Getypte mededeling/circulaire betreffende markttijden.
Origineel
Getypte mededeling/circulaire betreffende markttijden. Omstreeks september 1940. Blijkens het Algemeen Handelsblad van 2 September 1940 (Avondblad bladzijde 2) kan worden aangenomen, dat de Zomertijd omstreeks 15 October zal eindigen.
Vanaf het tijdstip, dat de Wintertijd wordt ingevoerd, moeten ook op andere dagen dan des Zaterdags, de markten eerder dan voorgeschreven, worden ontruimd (tot en met 15 November is de officieele tijd: 18 uur; van 16 November tot en met Februari: 17 uur). De markt moet voortaan worden ontruimd op het officieele uur van zonsondergang dat hieronder per week is gefixeerd op het gemiddelde; met dien verstande, dat de markten op werkdagen behalve Zaterdag van 15 November tot Maart om 17 uur ontruimd moeten zijn als het uur van zonsondergang later valt.
Aannemende invoering Wintertijd op 15 October 1940 moeten de markten eindigen:
| Datum / Periode | Sluitingstijd |
|---|---|
| Op Zaterdag 14 September | om 19.55 uur |
| Op Zaterdag 21 September | om 19.40 uur |
| Op Zaterdag 28 September | om 19.20 uur |
| Op Zaterdag 5 October | om 19.10 uur |
| Op Zaterdag 12 October | om 18.55 uur |
| Van 15 October + 19 October | om 17.45 uur |
| Van 21 October + 26 October | om 17.30 uur |
| Van 28 October + 2 November | om 17.15 uur |
| Van 4 November + 9 November | om 17.— uur |
| Van 11 November + 16 November | om 16.50 uur |
| Van 18 November + 23 November | om 16.40 uur |
| Van 25 November + 30 November | om 16.35 uur |
| Van 2 December + 7 December | om 16.30 uur |
| Van 9 December + 14 December | om 16.30 uur |
| Van 16 December + 21 December | om 16.30 uur |
| Van 23 December + 28 December | om 16.30 uur |
| Van 30 December + 4 Januari | om 16.35 uur |
| Van 6 Januari + 11 Januari | om 16.45 uur |
| Van 13 Januari + 18 Januari | om 17.— uur |
| Op Zaterdag 25 Januari | om 17.15 uur |
| Op Zaterdag 1 Februari | om 17.25 uur |
| Op Zaterdag 8 Februari | om 17.40 uur |
| Op Zaterdag 15 Februari | om 17.55 uur |
| Op Zaterdag 22 Februari | om 18.05 uur |
| Op Zaterdag 1 Maart | om 18.20 uur |
| Op Zaterdag 8 Maart | om 18.30 uur |
| Op Zaterdag 15 Maart | om 18.45 uur |
| Op Zaterdag 22 Maart | om 18.55 uur |
| Op Zaterdag 29 Maart | om 19.10 uur |
--- * Doel van het document: Het informeren van marktkooplui en ambtenaren over de gewijzigde ontruimingstijden van de markten. De tijden zijn strikt gekoppeld aan het uur van zonsondergang.
* Opmerkelijke details:
* Er wordt verwezen naar een specifiek krantenbericht in het Algemeen Handelsblad als bron voor de wijziging van de zomertijd.
* De spelling is typerend voor de periode (bijv. "des Zaterdags", "officieele").
* Het document bevat een logische opbouw waarbij eerst de algemene regel wordt uitgelegd, gevolgd door een gedetailleerd schema per week of specifieke zaterdag.
* Het symbool tussen de data (weergegeven als "+") fungeert hier als "tot en met".
--- Dit document stamt uit het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De strikte regulering van markttijden en de koppeling aan zonsondergang hebben een directe relatie met de verduisteringsvoorschriften (Lichtschutz). Om geallieerde bommenwerpers geen oriëntatiepunten te bieden, mocht er na zonsondergang geen licht meer zichtbaar zijn op straat. Omdat markten buiten plaatsvonden en het opruimen tijd kostte, moesten deze tijdig beëindigd zijn.
Daarnaast veranderden de Duitsers de tijdrekening in Nederland. Direct na de invasie in mei 1940 werd de "Nederlandse tijd" (die 20 minuten voorliep op de tijd van Greenwich) gelijkgesteld aan de Duitse tijd (Midden-Europese Tijd). Ook de regels voor de zomertijd werden door de bezetter aangepast om synchroon te lopen met het Duitse Rijk, wat verklaart waarom er in september 1940 nog onduidelijkheid was over de exacte einddatum van de zomertijd.