Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 4
Dossier 82
Jaar 1940
Stadsarchief

Ambtelijke brief/adviesnota.

12 maart 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen of Openbare Werken).

Origineel

Ambtelijke brief/adviesnota. 12 maart 1940. De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst, zoals de Marktwezen of Openbare Werken). [Rechtsboven, handgeschreven:]
ten. hr. de Raer

[Linksboven, getypt:]
VP/HG.

20/13/2 M.
1

[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 12/3-'40.

[Rechtsboven, getypt:]
12 Maart 1940.

[Links, getypt:]
Verzoek van C. Lodewijks om
kastanjes te mogen "piepen"
op markten.

[Rechts, getypt:]
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

[Body tekst:]
Onder terugzending van het met Uw kantbrief d.d.
22 Februari jl. om advies ontvangen stuk No.57/8 L.M.1940
heb ik de eer U te berichten, dat het zoogenaamde "piepen"
van kastanjes, zooals de ervaring heeft geleerd, hinderlijk
is voor kooplieden, die in de omgeving van de plaats, waar
dit geschiedt, marktplaatsen bezetten.
Ik heb mitsdien de eer U te adviseeren den adres-
sant te doen berichten, dat inwilliging van zijn verzoek
ongewenscht wordt geacht, weshalve het wordt van de hand ge-
wezen.

[Rechtsonder, getypt:]
De Directeur,

--- * Inhoud: Het document betreft een negatief advies aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over een verzoek van een burger (C. Lodewijks). De aanvrager wilde toestemming om kastanjes te "piepen" op de markt.
* Terminologie: De term "piepen" van kastanjes verwijst naar het poffen of roosteren van tamme kastanjes. De naam komt waarschijnlijk van het sissende of fluitende geluid dat ontsnappende stoom maakt wanneer de schil van de kastanje heet wordt (mits er een inkeping in is gemaakt).
* Argumentatie: De directeur adviseert tegen het verzoek omdat de activiteit "hinderlijk" wordt geacht voor omliggende marktkooplieden. Hoewel de specifieke aard van de hinder niet wordt genoemd, kan men denken aan rookontwikkeling, geur, of het aantrekken van drommen mensen die de doorgang naar andere kramen blokkeren.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is zeer formeel en typisch voor de Nederlandse bureaucratie van voor de Tweede Wereldoorlog, met zinsneden als "heb ik de eer U te berichten", "mitsdien" (daarom) en "weshalve" (om welke reden).

--- * Historisch kader: De brief dateert van 12 maart 1940. Dit is slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De samenleving verkeerde in staat van paraatheid (mobilisatie), maar het dagelijks leven en de gemeentelijke bureaucratie draaiden nog volgens de normale patronen.
* Bestuurlijk: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een belangrijke functie, zeker in tijden van naderende schaarste, aangezien deze verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening en marktregulering in de gemeente.
* Sociaal-economisch: Straathandel en marktactiviteiten waren strikt gereguleerd. Het poffen van kastanjes was een traditionele winterse broodwinning, maar blijkbaar werd het door de autoriteiten in deze specifieke context als een overlastgevende activiteit gezien die de reguliere handel verstoorde. De afwijzing toont aan dat het belang van gevestigde kooplieden zwaarder woog dan de individuele ondernemingszin van de aanvrager.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document betreft een negatief advies aan de Wethouder voor de Levensmiddelen over een verzoek van een burger (C. Lodewijks). De aanvrager wilde toestemming om kastanjes te "piepen" op de markt.
  • Terminologie: De term "piepen" van kastanjes verwijst naar het poffen of roosteren van tamme kastanjes. De naam komt waarschijnlijk van het sissende of fluitende geluid dat ontsnappende stoom maakt wanneer de schil van de kastanje heet wordt (mits er een inkeping in is gemaakt).
  • Argumentatie: De directeur adviseert tegen het verzoek omdat de activiteit "hinderlijk" wordt geacht voor omliggende marktkooplieden. Hoewel de specifieke aard van de hinder niet wordt genoemd, kan men denken aan rookontwikkeling, geur, of het aantrekken van drommen mensen die de doorgang naar andere kramen blokkeren.
  • Taalgebruik: Het taalgebruik is zeer formeel en typisch voor de Nederlandse bureaucratie van voor de Tweede Wereldoorlog, met zinsneden als "heb ik de eer U te berichten", "mitsdien" (daarom) en "weshalve" (om welke reden).

Historische Context

  • Historisch kader: De brief dateert van 12 maart 1940. Dit is slechts twee maanden voor de Duitse inval in Nederland (mei 1940). De samenleving verkeerde in staat van paraatheid (mobilisatie), maar het dagelijks leven en de gemeentelijke bureaucratie draaiden nog volgens de normale patronen.
  • Bestuurlijk: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was een belangrijke functie, zeker in tijden van naderende schaarste, aangezien deze verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening en marktregulering in de gemeente.
  • Sociaal-economisch: Straathandel en marktactiviteiten waren strikt gereguleerd. Het poffen van kastanjes was een traditionele winterse broodwinning, maar blijkbaar werd het door de autoriteiten in deze specifieke context als een overlastgevende activiteit gezien die de reguliere handel verstoorde. De afwijzing toont aan dat het belang van gevestigde kooplieden zwaarder woog dan de individuele ondernemingszin van de aanvrager.

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2