Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 172
Dossier 82
Jaar 1940
Stadsarchief

Officiële brief/concept voor een communiqué.

16 december 1940. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke dienst). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam.

Origineel

Officiële brief/concept voor een communiqué. 16 december 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Markthallen of een gerelateerde gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam. [Rechtsboven handgeschreven:] C in de Laden [?]
[Rechtsboven stempel/typering:] HG.
[Midden boven handgeschreven:] Verzonden 16/12

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
Alhier.

20/31/18 M. 16 December 1940.

    Ten vervolge op mijn brief d.d. 10 dezer (No. 20/31/17 M.) heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communiqué van Burgemeester en Wethouders deze week in de pers wordt opgenomen:

    "Burgemeester en Wethouders van Amsterdam brengen ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede, in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

    Derhalve moeten de markten in de week van 23 tot en met 28 December a.s. uiterlijk om 17 uur zijn ontruimd".

                                                                  De Directeur, Deze brief is een administratief schrijven uit de eerste winter van de Duitse bezetting in Nederland. De directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke afdeling verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) te laten plaatsen in de dagbladen.

De kern van de boodschap is een aanpassing van de markturen. Vanwege de verplichte verduistering (het afschermen van alle lichtbronnen zodat geallieerde vliegtuigen zich niet konden oriënteren op steden) moesten de markten in Amsterdam voortaan een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor de kerstweek van 1940 werd dit concreet vastgesteld op 17:00 uur.

Het document getuigt van de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee dergelijke dagelijkse beperkingen werden gecommuniceerd en uitgevoerd. De handgeschreven notitie "Verzonden 16/12" bevestigt dat de afhandeling direct op de dag van datering plaatsvond. In december 1940 was Nederland ruim een half jaar bezet. De verduisteringsvoorschriften waren streng en hadden een grote impact op het openbare leven, de handel en het verkeer. Omdat de winterdagen kort zijn, betekende een ontruiming vóór zonsondergang een aanzienlijke verkorting van de handelsdag voor marktkooplieden.

De rol van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode cruciaal. Naarmate de oorlog vorderde, werd de voedselvoorziening steeds schaarser en nam de regulering (distributie) toe. De markten bleven echter een belangrijk punt voor de distributie van verse producten, zolang de voorraden dit toelieten. Het feit dat dit via de burgemeester en wethouders liep, laat zien dat het civiele bestuur in deze fase van de bezetting nog grotendeels functioneerde volgens de bestaande hiërarchische lijnen, zij het onder toezicht van de bezetter.

Samenvatting

Deze brief is een administratief schrijven uit de eerste winter van de Duitse bezetting in Nederland. De directeur van een niet nader genoemde gemeentelijke afdeling verzoekt de Wethouder voor de Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) te laten plaatsen in de dagbladen.

De kern van de boodschap is een aanpassing van de markturen. Vanwege de verplichte verduistering (het afschermen van alle lichtbronnen zodat geallieerde vliegtuigen zich niet konden oriënteren op steden) moesten de markten in Amsterdam voortaan een half uur vóór zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor de kerstweek van 1940 werd dit concreet vastgesteld op 17:00 uur.

Het document getuigt van de bureaucratische nauwkeurigheid waarmee dergelijke dagelijkse beperkingen werden gecommuniceerd en uitgevoerd. De handgeschreven notitie "Verzonden 16/12" bevestigt dat de afhandeling direct op de dag van datering plaatsvond.

Historische Context

In december 1940 was Nederland ruim een half jaar bezet. De verduisteringsvoorschriften waren streng en hadden een grote impact op het openbare leven, de handel en het verkeer. Omdat de winterdagen kort zijn, betekende een ontruiming vóór zonsondergang een aanzienlijke verkorting van de handelsdag voor marktkooplieden.

De rol van de "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode cruciaal. Naarmate de oorlog vorderde, werd de voedselvoorziening steeds schaarser en nam de regulering (distributie) toe. De markten bleven echter een belangrijk punt voor de distributie van verse producten, zolang de voorraden dit toelieten. Het feit dat dit via de burgemeester en wethouders liep, laat zien dat het civiele bestuur in deze fase van de bezetting nog grotendeels functioneerde volgens de bestaande hiërarchische lijnen, zij het onder toezicht van de bezetter.

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2