Archief 745
Inventaris 745-313
Pagina 342
Dossier 28
Jaar 1940
Stadsarchief

Getypte brief of rapport-fragment.

Origineel

Getypte brief of rapport-fragment. in Mei begint, dan wordt hen door middel van hunne "organisaties"
handelsgeld verstrekt, wat geput wordt uit de gemeentekas n.l. van
M.S.
O, ja, een breed gebaar geven hun vereenigingen nog door,
naar ik meen 20% van het handelsgeld voor hun rekening te nemen, wat
echter terug betaald moet worden door degenen die het ontvangen.
Eigenaardig is, dat hoofdzakelijk de jonge kerels met pensioen
gezonden worden en de ouderen blijven "markten", daar hen niets uit-
gekeerd kan worden, omdat zij vaak kinderen hebben, wier totaal in-
komen soms een kleinigheid boven het uit te keeren steunbedrag uit-
komt.
In de koffiehuizen op de markt spelen zij hun kaartje en met
een lachend gezicht, een sigaartje in het hoofd, komen ze over de
markt wandelen en informeeren nog wel eens belangstellend hoe de
werkelijke tobbers het maken.
Groote schoonmaak moet er komen in het marktreglement, waar-
bij er zorg voor moet worden gedragen, dat de joodsche invloed ver-
dwijnt, daar het groepsbelang hunner genooten nummer één is en de
markten met de blijvers en werkers nummer twee blijken te zijn. Een
frappant staaltje gaf de afgeloopen winter nog te zien., toen alles
onder de sneeuw en het ijs zat, maar de vele gesteunde marktkoop-
lieden geen lust aan den dag legden, de markten te zuiveren van
sneeuw, terwille van de kooplieden die wel blijven en blijven moesten.
Deze menschen konden het zelf doen onder toezicht en met een welwil-
lend lachje en knik je der gepensioneerden van Maatschappelijk Steun.
Het gemeenschapsgevoel met hun vakgenooten zit niet diep en
het "Arbeid Zweert" stellen zij boven het "Arbeid Eert". Een artikel
over het sneeuwruimen op de markten door de marktkooplieden in hun
orgaan "Mercurius" stelde hen in het niet doen volkomen in het gelijk.
Begrijpelijk is, dat een dergelijke toestand niet kan voortduren. Als
eerste middel ter verbetering dient het volgende te worden ingevoerd:
1. Een verplichting om minstens drie dagen per week een marktplaats
op een dagmarkt te bezetten, doch niet tot drie uur maar tot vijf
uur.
2. De vaste plaatsen, die vaste plaatshouders van het Waterlooplein
en de Nieuwmarkt op de andere markten bezitten, behooren te worden
ingetrokken en ter beschikking te worden gesteld van werkelijke
rechthebbende distribuanten.
3. Onherroepelijk worden de plaatsen van steuntrekkers na drie maan-
den steun in het tijdsverloop van 1 jaar ingetrokken en toegewezen
aan de werkelijke marktbouwers.
4. Compagnonschappen, doch geregistreerd bij Marktwezen, worden in
het belang der goederentoevoer en aantrekkelijkheid der markten
bevorderd.
5. Door ouders opgebouwde marktzaken kunnen aan kinderen, die minstens
tien jaren onafgebroken hun ouders op de marktplaats behulpzaam
zijn geweest en geregistreerd zijn bij Marktwezen, worden overge- * Toon en Ideologie: De tekst is doordrenkt van antisemitisch sentiment en nationaalsocialistische retoriek. Er wordt gesproken over "groote schoonmaak" en het laten verdwijnen van de "joodsche invloed". De schrijver klaagt over een gebrek aan "gemeenschapsgevoel" bij de Joodse kooplieden en beschuldigt hen van luiheid (het verkiezen van "Arbeid Zweert" boven "Arbeid Eert").
* Sociale kritiek: De auteur hekelt het systeem van de Maatschappelijke Steun (M.S.), waarbij volgens hem jonge gezonde mannen ("jonge kerels") onterecht steun ontvangen terwijl zij in koffiehuizen zitten, terwijl ouderen moeten doorwerken.
* Beleidsvoorstellen: Er worden vijf concrete, dwingende maatregelen voorgesteld om de markt te "zuiveren". Deze zijn gericht op het ontnemen van standplaatsen aan Joodse kooplieden (expliciete vermelding van Waterlooplein en Nieuwmarkt, van oudsher Joodse markten) en aan mensen die afhankelijk zijn van sociale steun.
* Terminologie: "Arbeid Eert" was een bekende leus/organisatie binnen de nationaalsocialistische context. "Mercurius" was het vakblad voor de ambulante handel. Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De maatregelen die hier worden voorgesteld, maken deel uit van de bredere "Arisering" van de economie, waarbij Joodse burgers stapsgewijs uit alle sectoren van de maatschappij werden verdreven. De focus op Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein is kenmerkend, aangezien deze centraal stonden in het sociaal-economische leven van de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De tekst lijkt een advies of een ontwerp-verordening te zijn, gericht aan een gemeentelijke instantie of de bezettingsautoriteiten.

Samenvatting

  • Toon en Ideologie: De tekst is doordrenkt van antisemitisch sentiment en nationaalsocialistische retoriek. Er wordt gesproken over "groote schoonmaak" en het laten verdwijnen van de "joodsche invloed". De schrijver klaagt over een gebrek aan "gemeenschapsgevoel" bij de Joodse kooplieden en beschuldigt hen van luiheid (het verkiezen van "Arbeid Zweert" boven "Arbeid Eert").
  • Sociale kritiek: De auteur hekelt het systeem van de Maatschappelijke Steun (M.S.), waarbij volgens hem jonge gezonde mannen ("jonge kerels") onterecht steun ontvangen terwijl zij in koffiehuizen zitten, terwijl ouderen moeten doorwerken.
  • Beleidsvoorstellen: Er worden vijf concrete, dwingende maatregelen voorgesteld om de markt te "zuiveren". Deze zijn gericht op het ontnemen van standplaatsen aan Joodse kooplieden (expliciete vermelding van Waterlooplein en Nieuwmarkt, van oudsher Joodse markten) en aan mensen die afhankelijk zijn van sociale steun.
  • Terminologie: "Arbeid Eert" was een bekende leus/organisatie binnen de nationaalsocialistische context. "Mercurius" was het vakblad voor de ambulante handel.

Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De maatregelen die hier worden voorgesteld, maken deel uit van de bredere "Arisering" van de economie, waarbij Joodse burgers stapsgewijs uit alle sectoren van de maatschappij werden verdreven. De focus op Amsterdamse markten zoals het Waterlooplein is kenmerkend, aangezien deze centraal stonden in het sociaal-economische leven van de Joodse gemeenschap in Amsterdam. De tekst lijkt een advies of een ontwerp-verordening te zijn, gericht aan een gemeentelijke instantie of de bezettingsautoriteiten.

Kooplieden in dit dossier 62

A. Boersen Uilenburg — " —
A. Cuijpstr Waterlooplein
A. Cuypstraat Waterlooplein 89
A. Cuypstraat Waterlooplein
B. Schmiedemind Uilenburg v. Burg en Dijkema
B. Schmiedemind Uilenburg — " —
G. Burgers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg — " —
G. Hillegers Uilenburg v. Burg.
G. Hillegers Uilenburg Renz en Uitvlugt
G. Hillegers Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Uitvlugt
J. J. Reenslag. Uilenburg — " —
J. Hillegers Uilenburg Moerkerken en Bakker
J. Trapman Uilenburg — " —
J. v.d. Beek Uilenburg — " —
L. Scholten Uilenburg — " —
M.A.J. Roozen Uilenburg — " —
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 12 October meerdere
Op Zaterdag 15 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 1 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Op Zaterdag 22 Februari meerdere
B.J. Maart meerdere
Alle 62 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 2