Archief 745
Inventaris 745-346
Pagina 302
Dossier 17
Jaar 1941
Stadsarchief

Officiële bekendmaking (Algemeene Kennisgeving) van de Gemeente Amsterdam.

23 mei 1941. Van: De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte).

Origineel

Officiële bekendmaking (Algemeene Kennisgeving) van de Gemeente Amsterdam. 23 mei 1941. De Regeeringscommissaris voor Amsterdam (Edward Voûte). GEMEENTE AMSTERDAM
ALGEMEENE KENNISGEVING

No.430.

De Regeeringscommissaris voor Amsterdam brengt ter algemeene kennis, dat hij heeft besloten:
1o. met ingang van 9 Mei 1941 te verbieden nà 8 uur v.m. met andere artikelen dan gedrukte of geschreven stukken of af- beeldingen te venten of voorwerpen of stoffen van welken aard ook op te koopen in de Camperstraat, op den Iepenweg en op het Iepenplein alsmede op den openbaren weg binnen een afstand van 25 meter van bovengenoemde wegen, behalve voor zoover betreft de Eerste, Tweede en Derde Oosterpark- straat, waar het venten en opkoopen is verboden tot 50 me- ter van de Camperstraat, den Iepenweg en het Iepenplein;
2o. aan de lompenventers op een daartoe strekkend verzoek tot nader order dispensatie van dit verbod te verleenen.
Amsterdam, 23 Mei 1941.
EL
De Regeeringscommissaris voornoemd,
VOÛTE

de Gemeentesecretaris,
J.F. FRANKEN. Dit document is een officieel besluit van het door de Duitse bezetter aangestelde bestuur van Amsterdam. De kern van de maatregel is een verbod op de ambulante handel (het 'venten' van goederen en het 'opkopen' ervan) in een specifiek cluster van straten in Amsterdam-Oost.

Enkele opvallende juridische en administratieve elementen:
* Inperking van handel: Alleen de handel in drukwerk blijft toegestaan. Alle andere commerciële activiteiten op straat worden verboden na 8:00 uur 's ochtends.
* Geografische focus: De maatregel richt zich specifiek op de Camperstraat, de Iepenweg, het Iepenplein en de omliggende Oosterparkstraten.
* Uitzonderingsclausule: Er wordt expliciet een mogelijkheid tot dispensatie genoemd voor 'lompenventers'. Dit suggereert dat de overheid de controle wilde behouden over wie er wel en niet mocht handelen, mogelijk om economische stromen van schaarse materialen (zoals textiel) te reguleren.
* Met terugwerkende kracht: Hoewel de kennisgeving gedateerd is op 23 mei, gaat het verbod in met terugwerkende kracht vanaf 9 mei 1941. Dit document moet worden begrepen tegen de achtergrond van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1941 was het democratisch verkozen gemeentebestuur vervangen door een 'Regeeringscommissaris' die direct rapporteerde aan de bezetter. Edward Voûte bekleedde deze functie.

De straten die in dit besluit worden genoemd, liggen in en nabij de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt. Dit waren wijken met een grote Joodse bevolkingsgroep, waarvan velen werkzaam waren in de ambulante handel (zoals de genoemde lompenventers). Dergelijke maatregelen werden in deze periode vaak ingezet als onderdeel van de geleidelijke economische uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking. Door de straathandel in deze specifieke gebieden aan banden te leggen, werd de bewegingsvrijheid en de inkomstenbron van vele kleine handelaren in de kiem gesmoord. Het feit dat men 'dispensatie' kon aanvragen, gaf het bestuur een instrument om ongewenste personen (Joden) de toegang tot de markt te ontzeggen terwijl 'vriendelijk gezinde' handelaren mochten doorgaan.

Samenvatting

Dit document is een officieel besluit van het door de Duitse bezetter aangestelde bestuur van Amsterdam. De kern van de maatregel is een verbod op de ambulante handel (het 'venten' van goederen en het 'opkopen' ervan) in een specifiek cluster van straten in Amsterdam-Oost.

Enkele opvallende juridische en administratieve elementen:
* Inperking van handel: Alleen de handel in drukwerk blijft toegestaan. Alle andere commerciële activiteiten op straat worden verboden na 8:00 uur 's ochtends.
* Geografische focus: De maatregel richt zich specifiek op de Camperstraat, de Iepenweg, het Iepenplein en de omliggende Oosterparkstraten.
* Uitzonderingsclausule: Er wordt expliciet een mogelijkheid tot dispensatie genoemd voor 'lompenventers'. Dit suggereert dat de overheid de controle wilde behouden over wie er wel en niet mocht handelen, mogelijk om economische stromen van schaarse materialen (zoals textiel) te reguleren.
* Met terugwerkende kracht: Hoewel de kennisgeving gedateerd is op 23 mei, gaat het verbod in met terugwerkende kracht vanaf 9 mei 1941.

Historische Context

Dit document moet worden begrepen tegen de achtergrond van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1941 was het democratisch verkozen gemeentebestuur vervangen door een 'Regeeringscommissaris' die direct rapporteerde aan de bezetter. Edward Voûte bekleedde deze functie.

De straten die in dit besluit worden genoemd, liggen in en nabij de Transvaalbuurt en de Oosterparkbuurt. Dit waren wijken met een grote Joodse bevolkingsgroep, waarvan velen werkzaam waren in de ambulante handel (zoals de genoemde lompenventers). Dergelijke maatregelen werden in deze periode vaak ingezet als onderdeel van de geleidelijke economische uitsluiting en isolatie van de Joodse bevolking. Door de straathandel in deze specifieke gebieden aan banden te leggen, werd de bewegingsvrijheid en de inkomstenbron van vele kleine handelaren in de kiem gesmoord. Het feit dat men 'dispensatie' kon aanvragen, gaf het bestuur een instrument om ongewenste personen (Joden) de toegang tot de markt te ontzeggen terwijl 'vriendelijk gezinde' handelaren mochten doorgaan.

Kooplieden in dit dossier 78

A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Bouwmeester Uilenburg idem
A. Hagenaar Zwanenburgwal ziet geen kans momenteel zijn brood op de markt te verdienen
Aäron van Praag Uilenburg blijft voorloopig in steun
Bijdrage voor het luchtbeschermingsongevallenfonds
C. Heilbron meerdere Kan voorloopig plaats niet innemen. Geen handel.
C. Heilbron meerdere Kan voorloopplaats niet innemen. Geen handel. *34 Amb*
C.H. Roelofs Uilenburg idem
C. van Kampen Uilenburg idem
v. Kampen Uilenburg idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem
D.A. Overmars Waterlooplein idem *11/6 - Amb 95*
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Gokkes Uilenburg idem
E. Korthoef Uilenburg idem
G.A. Mol Uilenburg idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem
G.C. Borgman Nieuwmarkt idem *P.D. 35*
G.H. Tap Uilenburg idem
G.H. Tap Uilenburg idem
G.S. Tonglet Waterlooplein idem
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun.
H.H. Passchier meerdere Blijft in steun. *35 Amb*
H. Schouten Waterlooplein idem
H. Schouten Waterlooplein idem
B.H. Bluhm Uilenburg idem
I.B.H. Bluhm *onb* Uilenburg idem *25/1-68. Wanth. b. 78 I*
J.C. Serrarens Uilenburg idem
J.C. Serrarens Uilenburg idem
Alle 78 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 1