Periodiek / Verenigingsblad Mei 1941 (7e Jaargang, No. 2) 7e JAARGANG No. 2 | MEI 1941

MARKTBELANGEN
Officieel Orgaan der Marktkoopliedenvereniging V. Z. O. D.

OPGERICHT 2 JUNI 1934 | KON. GOEDGEK. 1 MEI 1936 | GEVESTIGD TE AMSTERDAM

Redactie en Secretariaat:
A. N. PRINS - Wijttenbachstraat 61¹
Gelegenheid voor advies: des Dinsdags, Donderdags en Vrijdags van 2—4 uur aan het Secretariaat. - Telefoon 53827

Penningm.: A. H. DA SILVA ROSA, 2e Oosterparkstr. 79¹. Gem. Giro M 3850
Waarn. Bode: S. ENGELANDER, Afrikanerplein 52, Oost

Adviezen Belasting en Civiele Zaken:
M. BLOEMHOF, Plant. Middenlaan 32
Woensdag 8-9 uur, Tel. 51581. - Markt- en Steunaangel. Secr. en per tel. afspraak Zitting Dag. Bestuur: Vrijdags 3-5 uur.

Bezoekt onze Buitengewone Ledenvergadering op Zondag 25 Mei a.s. van 2-4 uur in gebouw „De Leeuw”, Valkenburgerstraat.

EEN TE ZWAAR OFFER.

In ons vorig orgaan wezen wij op de nadelige gevolgen der gewijzigde marktbepalingen en uitte daarbij de wens, dat dit fatale besluit opgeschort zou worden. Wanneer wij dagelijks de open ruimten op de markten zien, zouden wij concluderen, dat de markten verlopen. Verschillende groepen worden of werden reeds door gemis aan voorraden bij leverancier, te dure inkoopsprijzen of te weinig crediet, basis-punten- of toewijzingstekorten, het uitoefenen van bedrijf moeilijk gemaakt. Vooral zag het voor de groep levensmiddelen de achter ons liggende maanden donker uit. Daarbij kwam nog, dat velen zich door de nieuwe bepalingen in hun inkomsten benadeeld zagen.

In de maanden die achter ons liggen, liepen de slecht bezette markten niet zo erg op, doch nu het voorjaarszonnetje weer schijnt, bemerken we pas hoeveel collega’s het bijltje er bij neer moesten leggen. Alsnog konden deze kooplieden een kansje gegeven worden, indien zij weder hun oude plaatsen mochten behouden. Vooral is het gemis der Zondagsmarkt voor zeer velen de schade nauwelijks te benaderen. Dit niet alleen voor de kooplieden, verschillende uiteenlopende groepen o.a. kramen-leveranciers, rijwielstallingen, vervoermiddelen en zeer vele neringdoenden binnen en buiten deze buurt aten des Zondags mee van de duizendtallen bezoekers van deze markt. Het was een wereldberoemde volksattractie.

Ons inziens is een pitoresk stukje Amsterdam onnodig opgeheven. In de vele tientallen jaren van haar bestaan hebben talloze binnen- en buitenlandse schrijvers, vak- en amateur-fotografen, dag- en weekbladen op deze Jodenhoekmarkt stof tot bladvulling gezocht en gevonden. Enkele willen wij noemen, n.l. Multatuli, ter Gouw, M. Kalff, van Maurik, Dr. H. Polak, Mej. Dr. Huberts e.a. Al deze konden geen woorden genoeg vinden om het interessante te beschrijven van het aanschouwen van zoveel uiteenlopende artikelen ten toon gespreid en te koop aangeboden. Vooral Multatuli beschreef in zijn „Ideën” twee bladzijden vol met zaken, die hij voor een halve eeuw te koop zag. Dit in een tijd, dat radio, gramofoon enz. geen volksartikelen waren en nu bij zijn genoemde artikelen gevoegd moeten worden.

Een feit is het, dat vele kleine kooplieden, alsook kooplustigen, het verbieden van het houden dezer markt betreuren. In deze dure en benarde tijd is het broodgewin voor den koopman onvervangbaar bekort. Laat ons wensen, dat wij zeer spoedig mogen mededelen, dat de „Hoek” haar oude traditie herwonnen heeft. Dat deze vurige wens in vervulling moge gaan.

A. N. P.

J. H. BEKENKAMP
Amsterdam - Tel. 46830
St. Antoniebreestraat 92

FILIALEN:
* MAASTRICHT: Markt 74, Tel. 4506
* DEN HAAG: Nieuwe Haven 64, Tel. 111427
* ARNHEM: Oeverstraat 25, Tel. 26056
* AMERSFOORT: Hof 17, Tel. 6452
* ALKMAAR: Sint Annastraat 25

Onze collectie courante artikelen in Galanteriën, Parfumeriën, Garens en Band is als steeds nog zeer uitgebreid.
Zeer groot is ons sortiment in de diverse soorten scheerartikelen, zoals:
SCHEERKWASTEN - SCHEERAPPARATEN - SCHEERZEPEN
In SCHEERMESJES hebben wij een enorme sortering. O.a. hebben wij voorradig de merken: „NOVA”, „GERI”, „EXCELLENT”, „WERELD-RECORD”, „BOINA BLANCA”, „COUP”, „DOZENT”, „SUNBIRD”, „NATIONAL”, „LUXOR”, „TELOS”.
Otto Herder — Carl Herder — El. Herder — H. Herder „Het schopje” — „Herder Diogenes”
Vraagt ons merk gleufmesjes „NOVA”. Ook in 0,13, 0,10, 0,08, 0,06 mm

--- * Toon: De tekst van het hoofdartikel "Een te zwaar offer" is weemoedig en lichtelijk kritisch, maar blijft voorzichtig in zijn formulering. Er wordt gesproken over "fatale besluiten" en "benarde tijden".
* Onderwerp: Het artikel beklaagt de teloorgang van de markten in Amsterdam, met name de "Jodenhoekmarkt" (de markt op het Waterlooplein en omgeving). De auteur (A.N. Prins) benadrukt de economische schade voor de kleine koopman en de culturele waarde van de markt.
* Adverteerder: J.H. Bekenkamp presenteert zich als een groothandel/winkelketen in galanterieën en scheerartikelen met vestigingen door het hele land. Opvallend is het adres aan de St. Antoniebreestraat 92, midden in de Joodse buurt van Amsterdam.
* Opvallende details: De vereniging V.Z.O.D. hield haar vergaderingen in gebouw "De Leeuw" aan de Valkenburgerstraat, een locatie die eveneens centraal lag in de Joodse wijk.

--- Dit document stamt uit mei 1941, een jaar na de Duitse inval in Nederland. De context is cruciaal voor het begrijpen van de eufemistische taal:

1. De "Jodenhoekmarkt": Het artikel spreekt over de "gewijzigde marktbepalingen" en het "onnodig opheffen" van de markt. In werkelijkheid ging het hier om de antisemitische maatregelen van de bezetter. In februari 1941 was de Joodse wijk afgesloten na rellen en de daaropvolgende Februaristaking. Vanaf dat moment werden Joodse kooplieden steeds meer beperkt. De zondagsmarkt werd verboden.
2. Bestuursleden: Namen zoals Da Silva Rosa, Engelander en Bloemhof wijzen op een bestuur met een sterk Joodse vertegenwoordiging, wat gebruikelijk was voor de Amsterdamse marktverenigingen in die tijd.
3. Censuur: De auteur kan niet expliciet de Duitse bezetter de schuld geven van de situatie. Daarom wordt het verpakt als een economisch en cultureel verlies, refererend aan grote schrijvers zoals Multatuli om het belang van de markt te onderstrepen.
4. Schaarste: De advertentie van Bekenkamp vermeldt dat de voorraad "als steeds nog zeer uitgebreid" is. Dit duidt op de beginnende schaarste aan goederen in 1941, waarbij winkeliers probeerden klanten gerust te stellen dat er nog voorraad was.