Getypt afschrift van een ambtelijk advies. 24 januari 1939. No.17/1/15 M.1938 30/1-'39.
No.330 L.M.1936 27/1-'39. AFSCHRIFT.-

GEMEENTELYK BUREAU AMSTERDAM, 24 Januari 1939.
VOOR MAATSCHAPPELYKEN Reguliersdwarsstraat 65-71.
STEUN.

Gelieve by beantwoording aan te halen:
No.C.298/37
Bylagen 2.
Aan den heer Wethouder voor den
Maatschappelvken Steun,
Raadhuis,
A l h i e r (C).

        Naar aanleiding van de my by Uw apostille No.324 M.S.1937 d.d. 29 December 1938 om advies toegezonden opgave van den Directeur van het Marktwezen van kooplieden, die ingevolge art.11 c van het Reglement op de Markten hun standplaats zullen verliezen, heb ik de eer U te berichten, dat ik my voor wat betreft N.Kornalynslvper, S.de Rooy en M.Pront met intrekking der vergunning kan vereenigen.
        Wat de overigen aangaat deel ik U het volgende mede.
        <u>I.Gobets</u> is een geroutineerd marktkoopman, momenteel in werkverschaffing. M.i. is het gewenscht nu nog niet de vergunning in te trekken, doch in April a.s. dit geval in onderzoek te nemen, waarbij dan tevens definitief advies gegeven kan worden omtrent al of niet intrekking.
        <u>W.L.v.d.Steen</u> is gehuwd en heeft een kind van 5 jaar. Dit kleine gezin zal zich in de naaste toekomst zelf moeten redden. Als deze jongeman (29 jaar) als venter niet veel beteekent, heeft hy in zyn marktplaats een steun om er toch te kunnen komen. Daarom acht ik het voorloopig niet gewenscht de vergunning in te trekken.
        <u>I.Polk</u> (35 jaar) is gehuwd en heeft 2 kinderen. De man was vroeger handelsreiziger, doch is sinds Januari 1937 als marktkoopman in ongeregelde goederen werkzaam. Sedert Februari 1938 geniet het gezin steun. Intrekking van de standplaatsvergunning zal geen invloed uitoefenen op eventueele afvoering uit steun; hiertegen zyn dezerzyds dan ook geen bezwaren.
        <u>M.H.A.Ros</u>. Het gezin bestaat uit man (29 jaar) en vrouw. De man leerde het schoenmakersvak doch is vanaf zyn jeugd in den bloemenhandel. Aangezien zyn linkerbeen verlamd is, kan hy beter een standplaats innemen dan langs de straat venten. Als schoenmaker is in het geheel niets van hem te verwachten. M.i. is het gewenscht de vergunning voorloopig niet in te trekken en in Mei a.s. dit geval nog eens te bezien.
        <u>L.Kopee</u>. Het gezin bestaat uit man (30 jaar), vrouw en 2 kinderen. De man, die niet geheel volwaardig moet worden geacht, is vanaf zyn jeugd in den handel. Sedert April 1938 geniet het gezin steun. Veel andere mogelykheden om in eigen onderhoud te voorzien dan op de markt heeft de man hier niet; by dit werk kan de vrouw nog byspringen. M.i. is het wenschelyk de vergunning voorloopig niet in te [trekken] *   **Administratieve context:** Het document is een formeel advies van de sociale dienst (Maatschappelijke Steun) aan de Wethouder. Er wordt beoordeeld of het intrekken van marktvergunningen (waarschijnlijk wegens economische redenen of het niet voldoen aan regels) sociale gevolgen heeft voor de betrokkenen.

• Individuele casuïstiek:
  • Akkoord met intrekking: Kornalynslvper, De Rooy en Pront (zonder nadere toelichting).
  • Uitstel/Behoud: Gobets (vanwege ervaring), Van der Steen (vanwege jonge gezinssituatie), Ros (vanwege een fysieke beperking: verlamd been) en Kopee (vanwege beperkte vermogens en hulp van echtgenote).
  • Geen bezwaar tegen intrekking: Polk (omdat hij toch al afhankelijk is van de steun en de vergunning zijn status niet verandert).
• Taal en spelling: Kenmerkend voor de periode is het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' (bylagen, my, maatschappelvken) en de archaïsche spelling (wenschelyk, eventueele). Dit document stamt uit januari 1939, een periode waarin de naweeën van de economische crisis van de jaren '30 nog voelbaar waren. De "Werkverschaffing" en de "Maatschappelijke Steun" waren de voorlopers van de huidige sociale zekerheid, maar met een veel strenger en controlerend karakter.

Opvallend is de sociaal-economische screening van de marktkooplieden. De markt was in Amsterdam (zeker in buurten als de Jodenbuurt) een cruciale bron van inkomsten voor mensen die elders op de arbeidsmarkt moeilijk aan de slag kwamen. Veel van de genoemde namen (o.a. Kornalijnslijper, Gobets, Polk, Pront) duiden op een Joodse achtergrond. Dit document illustreert hoe de gemeente Amsterdam besliste over het bestaansrecht van deze kleine zelfstandigen, slechts anderhalf jaar voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland, waarna deze groepen door de bezetter volledig uit het economische leven zouden worden verbannen.