Officieel rapport / Dienstmededeling. [Header]
№ 37/45/1 M. 1940
21/3 R A P P O R T

[Body]
L. Visser, overkruier, kaart No 7, die vrij geregeld werkt op de Centr: Markt bij grossier P.A. Maassen (pakhuis E.10), heeft zonder weten van Maassen vier ledige kisten van hem ingeleverd bij Barend van Dijk op Maandag 18 Maart j.l. en hiervoor F.2.40 ontvangen. Maassen, die door van Dijk hierover was ingelicht, vroeg Dinsdag aan L. Visser of hij vier van zijn kisten had ingeleverd bij van Dijk. Volgens Maassen ontkende hij aanvankelijk, doch gaf hij later toe dit te hebben gedaan maar te hebben vergeten hem hiervan in kennis te stellen en het geld af te dragen. Maassen heeft Visser aangezegd, dat hij niet meer bij hem behoeft te komen om te werken. Maassen wenscht van dit geval geen aangifte te doen. Visser heeft zich voordien nog nimmer aan eenig strafbaar feit schuldig gemaakt.

[Ondertekening rechts]
Amsterdam 20 Maart 1940
Controleur,
[Signatuur: F. Elth...]

[Adressering links]
Den Heer Bedrijfschef
v/h Marktwezen.
[Signatuur]

[Handgeschreven marginale aantekening onderaan]
Diefstal staat niet vast.
Niets aan doen.
21/3 ’40 . [Signatuur: W...] * Taalgebruik: Het document is geschreven in formeel, ambtelijk Nederlands van voor de spellinghervorming van 1947 (zie woorden als "wenscht", "eenig").
* Inhoud: Het rapport beschrijft een incident waarbij een 'overkruier' (een losse arbeider/kruier op de markt) emballage (lege kisten) heeft verkocht zonder de eigenaar direct op de hoogte te stellen. Hoewel de eigenaar (Maassen) de man op staande voet ontslaat, ziet hij af van aangifte bij de politie.
* Besluitvorming: De handgeschreven krabbel onderaan is cruciaal. De beoordelaar stelt vast dat "diefstal niet vast staat" (mogelijk door het verweer van vergetelheid) en besluit de zaak te seponeren met de instructie "Niets aan doen".
* Administratieve sporen: Het stempel linksboven en de handgeschreven datum boven "Rapport" duiden op een gestroomlijnd archiveringssysteem binnen het Amsterdamse Marktwezen. Dit document biedt een inkijkje in de dagelijkse gang van zaken op de Centrale Markt in Amsterdam, vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland (mei 1940). De "overkruier" was een typisch Amsterdams fenomeen: zelfstandige sjouwers die met handkarren goederen transporteerden tussen de groothandel en de afnemers.

Het bedrag van F. 2.40 (twee gulden en veertig cent) vertegenwoordigde in 1940 een significante waarde voor een ongeschoolde arbeider (ter vergelijking: een gemiddeld weekloon lag rond de 20 tot 30 gulden). De tuchtrechtelijke afhandeling binnen de muren van het Marktwezen zelf — waarbij ontslag volgt maar strafrechtelijke vervolging uitblijft bij een eerste vergrijp — toont de sociale dynamiek en de eigen rechtsorde op de marktplaats in die tijd. F. Elth L. Visser P.A. Maassen Marktwezen Politie