Ambtsbrief / Concept-communiqué
Origineel
Ambtsbrief / Concept-communiqué 1 oktober 1940 De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
20/31/7 M 1 October 1940.
Ten vervolge op myn brief d.d. 24 September jl. (No.
20/31/6 M) en onder verwyzing naar myn rapport d.d. 11 Sep-
tember 1940 (No.20/31/3 M) heb ik de eer U beleefd te verzoeken
wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van
Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opge-
nomen:
"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter
openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de
markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaat-
regelen, uiterlyk een half uur vóór zonsondergang door de
marktkooplieden moeten zyn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 5 October a.s.
te 18.40 uur zyn ontruimd en in de week van 7 tot en met 12
October dagelyks om 17.25 uur."
De Directeur, * Doel: Het document dient als formeel verzoek aan de wethouder om een publieke mededeling (communiqué) te laten plaatsen in de lokale kranten.
* Inhoud: De kern van de mededeling is de vervroegde sluiting van de Amsterdamse markten. Kooplieden moeten de markt verlaten hebben vóór het intreden van de duisternis.
* Specificaties: Er worden zeer exacte tijdstippen genoemd (18:40 en 17:25), die direct gekoppeld zijn aan de astronomische zonsondergang van die specifieke week.
* Taalgebruik: Het taalgebruik is uiterst formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken", "wel te willen bevorderen"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (myn, verwyzing, zyn, dagelyks), wat typerend was voor bepaalde schrijfmachines of spellingsvoorkeuren in die tijd. * Historische context: Het document dateert van oktober 1940, enkele maanden na het begin van de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog.
* Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waarnaar verwezen wordt, waren door de bezetter opgelegd om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers steden als Amsterdam als navigatiepunt konden gebruiken. Dit had een enorme impact op het openbare leven; zodra de zon onderging, mocht er geen licht naar buiten schijnen.
* Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in oorlogstijd een cruciale en moeilijke taak vanwege de opkomende schaarste en de invoering van het distributiestelsel (bonnen). Markten bleven een essentieel onderdeel van de voedselketen voor de burgerbevolking.
* Bestuur: Het document toont de bureaucratische continuïteit van het gemeentebestuur onder de nieuwe omstandigheden van de bezetting.