Getypte brief (doorslag/carbonkopie). 25 januari 1954. De Regeringscommissaris voor de dekolonisatie. Aan den Heer Minister
voor Uniezaken en Overzeese
Rijksdelen, te
- 's-Gravenhage. -

Den Haag, 25 Januari 1954.

O n d e r w e r p : Verslag over het jaar
1953 van de Regeringscommissaris
voor de dekolonisatie.

Ingevolge de aanwijzing, vervat in Uw brief van 22
November 1951, no. 1951.V. 4, heb ik de eer U hierbij aan te bieden -
alsmede in de overeengekomen vijfvoudige uitvoering voor de overige
bij de zaak betrokken departementen - mijn jaarverslag over 1953.

In deel V (bijlage I) van het verslag, waarin wordt
ingegaan op de samenwerking met Uw departement en met name over de
wijze waarop aan Uw departement de noodzakelijke inlichtingen worden
verstrekt, zijn tevens de resultaten samengevat van het overleg dat
in het afgelopen jaar (bijlage II) hierover is gevoerd.

Ondanks de in de loop van 1953 herhaalde aandrang op Uw
departement is de noodzakelijke, in deel III (bijlage III) nader ge-
formuleerde, regeling omtrent de wijze waarop de betreffende infor-
matievoorziening naar Uw departement en naar de andere departementen
dient plaats te vinden, nog niet tot stand gekomen. In dit verband
worden in bijlage IV nog enkele suggesties gedaan.

De herhaaldelijke uitstellen hebben ertoe geleid dat de
in deze zaak gedurende de loop van 1953 in het licht van de besluit-
vorming (een beschrijving waarvan is te vinden op p. 17 van de bijge-
voegde bijlage II) verkregen ervaringen reeds een jaar vertraging
hebben opgelopen. De toestand is in die zin gevaarlijk, dat het de
noodzaak onderstreept van een spoedige heroriëntering van de thans
bestaande administratieve verhoudingen, indien men althans nog waar-
borgen voor een behoorlijke afwikkeling wenst te behouden.

Wanneer evenwel de besluitvorming niet reeds op een
overzienbare termijn plaatsvindt, heeft de ondergetekende zich be-
raden op een andere, hem thans meer aangewezen voorkomende weg.

De ondergetekende heeft derhalve reeds op 14 dezer tot
den Minister van Binnenlandse Zaken gewend met een afschrift van
deze brief en van het daarbij gevoegde jaarverslag, opdat ook deze
bewindsman tijdig van een en ander op de hoogte moge geraken.

De Regeringscommissaris
voor de dekolonisatie,
(w.g.) W.A.J. Roelfsema. * Toon: De brief heeft een formele, maar duidelijk ongeduldige en waarschuwende toon. De schrijver uit zijn ongenoegen over de vertragingen bij het ministerie.
* Kernboodschap: De Regeringscommissaris biedt zijn jaarverslag over 1953 aan, maar klaagt over het uitblijven van een regeling voor informatievoorziening. Hij waarschuwt dat de situatie "gevaarlijk" wordt voor een goede administratieve afwikkeling van de dekolonisatie.
* Interdepartementale spanning: De opmerking dat de brief ook naar de Minister van Binnenlandse Zaken is gestuurd, is een diplomatieke 'tik op de vingers' van de geadresseerde minister, bedoeld om druk uit te oefenen.
* Administratieve details: Er wordt verwezen naar eerdere correspondentie uit 1951 en specifieke bijlagen, wat duidt op een langlopend dossier. * Historische periode: Januari 1954. Nederland bevindt zich in de laatste fase van de afwikkeling van de onafhankelijkheid van Indonesië (1949) en bereidt het Statuut voor het Koninkrijk (december 1954) voor, dat de nieuwe verhoudingen met Suriname en de Nederlandse Antillen zou regelen.
* Ministerie voor Uniezaken: Dit ministerie was de opvolger van het Ministerie van Koloniën en hield zich bezig met de (moeizame) Nederlands-Indonesische Unie en de overgebleven rijksdelen.
* Dekolonisatie-uitdagingen: Het document illustreert de bureaucratische complexiteit en de politieke frictie die gepaard gingen met het overdragen van soevereiniteit en het herstructureren van de ambtelijke apparaten na de koloniale tijd.
* Handgeschreven "Meta": Dit zou kunnen verwijzen naar 'Metadata' of een specifieke archiefcode, maar vaker was dit de naam van een behandelend ambtenaar of een kenmerk voor de typekamer. W.A.J. Roelfsema