Handgeschreven verzoekschrift / zakelijke brief. 28 november 1940. A. van Praag, Molukkenstraat 154 II, Amsterdam. Amsterdam 28 Novb 1940.

Mijnheer,

[Aantekening in blauw: M. Insp]

Als houder van vergunning No. 14 voor Standplaats
weekmarkt Mosplein deel ik U beleefd mede dat ik door
de tijdsomstandigheden geen artikelen meer kan bekomen om
ter verkoop aan te bieden en ben ik gedwongen nu van onder-
steuning van M. S. te leven.

In verband hiermede verzoek ik U beleefd mij
voorloopig ontheffing te verleenen voor het bezetten mijner
plaats, wanneer de mogelijkheid voor mij weder daar is
om de handel weer ter hand te nemen zou ik gaarne weder
van mijn plaats gebruik maken.

Hopend dat U mijn verzoek zult willen
inwilligen, verblijf ik in afwachting Uwer berichten

Hoogachtend
A. van Praag
Molukkenstraat 154 II

[Stempel onderaan: No 90/90/1 M. 1940 28/11] De brief is een formeel verzoek van een marktkoopman, A. van Praag, aan de gemeente Amsterdam. De schrijver vraagt om ontheffing van de plicht om zijn standplaats op de weekmarkt aan het Mosplein (Amsterdam-Noord) te bezetten. Hij voert aan dat hij door de "tijdsomstandigheden" — een veelgebruikt eufemisme voor de gevolgen van de Duitse bezetting — geen handelswaar meer kan inkopen.

De schrijver vermeldt expliciet dat hij nu afhankelijk is van "M.S." (Maatschappelijke Steun), de toenmalige vorm van bijstand. Hij spreekt de hoop uit zijn handel in de toekomst te kunnen hervatten en wil daarom zijn recht op de standplaats (vergunning nr. 14) niet definitief verliezen. De blauwe aantekening "M. Insp" bovenin duidt erop dat de brief is doorgeleid naar de Marktinspecteur voor behandeling. Dit document is historisch significant vanwege de datum: november 1940, ruim een half jaar na het begin van de Duitse bezetting van Nederland. De achternaam 'Van Praag' en de woonplek in de Indische Buurt (Molukkenstraat) wijzen er sterk op dat de afzender van Joodse afkomst was.

In deze periode begonnen de economische beperkingen voor de Joodse bevolking en de algemene schaarste door de oorlog de handel ernstig te belemmeren. Kort na deze brief zouden de anti-Joodse maatregelen verder worden aangescherpt, wat uiteindelijk leidde tot het volledig verbannen van Joodse kooplui van reguliere markten. De brief illustreert de persoonlijke en economische nood waarin kleine zelfstandigen in de eerste oorlogsmaanden terechtkwamen. De term "tijdsomstandigheden" maskeert hier de bittere realiteit van een stagnerende handel en dreigende armoede onder de bezetting. A. van Praag M. Insp Gemeente Amsterdam