Ambtelijke notitie / Brief
Origineel
Ambtelijke notitie / Brief 5 februari 1941 [Linksboven in de kantlijn:]
Vermindering marktgeld
i.v.m. verduistering
[Midden boven, in rood potlood/krijt:]
20/4/2 1
[Rechtsboven:]
7/2/41 118 [?]
A'dam, 5/2 41
W. h M
[Hoofdtekst:]
Naar aanleiding van Uw brief
dd. 8 Januari jl. no. 090 L/M. 1940 heb
ik de eer U het volgende te berichten.
De kosten aan stroomverbruik
bedroegen over het jaar 1939 (het laatste nor-
male jaar) f. 1351, 30 (hierin is niet
opgenomen een bedrag van f. 100,- wegens
vastrecht voor de meters). Op de markten,
welke electrisch verlicht kunnen worden
werd in 1939 aan marktgeld ontvangen:
f. 74.060,20. De bovengenoemde kosten
aan stroomverbruik ad. f 1351, 30 maken
1,8 % uit van de ontvangsten aan markt-
geld op de electrisch verlichte markten.
Het is niet mogelijk restitutie
te verleenen aan de plaatshouders naar
verhouding van ieders vroeger verbruik,
~~onder over~~ berekend over het bedrag aan
stroomverbruik, dat in 1940 minder uit-
gegeven is, dan in 1939, omdat slechts de
totaalcijfers van het verbruik per markt
bekend zijn (er is nl. slechts één electri-
citeitsmeter per markt, behalve in de
Alb. Cuypstraat, waar 2 meters zijn geplaatst),
zoodat het individueele verbruik per
koopman niet kan worden opgenomen.
Eventueel ware te overwegen, de
marktgeldtarieven voor de toekomst
tijdelijk te verlagen in overeenstemming
met het bedrag, dat op de stroomkosten
wordt bespaard; een dergelijke verlaging zou
echter, gelet op het bovenstaande, voor de
betrokkenen geen beteekenis hebben. Voor
een vaste kalenderweekplaats op een markt,
waar de kramen met 2 lampen worden verlicht,
zou het tarief dan nl. verlaagd kunnen
worden van f. 1,35 op f. 1,325.
[Rechtsonder:]
D.D., afd. [?] In dit document adviseert een ambtenaar (mogelijk van de marktwezen-afdeling) over de financiële afwikkeling van de verduistering op de Amsterdamse markten. Door de gedwongen verduistering tijdens de Duitse bezetting kon er 's avonds niet of nauwelijks meer verlicht worden, wat leidde tot lagere elektriciteitskosten voor de gemeente.
De kern van het advies is technisch-administratief: omdat de meeste markten slechts één centrale meter hebben, is het onmogelijk om te bepalen hoeveel stroom elke individuele koopman voorheen gebruikte. Restitutie op basis van individueel verbruik is daarom niet uitvoerbaar. Als alternatief wordt een minieme tariefverlaging van 2,5 cent voorgesteld (van f 1,35 naar f 1,325), hoewel de schrijver opmerkt dat dit voor de meeste kooplieden nauwelijks betekenis zal hebben. De brief dateert van februari 1941, een periode waarin de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog en de Duitse bezetting steeds voelbaarder werden in het dagelijks leven. De verduistering was een dwingende maatregel om geallieerde vliegtuigen de navigatie te bemoeilijken. Dit document is een typerend voorbeeld van hoe de gemeentelijke bureaucratie zelfs tijdens de oorlog probeerde om volgens strikte boekhoudkundige regels om te gaan met kleine financiële compensaties voor burgers.