Ambtelijke brief/concept-communiqué. 29 oktober 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst van het Marktwezen). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 29/10
[Handgeschreven, rechtsboven:] m. de Beer
[Getypt, rechtsboven:] HG.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

20/31/11 M. 29 October 1940.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 21 dezer (No.20/31/10 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

"Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten op Zaterdag 2 November a.s. te 17.40 uur en in de week van 4 tot en met 9 November a.s. [Handgeschreven invoegteken: / en in de kantlijn:] /dagelijks te 17.30 uur zijn ontruimd."

De laatste toevoeging in het concept-communiqué is noodig omdat - tot 15 November a.s. - het officieele sluitingsuur der markten is om 18 uur, hetgeen te laat is in verband met den zonsondergang.

De Directeur, Het document is een formele interne correspondentie binnen de gemeente Amsterdam tijdens de vroege fase van de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is een verzoek aan de wethouder voor Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen.

De inhoud heeft betrekking op de logistieke aanpassing van de markttijden. Door de Duitse bezetter waren strikte verduisteringsmaatregelen opgelegd om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op stadlichten konden oriënteren. Omdat markten normaal tot 18:00 uur mochten duren, maar de zon in november al vroeger onderging, moesten de markten eerder worden ontruimd (om 17:40 of 17:30 uur) om te voldoen aan de regel dat alles een half uur voor zonsondergang donker en leeg moest zijn.

De handgeschreven toevoeging "/dagelijks" in de kantlijn is een redactionele correctie om te verduidelijken dat de tijd van 17:30 uur geldt voor alle dagen in de genoemde week van november. Dit document dateert van oktober 1940, slechts enkele maanden na de Nederlandse capitulatie. Het illustreert hoe het dagelijks leven in Amsterdam direct werd beïnvloed door de verordeningen van de bezettingsmacht. De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie vanwege de opkomende schaarste en het distributiesysteem.

De markt speelde een vitale rol in de voedselvoorziening van de stad. De noodzaak om deze informatie via een "communiqué" in de pers te brengen, toont aan dat dergelijke wijzigingen grote impact hadden op zowel de marktkooplieden (die hun handelswaar op tijd moesten inpakken) als op de Amsterdamse bevolking. De vroege wintertijd en de verduistering zorgden voor een grimmige verandering in het straatbeeld van de stad tijdens de eerste oorlogsherfst.