Getypte brief (doorslag/kopie) met handgeschreven kanttekeningen. 1 juli 1940. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktverkoop of een aanverwant Amsterdams overheidsorgaan, gezien de referentie naar de Centrale Markt en B&W). Handgeschreven naam rechtsboven: "W. Müller". De Directie van de Nederlandsche Spoorwegen, Commercieele Afdeeling 8, Utrecht. [Rechtsboven handgeschreven:] W. Müller

M/HG.

[Linksboven handgeschreven:] 60/5/5
[Daaronder getypt en doorgehaald:] ~~5/2917 M.~~
[Daaronder getypt:] n 2

[Midden handgeschreven:] Verzonden 2/7

1 Juli 1940.

de Directie van de Nederlandsche Spoorwegen,
Commercieele Afdeeling 8,
U T R E C H T .

Naar aanleiding van de bespreking, die ik met Uwen heer Reiningh heb gehad terzake den verkoop van appelen en peren uit wagon no.17029, heb ik de eer als bijlage dezes een brief te doen toekomen van den heer B.Polak, die in combina-tie met andere grossiers, door mij met den verkoop van den inhoud van wagons werd belast, die op verzoek van den heer Stationschef van het station Oostenburgergracht in de eerste oorlogsdagen op de Centrale Markt werden verkocht.

Op mijn verzoek geeft de heer Polak in zijn brief eenige toelichtingen en maakt hij eenige opmerkingen verband houdende met den verkoop van peren en appelen ten behoeve van de heeren Nieuwkerk en De Weyert, die mijnerzijds geen nadere aanvulling behoeven.

Ten aanzien van de gemaakte prijzen deel ik U nog mede, dat in opdracht van Burgemeester en Wethouders door mij in de eerste oorlogsdagen een Prijzen-Commissie werd inge-steld, bestaande uit groot- en kleinhandelaren, die tot op-dracht had angstvallig te waken voor prijsopdrijving. Het prijspeil van 9 Mei jl. moest in elk geval worden gehandhaafd. Maximumprijzen voor den verkoop door grossiers aan winkeliers werden daarom vastgesteld.

Ik ben dan ook van oordeel, dat de klachten van de heeren De Weyert en Nieuwkerk ongegrond zijn en dat zij, de buitengewone omstandigheden in aanmerking nemende, alleszins tevreden kunnen zijn over de behartiging hunner belangen. Het door Uwen heer Reiningh achtergelaten briefje no.12 rood ontvangt U hierbij terug.

De Directeur, * Kern van de correspondentie: De brief is een reactie op klachten van de heren De Weyert en Nieuwkerk over de verkoop van hun partij fruit (appels en peren) die tijdens de inval van de Duitsers in mei 1940 vaststond in een spoorwagon (no. 17029).
* Logistieke context: Vanwege de oorlogsomstandigheden in de eerste dagen na 10 mei 1940 konden wagons hun bestemming niet bereiken of niet gelost worden volgens plan. De stationschef van station Oostenburgergracht (Amsterdam) heeft toen besloten de bederfelijke waar naar de Centrale Markt te sturen om totale derving te voorkomen.
* Economisch beleid: De brief illustreert de directe ingreep van de overheid (Burgemeester en Wethouders) in de marktwerking bij het uitbreken van de oorlog. Er werd direct een 'Prijzen-Commissie' ingesteld om woekerprijzen en speculatie te voorkomen, waarbij het prijspeil van vóór de inval (9 mei 1940) als wettelijk maximum diende.
* Conflict: De eigenaren van het fruit (Nieuwkerk en De Weyert) waren blijkbaar ontevreden over de opbrengst. De directeur verdedigt de gang van zaken door te wijzen op de "buitengewone omstandigheden" en de noodzaak om prijsopdrijving tegen te gaan. Dit document dateert van slechts anderhalve maand na de Nederlandse capitulatie (15 mei 1940). Het biedt een zeldzame blik op de ambtelijke afwikkeling van de chaos tijdens de meidagen. Station Oostenburgergracht was een belangrijk goederenstation in Amsterdam (gelegen aan de huidige Cruquiuskade). De "Centrale Markt" verwijst naar de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat, destijds het logistieke hart van de Amsterdamse voedselvoorziening. De brief toont aan dat de bureaucratie en de handhaving van prijsregels direct na de Duitse inval met grote nauwkeurigheid werden voortgezet door de Nederlandse instanties onder toezicht van de nieuwe bezettingswerkelijkheid.