Ambtelijke brief/memorandum (doorslag of typoscript). 1 oktober 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde Amsterdamse dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam (A l h i e r). den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/31/7 M                              1 October 1940.


          Ten vervolge op myn brief d.d. 24 September jl. (No.
20/31/6 M) en onder verwyzing naar myn rapport d.d. 11 Sep-
tember 1940 (No.20/31/3 M) heb ik de eer U beleefd te verzoeken
wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van
Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opge-
nomen:
          "Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter
openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de
markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaat-
regelen, uiterlyk een half uur vóór zonsondergang door de
marktkooplieden moeten zyn ontruimd.
          Derhalve moeten de markten op Zaterdag 5 October a.s.
te 18.40 uur zyn ontruimd en in de week van 7 tot en met 12
October dagelyks om 17.25 uur."

                                           De Directeur, *   **Taalgebruik:** Het document hanteert de toenmalige spelling (bijv. *myn*, *verwyzing*, *uiterlyk*, *dagelyks*). Het is gesteld in een formele, ambtelijke stijl ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken").

• Inhoud: De kern van het schrijven is een verzoek aan de wethouder om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen. Dit bericht stelt dat markten in Amsterdam verplicht een half uur vóór zonsondergang leeg moeten zijn.
• Logistiek: Er worden specifieke tijden genoemd voor de overgangsperiode: 18:40 uur op zaterdag 5 oktober, en 17:25 uur in de week daarna. Dit wijst op het snelle korter worden van de dagen in de herfst en de strikte naleving van de zonsondergangstijden. Dit document stamt uit het eerste jaar van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De verduisteringsmaatregelen (Luftschutz) werden door de bezetter strikt opgelegd om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich 's nachts konden oriënteren op het licht van steden.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" speelde in deze periode een cruciale rol vanwege de beginnende schaarste en de distributie van voedsel. Dat de markten ruim voor zonsondergang leeg moesten zijn, had niet alleen te maken met de verduistering zelf, maar ook met de openbare orde: men wilde voorkomen dat grote groepen mensen zich in het donker op straat bevonden bij het opbreken van de kramen. Het document illustreert hoe de oorlogsvoering direct invloed kreeg op het dagelijks leven en de handel in de stad.