4 November 1940. Marktwezen Amsterdam (Jan van Galenstraat 14). Ondertekend door "De Directeur". De Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. MARKTWEZEN AMSTERDAM VP/HG.

TELEFOONNUMMER 85151
VERZOEKE BIJ BEANTWOORDING DATUM EN NUMMER TE VERMELDEN

No. 20/31/12 M.
BIJLAGE ___________

AMSTERDAM (W.) 4 November 1940.
JAN VAN GALENSTRAAT 14

ONDERWERP:
Afwijking van de Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden.

AAN den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, A l h i e r .

[Handgeschreven in de linker marge:]
J n
Fl

[Handgeschreven lager in de linker marge:]
1 buitenwerking willen stellen

Krachtens de Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden, moeten de algemeene dag- en weekmarkten vanaf 16 November tot en met Februari om 17 uur ~~des namiddags~~ eindigen. In verband met de verduisteringsmaatregelen, dient het einde der markten thans te worden gesteld op een half uur vóór zonsondergang, hetgeen, vooral des Zaterdags, zeer nadeelig voor de kooplieden is, aangezien de markten in normale tijden op dien dag mogen voortduren tot het uur van Winkelsluiting. Daarbij komt, dat vele kooplieden, (vooral die met groente en fruit), ~~ook~~ des morgens eerst later hun plaats kunnen gaan innemen, omdat de Centrale Markt, mede ten gevolge van de verduistering, veel later dan normaal wordt gehouden. Teneinde den kooplieden althans de gelegenheid te geven, zoo lang op de markt te staan, als dit toelaatbaar is in de huidige omstandigheden, zou ik tijdelijk de bepaling, dat de markten vanaf 16 November tot en met Februari om 17 uur ~~namiddags~~ moeten eindigen, willen buiten werking stellen, zoodat het officieele tijdstip van eindigen uiterlijk 18 uur wordt. In de practijk zal ~~het tijdstip~~ natuurlijk steeds een half uur vóór zonsondergang moeten blijven, doch daardoor zullen de kooplieden gedurende eenige maanden iets langer dan tot ~~vijf uur namiddags~~ 17 uur op de markt mogen staan.

Ingevolge de bovengenoemde Bepaling van de uren, waarop de markten worden gehouden, ben ik bevoegd in buitengewone omstandigheden van de uren af te wijken. Ik stel mij voor de hier aangegeven afwijking toe te passen, waarmede U zich, naar ik vertrouw, wel zult kunnen vereenigen.

Ik geef U beleefd in overweging wel te willen bevorderen, dat het gebruikelijke communiqué aan de Pers wordt verstrekt voor de week van 11 tot en met 16 November a.s. In verband met den zonsondergang moeten de markten in die week uiterlijk om 17.15 uur door de kooplieden zijn ontruimd.

De Directeur,

[Onderaan het document:] A.Z. MODEL NO. 8. 10.000-9-'39-526. * Vorm: Een officiële getypte brief op briefpapier van de gemeente Amsterdam. De tekst bevat verschillende handgeschreven correcties en doorhalingen, wat suggereert dat dit een concept of een intern dossierstuk is dat is bijgewerkt voor definitieve goedkeuring.
* Taalgebruik: Formeel en ambtelijk Nederlands ("den Heer", "namiddags", "zoodat", "vereenigen"). Er wordt gebruikgemaakt van de spelling-Marchant, die in die tijd gangbaar was.
* Correcties: Er is een opvallende correctie in de tijden. De tekst "vijf uur namiddags" is doorgehaald en vervangen door "17 uur". Ook is de uiterste sluitingstijd naar 18 uur verplaatst in de tekst om meer flexibiliteit te creëren.
* Marginalia: De initialen in de kantlijn ("Jn", "Fl") en de samenvattende notitie ("1 buitenwerking willen stellen") duiden op administratieve verwerking door verschillende ambtenaren. * Tijdsgeest: De brief dateert van november 1940, kort na de start van de Duitse bezetting van Nederland (mei 1940). De invloed van de oorlog is direct zichtbaar in de verwijzingen naar "verduisteringsmaatregelen".
* Verduistering: Tijdens de bezetting moest het openbare leven zich aanpassen aan de verplichte verduistering (om geallieerde piloten niet te helpen bij navigatie). Dit had grote gevolgen voor markttijden, omdat werken in het donker onmogelijk of verboden was.
* Economische impact: De brief toont de zorg van het gemeentebestuur (Marktwezen) voor de economische positie van de marktkooplieden. Omdat de Centrale Markt later begon door de verduistering en de dagmarkten vroeger moesten sluiten door de invallende duisternis, werd de effectieve verkooptijd erg kort. De voorgestelde maatregel was bedoeld om de kooplieden enige ademruimte te geven binnen de strikte veiligheidsvoorschriften.