Concept-brief/nota van de Gemeente Amsterdam.
Origineel
Concept-brief/nota van de Gemeente Amsterdam. 7 december 1937. [Linksboven:]
Concept
: MNr. 20/43/3
~~Wijziging~~
Aanwijzing van het Iepenplein
tot tijdelijke hulpmarkt van de
algemeene dagmarkt, ~~mitsdien tevens~~
~~voor levensmiddelen en...~~
[Rechtsboven:]
Amsterdam, 7 december 1937
W.C.M. 8/12 '37 [paraaf]
[Hoofdtekst:]
Onder terugzending van de met
Uw kantbrief d.d. 22 November jl. van advies
ontvangen stukken no. 791 Afd I/1937 heb ik de eer
U te berichten, dat aan de Camperstraat, de 1ste
Oosterparkstraat en het Iepenplein dagelijks,
— en vooral des Donderdags en Vrijdags — vele venters
clandestien een standplaats plegen te bezetten.
Hoewel hiertegen zoowel door de Politie als doorzijds
~~van mijne zijde~~ wordt opgetreden, is het niet mogelijk
om hierin verbetering te brengen, omdat de
venters in zoo grooten getale ter plaatse samenkomen,
dat het haast niet aangaat om te eischen, dat
zij niet blijven stilstaan. Bovendien, al ~~zouden~~ zij
blijven rondrijden, dan ~~verhindert~~ verhindert dit niet ~~met~~, dat de vorenver-
melde straten [in de marge:] op sommige tijdstippen nagenoeg geheel door hen in beslag worden genomen.
Teneinde ~~aan~~ dezen m.i. ongewenschten toestand
een einde te maken stel ik U voor, om in de
Camperstraat van het ~~Boerhaaveplein~~ tot den
Iepenweg, in de 1e Oosterparkstraat van de v. Swindenstraat
tot het Oosterpark, op den Iepenweg en op het
Iepenplein een ventverbod te vestigen. Teneinde voor
de venters een goede verkoopsgelegenheid in deze buurt
te behouden worde tegelijkertijd het Iepenplein door
B. en W. aangewezen tot [tussenvoeging: tijdelijke] hulpmarkt van de algemeene
dagmarkt (ingevolge art. 7 lid 2 der Verordening op den dienst
van het Marktwezen), ~~onder bepaling, dat aldaar uitsluitend~~
~~levensmiddelen en bloemen mogen worden verhandeld~~
~~(overeenkomstig de in art. 8 lid 4 van voornoemde Verordening)~~
~~aan B. en W. gegeven bevoegdheid).~~
De opbrengst van een dergelijke hulpmarkt kan
m.i. worden geschat op [tussenvoeging: ruim] f 1000,- per jaar. Ik neem n.l.
aan, dat zullen worden uitgegeven ± 25 vaste plaatsen, opbrengende
25 x 52 x f 0,60 = f 780,- , benevens [tussenvoeging: gemiddeld] 50 losse plaatsen per week,
opbrengende: 50 x 52 x f 0,15 = f 390,-. Het aldus verkregen
totale bedrag van f 1170,- moet worden verminderd met... Dit document is een ambtelijk concept waarin een oplossing wordt gezocht voor de overlast van "clandestiene" (niet-vergunde) straathandel in de Amsterdamse Oosterparkbuurt. De schrijver constateert dat handhaving door de politie niet effectief is vanwege de grote aantallen venters die de verkeersdoorstroming hinderen.
De voorgestelde oplossing is tweeledig:
1. Een formeel ventverbod voor de meest belaste straten.
2. De legalisering van de handel door het Iepenplein aan te wijzen als "hulpmarkt".
Interessant is de uitgebreide doorhaling aan het einde van de tweede alinea; oorspronkelijk wilde men de markt beperken tot levensmiddelen en bloemen, maar dit is in het concept geschrapt, wat duidt op een verruiming van de toegestane handelswaren tijdens het schrijfproces. De nauwkeurige financiële berekening onderaan toont aan dat de gemeente ook oog had voor de legesopbrengsten van de nieuwe standplaatsen. In de jaren '30 (de crisistijd) was straathandel voor veel Amsterdammers een laatste middel van bestaan. Dit leidde tot enorme drukte en frictie in volksbuurten zoals de Oosterparkbuurt. De gemeente Amsterdam probeerde deze informele economie te reguleren via de "Verordening op het Marktwezen" om de openbare orde en verkeersvrijheid te waarborgen. Het document weerspiegelt de bureaucratische aanpak van een sociaal-economisch probleem: het transformeren van "overlast" in een gereguleerde en belaste marktactiviteit.