Archief 745
Inventaris 745-302
Pagina 40
Dossier 90
Jaar 1939
Stadsarchief

Getypte administratieve aanmaning/waarschuwing.

25 oktober 1939. Van: Waarschijnlijk een afdeling van de Gemeente Amsterdam (mogelijk de Marktpolitie of de afdeling Marktwezen). Bovenaan staat met potlood de naam "Hr. Müller". Aan: Den Heer S. Abram, Joden Houttuinen 42 a, Amsterdam-Centrum.

Origineel

Getypte administratieve aanmaning/waarschuwing. 25 oktober 1939. Waarschijnlijk een afdeling van de Gemeente Amsterdam (mogelijk de Marktpolitie of de afdeling Marktwezen). Bovenaan staat met potlood de naam "Hr. Müller". Den Heer S. Abram, Joden Houttuinen 42 a, Amsterdam-Centrum. [Rechtsboven, handgeschreven in potlood:]
Hr. Müller

[Midden boven, getypt:]
HG.

[Linksboven, getypt:]
85/101/7 M.
1

Lett.B.

Waarschuwing betaling
kramengeld.

[Rechts, getypt:]
25 October 1939.

den Heer S. Abram,
Joden Houttuinen 42 a,
Amsterdam-Centrum.
Wijk 2.

[Midden links, handgeschreven in groen potlood/krijt:]
28 39 / 0.60
To
te laat betaald

[Rechtsonder, getypt:]
Zaterdag 28
October a.s. Het betreft een formele waarschuwing voor de betaling van staangeld voor een marktkraam ("kramengeld"). De brief is gericht aan S. Abram voor de marktdag van zaterdag 28 oktober 1939. De vermelding "Wijk 2" duidt op het administratieve of politionele district waar de marktactiviteit onder viel.

De handgeschreven groene aantekeningen zijn administratieve toevoegingen van na de verzending. De tekst "te laat betaald" suggereert dat de heer Abram het verschuldigde bedrag van 0,60 (gulden) uiteindelijk wel heeft voldaan, maar na de gestelde termijn. De cijfers "28 39" verwijzen naar de uiterste betaaldatum (28-10-1939). De codes aan de linkerzijde tonen een strakke bureaucratische ordening van de Amsterdamse marktadministratie in die tijd. Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven in de Joodse buurt van Amsterdam vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De Joden Houttuinen was een straat in de oude Joodse buurt (Vlooienburg), die bekend stond om zijn handelaren en kleine neringdoenden. Veel Joodse bewoners waren afhankelijk van de straathandel op nabijgelegen markten zoals het Waterlooplein.

Het genoemde bedrag van 60 cent lijkt naar huidige maatstaven nihil, maar voor een kleine handelaar in 1939 was dit een aanzienlijk deel van de dagelijkse marge. Het document is wrang in historisch perspectief: terwijl de bureaucratie in oktober 1939 nog draaide om kleine betalingen van kramengeld, zou de situatie voor de bewoners van de Joden Houttuinen na de Duitse inval in mei 1940 drastisch en fataal veranderen. De Joden Houttuinen zelf is na de oorlog grotendeels gesloopt voor de aanleg van de IJ-tunnel en stadsvernieuwing.

Samenvatting

Het betreft een formele waarschuwing voor de betaling van staangeld voor een marktkraam ("kramengeld"). De brief is gericht aan S. Abram voor de marktdag van zaterdag 28 oktober 1939. De vermelding "Wijk 2" duidt op het administratieve of politionele district waar de marktactiviteit onder viel.

De handgeschreven groene aantekeningen zijn administratieve toevoegingen van na de verzending. De tekst "te laat betaald" suggereert dat de heer Abram het verschuldigde bedrag van 0,60 (gulden) uiteindelijk wel heeft voldaan, maar na de gestelde termijn. De cijfers "28 39" verwijzen naar de uiterste betaaldatum (28-10-1939). De codes aan de linkerzijde tonen een strakke bureaucratische ordening van de Amsterdamse marktadministratie in die tijd.

Historische Context

Dit document biedt een inkijkje in het dagelijks leven in de Joodse buurt van Amsterdam vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De Joden Houttuinen was een straat in de oude Joodse buurt (Vlooienburg), die bekend stond om zijn handelaren en kleine neringdoenden. Veel Joodse bewoners waren afhankelijk van de straathandel op nabijgelegen markten zoals het Waterlooplein.

Het genoemde bedrag van 60 cent lijkt naar huidige maatstaven nihil, maar voor een kleine handelaar in 1939 was dit een aanzienlijk deel van de dagelijkse marge. Het document is wrang in historisch perspectief: terwijl de bureaucratie in oktober 1939 nog draaide om kleine betalingen van kramengeld, zou de situatie voor de bewoners van de Joden Houttuinen na de Duitse inval in mei 1940 drastisch en fataal veranderen. De Joden Houttuinen zelf is na de oorlog grotendeels gesloopt voor de aanleg van de IJ-tunnel en stadsvernieuwing.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Hoelen Uilenburg 29 Augs 39
A.J.J. Piël Waterlooplein 29 Augs 39
A.J. Meeuwissen Waterlooplein idem
A. Lopes Dias Waterlooplein "
A. Stoller Uilenburg 29.8.1939 27/8
A. Stoller Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.v.Kleef Waterlooplein
A.W.M. Letschert Uilenburg idem
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
S. Speyer Waterlooplein
B. Stad Waterlooplein 25.8.1939 20/8-39
Chr.H.Schipper *$X // $* Waterlooplein 29-8-’39
J. Touw Waterlooplein 25-8-’39
C.P. Droogendijk meerdere 11-4-’39
C.Rozeboom Zwanenburgwal
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
B. de Beer Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D. Bruin Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
D.M. de Groot Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6