Ambtsbrief / Concept-voorstel. 1940 (vermoedelijk mei/juni 1940, gezien de referentie naar "einde Juli 1940"). Onbekend (waarschijnlijk een marktinspecteur of afdelingshoofd). [Linksboven:] Spoed
[Middenboven:] № 20/24/1 M.1940

Aan den Heer Directeur van het Marktwezen

Het is U bekend, dat in verband met de verduistering de markten des Zaterdags-avonds thans vroeger eindigen dat [doorgestreept: alle bepa] is bepaald.
Een en ander is noodig ten einde de stallen (kramen)zetters en karrenverhuurders in de gelegenheid te stellen, tijdig hun materiaal te kunnen bergen en de reiniging in de gelegenheid te stellen de markten voor het invallen der duisternis te reinigen.
Voor de markten Lindengracht en Mosplein (kramen) is voorloopig vastgesteld dat de kooplieden des avonds om 20.30 uur hun verkoop moeten beëindigen en hun waren moeten hebben ingestald. De kramenverhuurders kunnen dus op deze markten om 20.30 uur beginnen met het verwijderen der kramen.
Op de overige markten wordt in hoofdzaak uitgegaan op karren [doorgestreept: althans op] rollend materiaal. Daar de ontruiming dezer markten vlugger kan geschieden is het voor, dat de kooplieden hun verkoop moeten beëindigen en hun waren moeten hebben ingestald voorloopig vastgesteld op 21 uur.
Een en ander is door mij steeds in overleg met de marktambtenaren geregeld.
Nu het zich laat aanzien dat bovengenoemde maatregelen een zeker langen tijd zullen dienen te worden gehandhaafd, acht ik het gewenscht dat een en ander officieel wordt geregeld.
Ik stel U daarom voor om voorloopig tot einde Juli 1940 de volgende regeling te treffen:
De markten Lindengracht en Mosplein worden gehouden tot des avonds... Dit document is een ambtelijk voorstel om informele werkafspraken om te zetten in officieel beleid. De kern van het probleem is logistiek: door de verplichte verduistering (geïnstalleerd na de Duitse inval in mei 1940) mag er na zonsondergang geen licht branden. Hierdoor moeten markten overdag eerder sluiten.

De schrijver maakt een onderscheid tussen twee soorten markten:
1. Kraammarkten (Lindengracht en Mosplein): Deze hebben meer tijd nodig voor afbraak en reiniging. Hier moet de verkoop al om 20:30 uur stoppen.
2. Karrenmarkten (met "rollend materiaal"): Deze zijn sneller te ontruimen, waardoor de kooplieden tot 21:00 uur mogen doorgaan.

Het document toont de directe impact van de bezetting op het dagelijks economisch leven en de noodzaak voor de gemeentelijke diensten om zich razendsnel aan te passen aan de nieuwe veiligheidssituatie. Kort na de capitulatie van Nederland in mei 1940 werden de verduisteringsvoorschriften strikt gehandhaafd door de Duitse bezetter om geallieerde piloten het navigeren onmogelijk te maken. Voor de Amsterdamse markten, die traditioneel op zaterdagavond lang doorliepen, was dit een grote verandering. De Lindengracht (Jordaan) en het Mosplein (Amsterdam-Noord) waren (en zijn) belangrijke volksmarkten. Dat de regeling "voorloopig tot einde Juli 1940" wordt voorgesteld, suggereert dat men in de eerste maanden van de bezetting nog hoopte of rekende op een tijdelijke situatie. In werkelijkheid zouden de verduistering en de beperkingen op de markt tot 1945 van kracht blijven.