Ambtelijke brief/memorandum (doorslag).
Origineel
Ambtelijke brief/memorandum (doorslag). De Directeur (vermoedelijk van de Markten of Openbare Werken). Bovenaan staat met potlood de naam "v. de Leur" geschreven. VP/HG.
20/31/12 M.
4 November 1940.
Afwijking van de Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden.
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Krachtens de Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden, moeten de algemeene dag- en weekmarkten vanaf 16 November tot en met Februari om 17 uur eindigen. In verband met de verduisteringsmaatregelen dient het einde der markten thans te worden gesteld op een half uur vóór zonsondergang, hetgeen, vooral des Zaterdags, zeer nadeelig voor de kooplieden is, aangezien de markten in normale tijden op dien dag mogen voortduren tot het uur van Winkelsluiting. Daarbij komt, dat vele kooplieden, (vooral die met groente en fruit), des morgens eerst later hun plaats kunnen gaan innemen, omdat de Centrale Markt, mede ten gevolge van de verduistering, veel later dan normaal wordt gehouden. Teneinde den kooplieden althans de gelegenheid te geven, zoo lang op de markt staan, als dit toelaatbaar is in de huidige omstandigheden, zou ik tijdelijk de bepaling buiten werking willen stellen, dat de markten vanaf 16 November tot en met Februari om 17 uur moeten eindigen, zoodat het officieele tijdstip van eindigen uiterlijk 18 uur wordt. In de practijk zal het tijdstip natuurlijk steeds een half uur vóór zonsondergang moeten blijven, doch daardoor zullen de kooplieden gedurende eenige maanden iets langer dan tot 17 uur op de markt mogen staan.
Ingevolge de bovengenoemde Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden, ben ik bevoegd in buitengewone omstandigheden van de uren af te wijken. Ik stel mij voor de hier aangegeven afwijking toe te passen, waarmede U zich, naar ik vertrouw, wel zult kunnen vereenigen.
Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat het gebruikelijke communique aan de Pers wordt verstrekt voor de week van 11 tot en met 16 November a.s. In verband met den zonsondergang moeten de markten in die week uiterlijk om 17.15 uur door de kooplieden zijn ontruimd.
De Directeur, * Kern van de zaak: De directeur verzoekt om een tijdelijke verruiming van de officiële sluitingstijd van de markten (van 17:00 naar 18:00 uur) voor de winterperiode.
* Problematiek: Door de verplichte verduistering in de Tweede Wereldoorlog beginnen de markten 's ochtends later (omdat de toevoer via de Centrale Markt vertraagd is). Tegelijkertijd moeten ze vroeger sluiten (vóór zonsondergang). Dit verkort de effectieve verkooptijd aanzienlijk, wat economische schade toebrengt aan de marktkooplieden, zeker op zaterdag.
* Juridische grondslag: De directeur beroept zich op zijn bevoegdheid om in "buitengewone omstandigheden" af te wijken van de geldende marktverordening.
* Opvallend: Het document illustreert hoe de verduisteringsvoorschriften diep ingrepen in de logistiek van de voedselvoorziening en de dagelijkse economie. Men probeert binnen de knellende regels van de bezetter de economische schade voor de lokale middenstand te beperken. Dit document stamt uit de vroege periode van de Duitse bezetting van Nederland (november 1940). De "verduistering" (Lichtschutz) was door de bezetter strikt voorgeschreven om geallieerde piloten te verhinderen hun weg te vinden via de verlichting van steden. Deze maatregel had een enorme impact op het openbare leven en de werkuren. De genoemde "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie vanwege de beginnende schaarste en de distributie van goederen. Het document toont de ambtelijke afhandeling van de praktische onmogelijkheden die de oorlogstijd met zich meebracht.