Getypte brief/memo met handgeschreven kanttekening. 24 september 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten). [Handgeschreven linksboven:] extra

[Rechtsboven:] HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/31/6 M. 24 September 1940.

        Ten vervolge op mijn brief d.d. 18 dezer (No.20/31/5 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

        "Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
        Derhalve moeten de markten op Zaterdag 28 September a.s. te 18.50 uur zijn ontruimd."

                                                        De Directeur, Het document is een ambtelijke mededeling uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland. De essentie van de brief is de aankondiging van aangescherpte sluitingstijden voor de Amsterdamse markten.

De kernpunten zijn:
1. Verduistering: De maatregel wordt direct gekoppeld aan de "verduisteringsmaatregelen". Dit was een dwingend voorschrift van de bezetter om te voorkomen dat geallieerde vliegtuigen 's nachts steden als navigatiepunt konden gebruiken.
2. Handhaving: Markten moeten een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd zijn. Dit duidt erop dat de overheid geen enkel risico wilde nemen met lichtemissie na het invallen van de duisternis.
3. Concrete deadline: Voor de aanstaande zaterdag (28 september 1940) wordt een specifiek tijdstip genoemd: 18.50 uur.
4. Communicatie: De directeur verzoekt de wethouder om dit als een officieel communiqué in de kranten (de pers) te laten plaatsen, zodat zowel kooplieden als het publiek op de hoogte zijn. Dit document illustreert hoe de Tweede Wereldoorlog en de bezetting direct ingrepen in het dagelijks leven en de economie van Amsterdam. In september 1940 was de bezetting pas enkele maanden oud, maar de administratieve machine van de stad werkte nauw samen met de verordeningen van de bezetter.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in die tijd was een cruciale figuur, aangezien de voedselvoorziening en de marktregulering onder grote druk kwamen te staan door schaarste en distributiemaatregelen. De verduistering was een van de meest zichtbare en ingrijpende maatregelen voor de burgerbevolking; het veranderde het ritme van de stad en maakte een einde aan het publieke leven na zonsondergang. De noodzaak om markten — vaak de belangrijkste plekken voor voedselinkoop — voortijdig te sluiten, had direct invloed op de beschikbaarheid van goederen voor de Amsterdamse bevolking.