Handgeschreven brief (verzoekschrift).
Origineel
Handgeschreven brief (verzoekschrift). Omstreeks 1940 (gebaseerd op het stempel 'L.W. 1940' in doorslag bovenaan het document). (Linkerpagina)
het brood voor mijn
vrouw en kindern op hun
neushalen. Maar de laat
ste tijd ben ik aan het
sukkelen zoodat ik steeds
naar de steun toe moet lopen
het geen ik gewoonweg verschrik
kelijk. De oorzaak daarvan
ligt hem volgens mij in de
koop kracht die op de Lin
dengracht heerst. Dat is
wel de slechtste markt hier
in de stad. Nu ben ik al
een jaar circa bezig om
een ventvergunning te krij
gen en die word mij
steeds geweijgerd. om reden
dat ik sinds het bestaan van
het Marktwezen bekend
ben als Markt koopman
en dat terwijl al een plaats
had destijds van de politie
(Rechterpagina)
dus dat is toch wel een paar
geleden. Nu is mijn nederig
verzoek aan uw of gij nu niet
eenige woorden voor mij in
gunstige naar voren wilt bren
gen, Want zooals het nu gaat
is het voor mij een toestand om
het verstand te verliezen. een
vrouw van 12 kindern die
smorgens om 7 uur uit
moet om in een Bioscoop
te werken en de man is thuis
dat kan ik niet uitstaan en
word ik steeds beroeder van
door het prakkizeren. En
dan ze langs de weg te zien
loopen die nog wat nog
nooit met handel geloopen
hebben en wel een vent
vergunning hebben. De Heer
de Staat is voldoende op
de hoogte. Ik kan beter * Taal en spelling: De brief is geschreven in een eenvoudige, soms fonetische stijl die typerend is voor de arbeidersklasse uit die tijd (bijv. "kindern" i.p.v. "kinderen", "beroeder" i.p.v. "beroerder", "prakkizeren").
* Inhoudelijke kern: De schrijver verkeert in grote financiële nood. Hij klaagt over de slechte verdiensten op de Lindengracht-markt en het feit dat hij gedwongen is "naar de steun" (de voorloper van de bijstand) te gaan, wat hij als vernederend ervaart.
* Grieven: Er is sprake van diepe frustratie over de bureaucratie rondom de "ventvergunning". De auteur vindt het onrechtvaardig dat nieuwkomers wel een vergunning krijgen, terwijl hij als ervaren marktman wordt afgewezen.
* Persoonlijk drama: De emotionele kern ligt bij de omgekeerde rollen in het huishouden: zijn vrouw moet om 7:00 uur 's ochtends de deur uit om in een bioscoop te werken om het gezin van 12 kinderen te onderhouden, terwijl hij als man thuiszit. Dit tast zijn eigenwaarde ernstig aan.
* Ambtelijke verwerking: De rode onderstrepingen (bij "12 kindern", "Bioscoop", "de man is thuis", "ventvergunning") tonen aan dat een ambtenaar de brief heeft gescand op de meest prangende sociale en juridische argumenten voor de beoordeling van zijn aanvraag. Dit document biedt een indringende blik op de armoede en de sociale verhoudingen in Amsterdam aan het begin van de Tweede Wereldoorlog (1940). De Jordaan (waar de Lindengracht ligt) was een wijk die zwaar getroffen was door de economische crisis van de jaren '30.
De brief illustreert het menselijke leed achter de cijfers van de werkloosheid en de strenge regulering van de straathandel door de overheid. Voor een gezin met twaalf kinderen betekende het ontbreken van een vergunning vaak het verschil tussen overleven en bittere armoede. De "steun" was in die tijd gebonden aan strenge controles en werd door velen als een publieke schande ervaren, wat de wanhoop van de schrijver ("het verstand verliezen") verklaart. Marktwezen Politie