Getypte brief op briefpapier. 17 juni 1940. J.R. van Mansum, econ. cand. (economisch kandidaat), Terrasweg 80, Santpoort. Den Weled. Zeer Gel. Heer Dr. A. v.d. Laan, Directeur van het Marktwezen, Centrale Markthallen, Amsterdam-West. [Briefhoofd links]
J. R. VAN MANSUM
econ. cand.

[Briefhoofd rechts]
№ 20/19/3 M. 1940 18/6
SANTPOORT, 17 Juni 1940.
Terrasweg 80

[Adresregels]
Den Weled. Zeer Gel. Heer Dr. A. v.d.Laan,
Directeur van het Marktwezen,
Centrale Markthallen,
Jan van Galenstraat 14,
AMSTERDAM-WEST.

[Handgeschreven in linker marge:]
mi Dir

[Inhoud brief]
Weledel Zeer Geleerde Heer,

Naar U bekend zal zijn wordt onder leiding van Prof. Dr. H.N.ter Veen een onderzoek gedaan naar de economische en sociale toestanden onder de marktkooplieden op de Albert Cuypmarkt. Het aan mij opgedragen onderwerp in dit onderzoek brengt o.a. mede de beantwoording van de vraag, welke de economische vooruitzichten zijn van het marktkoopmansbedrijf in de concurrentie met winkel en warenhuis.

Ik zou het ten zeerste op prijs stellen Uw meening over dit punt eens te vernemen. Ik verzoek U derhalve beleefd mij te willen opgeven, wanneer U mij daartoe zoudt kunnen ontvangen.

U bij voorbaat mijn dank zeggend voor de door U te nemen moeite, verblijf ik met de meeste hoogachting,

[Handtekening: J.R. van Mansum] In deze brief verzoekt J.R. van Mansum, een student of onderzoeker in de economie, om een onderhoud met de directeur van het Amsterdams Marktwezen. De aanleiding is een academisch onderzoek naar de Albert Cuypmarkt.

De kernvraag van Van Mansum is actueel voor die tijd: hoe verhoudt de traditionele ambulante handel (de markt) zich tot de opkomende moderne detailhandel (winkels en de grote warenhuizen)? De onderstrepingen in de tekst tonen aan dat de ontvanger deze specifieke onderzoeksvraag als de essentie van de brief heeft gemarkeerd. De handgeschreven aantekeningen in de rechterbovenhoek ("3½ uur" en "26/6") duiden mogelijk op een ingeplande afspraak of de tijd die aan de behandeling van deze zaak is besteed. Het document is gedateerd op 17 juni 1940, exact één maand en twee dagen na de Nederlandse capitulatie in de Tweede Wereldoorlog. Het is opmerkelijk dat het maatschappelijk en wetenschappelijk leven, zoals dit grootschalige onderzoek naar de Albert Cuypmarkt, in deze eerste fase van de bezetting schijnbaar onverstoord doorging.

De genoemde Prof. Dr. H.N. ter Veen (Henderikus Nicolaas ter Veen) was een zeer invloedrijke figuur in de Nederlandse sociale geografie en sociografie. Hij stond bekend om zijn onderzoek naar de relatie tussen mens en omgeving (o.a. de Haarlemmermeer en de Zuiderzeepolders). Dat hij zijn studenten/onderzoekers de Amsterdamse markten instuurde, past in zijn methodiek van diepgaand sociaal-economisch veldonderzoek in stedelijke gebieden. De Albert Cuypmarkt was toen al, net als nu, een van de belangrijkste graadmeters voor de economische gezondheid van de Amsterdamse volksbuurten. A. v.d. Laan A. v.d.Laan H.N. ter Veen J.R. van Mansum Marktwezen