April 1941. 7e JAARGANG No. 1 | APRIL 1941

MARKTBELANGEN
Officieel Orgaan der Marktkoopliedenvereniging
V. Z. O. D.
OPGERICHT 2 JUNI 1934 | GEVESTIGD TE
KON. GOEDGEK. 1 MEI 1936 | AMSTERDAM

(Informatieblokken bovenin)
Redactie en Secretariaat: A. N. PRINS - Wijttenbachstraat 61ᴵ. Gelegenheid voor advies: des Dinsdags, Donderdags en Vrijdags van 2—4 uur aan het Secretariaat. - Telefoon 53827.
Penningm.: A. H. DA SILVA ROSA, 2e Oosterparkstr. 79ᴵ. Gem. Giro M 3850. Bode: CH. VAN KONINGSVELD, Valentijnkade 33ᴵ, Oost.
Adviezen Belasting en Civiele Zaken: M. BLOEMHOF, Plant. Middenlaan 32. Woensdag 8-9 uur, Tel. 51581. - Markt- en Steunaangel. Secr. en per tel. afspraak. Zitting Dag. Bestuur: Vrijdags 3-5 uur.

NOODLOTTIGE HERZIENING DER MARKTBEPALINGEN.

Toen wij van de zijde van den toenmaligen Wethouder van Levensmiddelen en Marktwezen verzocht werden om onzen afgevaardigde der Adviescommissie Mar. de Vries naar het Raadhuis te zenden omdat enkele uren daarna een vergadering gehouden zou worden, was het zulk een slecht weer, dat zelfs de markt in de Westerstraat die dag wegens de hevige sneeuwval geen doorgang kon vinden. Met moeite baande onze vertegenwoordiger zich daarheen, zonder te weten wat er eigenlijk besproken zou worden.

Onze afgevaardigde is mans genoeg om een directe kijk op de te behandelen zaken te krijgen, doch een gelegenheid tot ruggespraak vooraf met het Dagelijks Bestuur was ons insziens in deze zeer nuttig, omdat één man één gedachte heeft en hier een belangrijke beslissing genomen werd. Het ongure weer, waarin deze besprekingen werden gehouden, had als grondslag kunnen dienen voor het motief, dat onze mensen des winters overgeleverd zijn aan weer en wind, alsook des zomers aan andere natuurelementen, welke het ons vaak onmogelijk maken ons bedrijf lonend ten uitvoer te brengen.

Het voorstel „wijziging marktbepalingen” mag misschien toen ter tijd in een warme kamer behandeld zijn, het viel zeer velen van ons koud op het lijf.

Wij willen niet beamen, dat er geen goeds in de gewijzigde bepalingen zit, doch wij zijn allerminst te spreken, dat ze in deze benarde tijd plotseling in werking werden gesteld.

Sinds maanden is de Zondagsmarkt verboden. In de nieuwe bepaling is vastgesteld, dat het slechts toegestaan is één dagmarkt en twee weekmarkten ter vaste beschikking te krijgen. Men begrijpt, dat door deze maatregel enige honderden kooplieden ernstig in hun brood benadeeld worden en dat in een tijd, dat onze levensstandaard danig is opgelopen. Vooral ontstond voor vele Waterlooplein-kooplieden een situatie, die verre van gunstig genoemd kon worden, omdat men daar ter markt als sinds jaren rekende dat men des Zaterdags de Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat of Lindengracht bezoeken kon.

Om nu de schuld van het noodlottige besluit van den één op den ander te schuiven, is het paard achter de wagen spannen. Beter is het de Autoriteiten, welke gemachtigd zijn om dit genomen besluit tot later op te schorten, te wijzen op het ongunstige resultaat van de nieuwe bepaling, ondanks dat de Commissie van Advies in beginsel vóór het besluit waren. Zo goed als wij constateren dat de markten ontvolkt zijn, zien de marktambtenaren dit eveneneens en moeten zij ons insziens hun superieuren een herroeping van dit besluit voordragen. Accoord gaan wij met het besluit, dat de houder ener voorkeurskaart des Zaterdags voorrang geniet indien hij dagelijks trouw op deze markt een plaats bezet. Dit was reeds een paar jaar onze wens.

Dat gesteunden, die gebruikelijk van September tot Mei de markt vaarwel zegden en bij het verschijnen van het voorjaarszonnetje weer op de markt verschenen en dan hun warm gehouden plaatsje weder innamen daartoe geen kans meer krijgen, hebben wij zelf op verzoek van de gedupeerde leden enkele jaren geleden voorgesteld.

Thans is bepaald, dat zij, die van 1 Juli tot 1 Juli geen vier achtereenvolgende maanden een vaste plaats bezetten, hun recht op behoud dezer plaats verliezen. Dit is te billijken.

Doch om onze mensen, die reeds maanden een zware taak hebben om hun gezin te onderhouden, terwijl het dagelijks moeilijker wordt om aan handel te komen, thans door deze nieuwe bepaling geheel in de put raken, lijkt ons als een stervende, welke, inplaats een troostwoord nog vergif wordt toegediend.

Ons bedrijf mag wat schouderophalend worden bekeken, vooral door hen, die dit vak niet begrijpen, wij behoren sinds eeuwen in het productie- en distributieproces. Nog altijd koopt een groot deel van de minder gegoede burgers op de markten en zijn beide partijen er bij gebaat.

Mocht de Overheid menen dat er teveel markten zijn, laat dat dan een punt van bespreking uitmaken en deze materie met de organisaties bespreken. Allicht dat een oplossing gevonden wordt.

Zo het nu lijkt, is het of een eeuwenoude ingevoerde traditie en handelswijze nodeloos verbroken wordt en daarbij onschuldige slachtoffers vallen.

In het belang van duizenden kooplieden verzoeken wij die instanties, welke alsnog een wijziging ten gunste van de markthandel kunnen bewerkstelligen, herziening van het besluit en opschorting tot nader order. Het zou een weldaad zijn met dank aanvaard.

A. N. P.

VERBOD ZONDAGMARKT.

Wij delen onze leden mede, dat het onnodig is om ons Secretariaat op te bellen inzake het verbod tot het houden der Uilenburgmarkt.

Wij staan gestadig in verbinding met de instanties en zullen direct bij het opheffen van het verbod onze leden dit heugelijke feit doeltreffend ter kennis brengen. Wij wensen dat dit spoedig zal plaats vinden. Dit in het belang van honderden gedupeerden. Het document is een vakbondsblad voor marktkooplieden uit de vroege bezettingstijd (april 1941). De toon is formeel, maar doorspekt met een gevoel van urgentie en verontwaardiging. De kern van het hoofdartikel is een protest tegen de inperking van het aantal marktdagen (beperking tot één dagmarkt en twee weekmarkten per koopman) en de handhaving van aanwezigheidsplichten om een standplaats te behouden.

Opvallend is de retoriek: de auteur (A.N. Prins) spreekt over "benarde tijden" en een "levensstandaard die danig is opgelopen" (inflatie). Er wordt een scherp onderscheid gemaakt tussen de "trouwe" kooplieden die weer en wind trotseren en de "mooi-weer-kooplieden" die enkel in de zomer verschijnen. Het blad probeert de belangen van de gevestigde standplaatshouders te verdedigen tegenover een overheid die de markten lijkt te willen inkrimpen of strakker wil reguleren. Hoewel het artikel zich concentreert op economische en bureaucratische aspecten, is de context van de Duitse bezetting cruciaal. April 1941 is slechts twee maanden na de Februaristaking. De genoemde markten (Waterlooplein, Uilenburgmarkt) bevonden zich in het hart van de Joodse buurt van Amsterdam.

Het "verbod op de Zondagsmarkt" en de problemen op het Waterlooplein hadden een directe link met de anti-Joodse maatregelen van de bezetter. Veel Joodse kooplieden waren afhankelijk van deze specifieke markten. Het verbod op de Uilenburgmarkt was een zware slag voor de Joodse gemeenschap. De tekst van de V.Z.O.D. is voorzichtig en spreekt over "de Autoriteiten" en "instanties" zonder de bezetter direct te noemen, wat gebruikelijk was voor legale organisaties die probeerden te blijven functioneren onder het nieuwe regime. Het noemen van de penningmeester A.H. da Silva Rosa (een Sefardisch-Joodse naam) benadrukt de verwevenheid van de vereniging met de Joodse Amsterdamse marktwereld, die in de jaren na deze publicatie vrijwel volledig vernietigd zou worden. A.N. Prins N. Prins Marktwezen