevoren melden) wijst op een centraal gecoördineerde inzet, mogelijk in het kader van de distributie tijdens de bezettingsjaren. ---

Officiële circulaire (brief) van een bedrijfschap.

Dit document is een officiële mededeling van het Bedrijfschap voor Groenten en Fruit waarin sancties tegen specifieke handelaren worden gecommuniceerd aan een veilingvereniging. De kernpunten zijn: * **Uitsluiting wegens prijsfraude:** Vijf kleinhandelaren uit de regio's Tilburg en Den Haag worden uitgesloten van handel voor periodes variërend van drie maanden tot een jaar. De beslissing is genomen door de "Inspectie voor de Prijsbeheersching", wat duidt op overtredingen van de vastgestelde prijzen (woekerprijzen). * **Tuchtmaatregelen tegen groothandelaren:** Twee groothandelaren krijgen een onmiddellijk en voorlopig handelsverbod opgelegd door het Bedrijfschap zelf. * **Handhavingsopdracht:** De veiling krijgt de strikte instructie om gedurende de uitsluitingsperiode geen enkel product aan deze personen toe te wijzen. Hiermee werd de aanvoerlijn van deze "besmette" handelaren volledig afgesneden. ---

Handgeschreven brief (zakelijke correspondentie)

De brief betreft een zakelijk geschil over een levering van sprotfilet. De kernpunten zijn: 1. **Tekort in levering:** Er ontbraken 4 pakjes van 1 ons door een defecte verpakking (los plankje). 2. **Prijsverschil:** Er is onduidelijkheid over de prijs per ons (28 cent vs. 30 cent). De hogere prijs is toegestaan omdat de vis in cellofaan is verpakt, wat destijds een duurdere verpakkingsvorm was. De controleur/handelaar had dit echter niet opgemerkt. 3. **Bijkomende kosten:** Er is onenigheid over het betalen van 'kraanloon' (overslagkosten) en 'porto' (verzendkosten). De schrijver uit zijn frustratie over de leverancier door het een "krenterige zaak" te noemen.

Dienstnota/inspectierapport betreffende een overtreding van gewichtsmaten.

Dit document is een ambtelijk rapport over een controle op gewichtsmaten tijdens de Duitse bezetting in Nederland. De inspecteur van het Marktwezen in Amsterdam rapporteert aan de wethouder over een zending "blick" (waarschijnlijk een merknaam voor surrogaatkoffie of cichorei) van een handelaar uit Monnikendam. De kern van de overtreding is dat de verpakkingen die als "1 ons" (100 gram) werden verkocht, in werkelijkheid minder wogen. In een tijd van schaarste en strikte rantsoenering (1943) was correct gewicht essentieel voor de eerlijke verdeling van goederen. De partij is niet direct in beslag genomen, maar teruggestuurd naar de leverancier met een officiële waarschuwing. Een herhaalde overtreding zou leiden tot een proces-verbaal. Opvallend is de vermelding van de **C.C.D.** (Crisis Controle Dienst), de instantie die toezicht hield op de naleving van de distributieregels en de strijd tegen de zwarte markt. Een latere aantekening onderaan suggereert dat er nadien wel een partij van 22 kistjes van een andere handelaar (A. Boots) door de C.C.D. in beslag is genomen.

Administratief register / presentielijst.

De kolommen suggereren een logistieke toewijzing aan personen: * **X:** Waarschijnlijk een teken van aanwezigheid of inschrijving. * **ges. vol. bew.:** Mogelijk "geselecteerd volledige bewapening". De cijfers 1 en 2 verwijzen vermoedelijk naar categorieën uitrusting. * **gep. gew.:** Mogelijk "gepakt geweren" (munitie of aantallen). De variabele cijfers (1 t/m 6) duiden op specifieke toewijzingen per persoon. * **ges. toeg.:** Mogelijk "geselecteerd toegewezen". De constante '1' wijst op een individuele status. De geografische spreiding van de adressen over heel Amsterdam (van Noord naar Zuid en van de Jordaan naar de Indische Buurt) duidt op een centrale stedelijke organisatie.

Verzoekschrift voor een marktplaats.

Het document is een formeel verzoekschrift van de heer M.A. Th. Klumpers aan de Directie Marktwezen in Amsterdam. De schrijver vraagt om een standplaats op de maandagmarkt aan de Prinsengracht (waarschijnlijk de Westermarkt/Noordermarkt-buurt). **Belangrijke details:** * **Beroep:** De aanvrager identificeert zich als een erkend koopman in tweedehands artikelen en afvalstoffen (lompen/metaal), met een registratienummer uit Rotterdam (2263). * **Motivatie:** Hij voert zijn fysieke gestel en gevorderde leeftijd (66 jaar in 1944) aan als reden waarom hij geen ander werk meer kan verrichten. * **Beoordeling:** Uit de ambtelijke aantekeningen onderaan blijkt dat zijn verzoek is getoetst aan zijn verleden op de Amsterdamse markten. Er wordt geconstateerd dat hij daar de laatste jaren nauwelijks heeft gestaan (slechts één keer drie jaar eerder). * **Besluit:** De aanvraag is gemarkeerd als "Afgewezen".

# TRANSCRIPTIE aan den Heer Inspecteur A.H. de Haer Marktwezen. ___________________

# TRANSCRIPTIE <u>Haarlemmermeer</u> A. v.d. Assem Ruigehoek 26 Nieuw Vennep

(Bovenaan midden) @ A. Hegeman A. Lopes Dias L. Caransa

# TRANSCRIPTIE Johannes Tak. voorheen standplaats met veel Alb. C. str.? 1940. afwachten telef mede- deeling.

# TRANSCRIPTIE th. A. W. v. d. Haer . —