Machtigingsformulier voor looninhouding. De Stichting „Winterhulp Nederland”,
Afdeeling Amsterdam

Ondergeteekende (Naam en Voorletters) Marinus K.
verklaart hiermede accoord te gaan met een wekelijksche / maandelijksche
inhouding van een halfprocent van haar / zijn loon, ten bate van de Stichting
„WINTERHULP NEDERLAND”, Afdeeling Amsterdam, voorloopig voor
3 maanden.

[Handtekening: Marinus] Dit document is een officieel formulier waarmee een werknemer, in dit geval Marinus K., toestemming geeft voor een automatische inhouding op zijn loon. Het gaat om een bescheiden bedrag van een half procent (0,5%) over een periode van drie maanden. Het formulier is een standaard drukwerk waarbij opties zoals "wekelijksche / maandelijksche" en "haar / zijn" openstaan, wat duidt op massaal gebruik door verschillende administraties of bedrijven in Amsterdam. De handtekening onderaan dient als formele bevestiging van de afspraak. Winterhulp Nederland (WHN) werd in oktober 1940 door de Duitse bezetter opgericht naar het voorbeeld van het Duitse Winterhilfswerk. Hoewel de stichting zich presenteerde als een neutrale liefdadigheidsinstelling voor de armenzorg, was het in werkelijkheid een nationaalsocialistisch instituut bedoeld om de bestaande particuliere en kerkelijke armenzorg te vervangen en de bevolking "gelijk te schakelen".

Bijdragen aan Winterhulp werden vaak gepresenteerd als vrijwillig, maar in de praktijk stonden werknemers onder grote sociale en professionele druk om akkoord te gaan met looninhoudingen zoals op dit formulier te zien is. Veel Nederlanders stonden echter vijandig tegenover WHN; men vreesde dat het geld indirect de NSB of de Duitse oorlogsinspanningen ten goede kwam. Dit uitte zich in spotversjes en een algemene boycot van de collectebussen op straat. Documenten als deze getuigen van de wijze waarop de bezetter via administratieve wegen grip probeerde te krijgen op het dagelijks leven en de financiën van de Nederlandse burger. NSB Winterhulp