Intern ambtelijk schrijven / concept-antwoord op een verzoekschrift. [Linkerbovenzijde, stempel:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 20/33/2 193/40
DOORGEZONDEN: [paraf M/g]

[Midden bovenzijde, rode inkt:]
Zie 25/153
25/162
25/166
25/167

[Rechterbovenzijde:]
742
in dit [onleesbaar, mgl. 'oms'] [paraf W.S.]
map:
Markten [?]
[Rond paars stempeltje met letter 'W']

[Middenpaneel, handgeschreven tekst:]
Aan adressanten moet m.i. thans worden
bericht dat vrijstelling in betaling van
marktgeld, niet kan worden verleend.

[Linkerzijde onder middenpaneel:]
Aan de verschillende
briefschrijvers dit bericht: [onderstreept]

[Rechterzijde onder middenpaneel:]
[Paraf] 21-9-'40
de Boer [onderstreept]

[Onderste paneel, concept-tekst met doorhalingen:]
Naar aanl. van Uw verzoek om
vrijstelling van betaling van marktgeld tijdens de
periode, dat U niet met textiel-goederen op de
markt mocht staan deel ik U mede, dat
het verzoek wordt afgewezen. De maatregelen
welke in verband met de tijdsomstandigheden
nodig zijn [doorgehaald: moeten door de burgers individueel worden]
[ingevoegd aan de linkerzijde:] t gevolgen van de
gedragen [doorgehaald: worden door de geheele bevolking en de] [paraf WS 24-9-40]

[Linksonder, drukwerk:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Het document betreft een interne besluitvorming over verzoeken van markthandelaren (specifiek in textiel) om vrijstelling van het betalen van marktgeld. De handelaars hebben blijkbaar een periode niet op de markt mogen staan en wilden daarom hun stageld niet betalen.

De ambtenaar "de Boer" geeft op 21 september 1940 de instructie dat het verzoek moet worden afgewezen. Daaronder volgt een concept-tekst voor de daadwerkelijke brief aan de indieners. Interessant is de redactie van deze tekst: de oorspronkelijke formulering dat maatregelen "door de burgers individueel" gedragen moeten worden, is aangepast naar een formulering over de "gevolgen van de [maatregelen]". Op 24 september 1940 wordt dit concept met een paraaf (mogelijk 'WS') goedgekeurd. De datering van september 1940 is cruciaal; Nederland is op dat moment vier maanden bezet door nazi-Duitsland. De genoemde "tijdsomstandigheden" zijn een eufemisme voor de oorlogssituatie en de daarmee gepaard gaande beperkende maatregelen en schaarste.

Textiel was een van de eerste productgroepen die onderhevig waren aan distributie en beperkingen. Het document illustreert de starre bureaucratische houding in het begin van de bezetting: hoewel de overheid (of de bezetter) de handel onmogelijk maakt, blijft de financiële verplichting van de burger (het betalen van marktgeld) onverminderd van kracht. De lasten van de oorlog worden hier expliciet bij het individu neergelegd. M. No