Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 261
Dossier 25
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en stempels.

4 april 1941 (volgens briefkop).

Origineel

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en stempels. 4 april 1941 (volgens briefkop). Behoort bij brief No. 17/2/5 M. d.d. 4 April 1941 aan den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen van den Directeur van het Marktwezen.

№ 389 L.M. 1941 6/4 (paars stempel)

LIJST VAN KOOPLIEDEN, DIE INGEVOLGE ARTIKEL 11c VAN HET REGLEMENT
OP DE MARKTEN HUN PLAATS OP DE MARKTEN VERLIEZEN.

№ 373 M.S. 1941 1/4

Naam Markt Datum ingang steun Bijzonderheden
W. Meconi 193500 , lo. rechten 29 Ten Katestraat V 29-6-40 V Aan oproeping geen gevolg gegeven. ambt 87 18/4
x G.A. Mol 44610 Alb. Cuypstraat V 24-11-40 V idem
x M. v. Noord 168618 V Ten Katestraat V 27-10-40 V idem
x C.H. Roelofs 160082 Mosplein V 3-11-40 V idem
x S. Rootveldt? 20400? Waterlooplein afsh / V 17-11-40 V idem V
x W. Sterkenburg 159326 Dapperstraat onbeheerd 27-10-40 V idem
x G.S. Tonglet 167447 Lindengracht V 3-11-40 V idem
x J. Veraar 114373 Lindengracht N/N 116V 21-10-39 V idem 2/1-40 naar ? / 25/4 adm
x M. van Velzen 167095 Uilenburg en Waterlooplein afsh 1/12 17-11-40 V idem
x J. de Vries 107628 Uilenburg afsh 1/12 V 16-8-40 V idem
x M. Wertheim 87031 Uilenburg afsh 1/12 V 29-9-40 V idem
I.B.H. Bluhm onb Uilenburg onbeheerd 9-9-40 V idem 25/1-68. Wanth. b. 78 I
x Ph. Bromet 26605 Sumatrastraat V 3-11-40 V idem V
x J.D. v. Gaveren 153946 Dapperstraat V 15-9-40 V idem
S. de Groot 143599 Uilenburg V 17-11-40 V idem 25/3 adm. inl.
x W. Hulsebos 154509 Lindengracht en Westerstraat V 22-9-40 V idem
x W.A. v. Komen 194660 Alb. Cuypstraat V 25-8-40 V idem
x A. v. Praag 123350 Mosplein V 24-11-40 V blijft voorloopig in steun
x E. Korthoef 107326 Jan Evertsenstraat V 17-11-40 V idem
x A. Hagenaar 80618 V Nic. Beetsstraat V 3-11-40 V ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
x J. Jacobs 75129 Uilenburg V 10-11-40 V idem
x W.G.J. Vlietman 112161 Ten Katestraat V 17-11-40 V Is invalide. Kan op markt zijn brood niet verdienen.
M. de Niet-Plugge 195531 onb onmeligs afsh 1/2 Dapperstraat onbeheerd 20-10-40 V Kan geen handel krijgen. (Haring) Blijft in steun.
x Wiedeman 181002 Sumatrastraat V 20-7-40 V Kan plaats niet innemen, geen handel.

(Opmerking: handgeschreven tekst is cursief weergegeven) * Structuur: De lijst is administratief van aard, opgesteld in kolommen voor naam, markt, datum waarop men in de 'steun' (sociale voorziening) kwam, en de reden voor het verlies van de marktplaats.
* Annotaties: Veel namen zijn gemarkeerd met een handgeschreven 'x' of kruisje. Er zijn diverse handgeschreven toevoegingen zoals "onbeheerd" (wat duidt op een verlaten kraam of handel) en afkortingen als "afsh" (waarschijnlijk afschrijving). De getallen achter de namen lijken persoons- of registratienummers.
* Juridische grondslag: Het document beroept zich op "Artikel 11c van het Reglement op de Markten". Dit artikel werd in deze periode gebruikt om marktplaatsen in te trekken van kooplieden die niet meer actief waren of niet aan hun verplichtingen voldeden.
* Status van de kooplieden: Bij de meeste personen staat "idem", wat terugverwijst naar de eerste opmerking: "Aan oproeping geen gevolg gegeven". Dit wijst op administratieve verwijdering omdat de personen niet kwamen opdagen bij controles of oproepen. Enkele anderen worden verwijderd vanwege invaliditeit of het onvermogen om in hun levensonderhoud te voorzien ("geen handel krijgen"). * Tijdsbeeld: Dit document stamt uit april 1941, bijna een jaar na de Duitse inval in Nederland. De bezetter was op dit moment bezig met het systematisch uitsluiten van Joodse burgers uit het openbare en economische leven.
* Uitsluiting van Joden: Hoewel het document eruitziet als een algemene administratieve maatregel, wijst de context op een specifiekere bedoeling. Veel van de namen op de lijst (zoals Van Praag, Wertheim, Bromet, Jacobs) zijn veelvoorkomende Joodse namen. Ook de markten (zoals Uilenburg, gelegen in de Joodse buurt, en het Waterlooplein) waren plekken met veel Joodse marktkooplieden. De handgeschreven kruisjes ('x') werden in die tijd vaak door ambtenaren gebruikt om Joodse personen op lijsten aan te stippen.
* Gevolgen: Het intrekken van de marktvergunning op basis van Artikel 11c was een bureaucratische methode om Joden hun bron van inkomsten te ontnemen ("Arisering" van de markten). Het feit dat veel kooplieden "geen gevolg gaven aan de oproeping" kan verklaard worden door de toenemende angst, onderduik, of de onmogelijkheid om zich vrij te bewegen door de vroege anti-Joodse maatregelen. De vermelding dat zij "in de steun" blijven, toont aan dat zij op dat moment nog afhankelijk waren van de Amsterdamse sociale dienst.

Samenvatting

  • Structuur: De lijst is administratief van aard, opgesteld in kolommen voor naam, markt, datum waarop men in de 'steun' (sociale voorziening) kwam, en de reden voor het verlies van de marktplaats.
  • Annotaties: Veel namen zijn gemarkeerd met een handgeschreven 'x' of kruisje. Er zijn diverse handgeschreven toevoegingen zoals "onbeheerd" (wat duidt op een verlaten kraam of handel) en afkortingen als "afsh" (waarschijnlijk afschrijving). De getallen achter de namen lijken persoons- of registratienummers.
  • Juridische grondslag: Het document beroept zich op "Artikel 11c van het Reglement op de Markten". Dit artikel werd in deze periode gebruikt om marktplaatsen in te trekken van kooplieden die niet meer actief waren of niet aan hun verplichtingen voldeden.
  • Status van de kooplieden: Bij de meeste personen staat "idem", wat terugverwijst naar de eerste opmerking: "Aan oproeping geen gevolg gegeven". Dit wijst op administratieve verwijdering omdat de personen niet kwamen opdagen bij controles of oproepen. Enkele anderen worden verwijderd vanwege invaliditeit of het onvermogen om in hun levensonderhoud te voorzien ("geen handel krijgen").

Historische Context

  • Tijdsbeeld: Dit document stamt uit april 1941, bijna een jaar na de Duitse inval in Nederland. De bezetter was op dit moment bezig met het systematisch uitsluiten van Joodse burgers uit het openbare en economische leven.
  • Uitsluiting van Joden: Hoewel het document eruitziet als een algemene administratieve maatregel, wijst de context op een specifiekere bedoeling. Veel van de namen op de lijst (zoals Van Praag, Wertheim, Bromet, Jacobs) zijn veelvoorkomende Joodse namen. Ook de markten (zoals Uilenburg, gelegen in de Joodse buurt, en het Waterlooplein) waren plekken met veel Joodse marktkooplieden. De handgeschreven kruisjes ('x') werden in die tijd vaak door ambtenaren gebruikt om Joodse personen op lijsten aan te stippen.
  • Gevolgen: Het intrekken van de marktvergunning op basis van Artikel 11c was een bureaucratische methode om Joden hun bron van inkomsten te ontnemen ("Arisering" van de markten). Het feit dat veel kooplieden "geen gevolg gaven aan de oproeping" kan verklaard worden door de toenemende angst, onderduik, of de onmogelijkheid om zich vrij te bewegen door de vroege anti-Joodse maatregelen. De vermelding dat zij "in de steun" blijven, toont aan dat zij op dat moment nog afhankelijk waren van de Amsterdamse sociale dienst.

Locaties

Amsterdam (gelet op de genoemde markten: Albert Cuypstraat Ten Katestraat Waterlooplein etc.).

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1