Getypt rapport/enquêteoverzicht betreffende clandestiene straathandel.
Origineel
Getypt rapport/enquêteoverzicht betreffende clandestiene straathandel. 9 februari 1940 ENQUETE CAMPERSTRAAT-IEPENWEG (CLAND. STANDPLAATSEN)
| Volg No | Naam | Voornamen | Ventverg. Serie | No. | Artikel | Woonplaats | Staat geregeld voor perceel: | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Engelsman | Emanuel | EZ | 5 | bloemen en planten | Vrolikstraat 112 II | Camperstraat 16 | Vrijdags |
| 2 | Loonstijn | Isaac | 15 | 144 | A.G.F. | Ruyschstraat 90 hs. | " 26 | dagelijks |
| 3 | Moscoviter-Vischschoonmaker | Eva | 18 | 23 | A.G.F. | 3e Oosterparkstraat 42 I | " 38 | dagelijks |
| 4 | Delden | Zacharius | EZ | 236 | fruit | Camperstraat 42 II | " 42 | dagelijks |
| 5 | Gobets | Salomon | 8 | 111 | fruit | 3e Oosterparkstr. 42 II | " 48 | dagelijks |
| 6 | Zwaaf | Mozes | 28 | 188 | A.G.F. | Blasiusstraat 93 III | " 50 | dagelijks |
| 7 | Peperwortel | Hijman | EZ | 73 | bloemen en planten | Paardekraalstr. 16 II | " 52 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 8 | Cohen | Isaac | 5 | 66 | A.G.F. | Blasiusstraat 80 I | " 56 | dagelijks |
| 9 | Santen | Benjamin | 18 | 255 | " | Cliffordstraat 25 II | " 60 | dagelijks |
| 10 | Kool | Elias | 11 | 151 | haring | Lepelstraat 84 hs. | " 62 en Iepenweg 2 | (Maandag t/m Vrijdag (Zaterdags |
| 11 | Otterhof | Petrus-Hendricus | 19 | 36 | bloemen en planten | Blasiusstraat 66 II 3e Oosterparkstr. 28 III | Camperstraat 64 | dagelijks |
| 12 | Brilleman | Jacob | 4 | 55 | " | Blasiusstraat 66 II | " 66 | dagelijks |
| 13 | Aronson | Mozes | EZ | 234 | fruit | Vrolikstraat 130 II | " 68 | dagelijks |
| 14 | Canes | Abraham | 5 | 15 | A.G.F. | Iepenweg 21 I | Iepenweg 2 | dagelijks |
| 15 | Servais | Pierre | 18 | 216 | ger. & gest. visch | Vrolikstraat 103 hs. p/a de Vaan | " 2 | dagelijks |
| 16 | Groen | Willem | 8 | 48 | A.G.F. | (Vrolikstraat 66 III | (" 4 | dagelijks |
| 17 | Groen-v. Emrik | Rebecca | 25 | 241 | " | ( | " | dagelijks |
| 18 | Braasem | Joseph | 3 | 202 | " | Tilanusstraat 47 hs. | " 6 | dagelijks |
| 19 | Rodrigues | Jacob | 21 | 134 | " | Blasiusstraat 138 II | " 8 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 20 | Rootveld | Emanuel | EZ | 90 | " | Transvaalkade 110 hs. | " 10 | dagelijks |
| 21 | Van Cleef | Salomon | EZ | 125 | " | Vaalrivierstraat 16 boven | " 12 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 22 | Snieder | Gerrit | 22 | 140 | ger. & gest. visch | Binnendijk O.Z. Burgwal 42 Monnikendam | Iepenplein 1 | dagelijks |
| 23 | Franschman Sr. | Jacob | 7 | 234 | zuurwaren | Blasiusstraat 73 hs. | Blasiusstraat 133 | Dinsdag |
| 24 | " Jr. | Jacob | EZ | 9 | Zuurwaren | Nw. Achtergracht 4 III | idem 133 | Donderdag en Vrijdag |
| 25 | Lijmer | Nathan | 15 | 213 | A.G.F. | Vrolikstraat 46 I | Blasiusstraat 118 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 26 | v. Emrik | Mietje | 24 | 44 | haring, zuurw. ger. & gest. visch | Louis Bothastr. 16 hs. | 1e Oosterparkstr. 140 | dagelijks |
Deze opgave is de vaste kern van venters welke een clandestiene standplaats innemen. Op 't oogenblik zijn hiervan enkele in steun, doch in normale tijden zijn bovengenoemde venters degeen die steeds op de aangegeven plaatsen staan. In het voorjaar en des zomers komt er nog wel eens een ander bij, maar dat is dan meer om zich los te maken.
Amsterdam, 9 Februari 1940
De Contrôleur,
C.L.J. Lak. Dit document is een administratief overzicht van straathandelaren in de Amsterdamse Oosterparkbuurt vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De termen 'clandestiene standplaatsen' duiden erop dat deze venters weliswaar over een ventvergunning beschikten (zie kolom 'Ventverg. Serie'), maar dat zij op plekken stonden waar dat officieel niet was toegestaan, of dat zij een vaste plek innamen terwijl een ventvergunning normaliter bedoeld is om rond te trekken.
Opvallende details:
* Producten: Veel handel in A.G.F. (Aardappelen, Groenten en Fruit), vis (haring, gerookte en gestoomde vis), bloemen en zuurwaren.
* Geografie: De focus ligt op de Camperstraat en Iepenweg. De woonadressen van de venters liggen vrijwel allemaal in de directe omgeving (Vrolikstraat, Blasiusstraat, etc.), wat duidt op een zeer lokale economie.
* Sociale status: De begeleidende tekst vermeldt dat sommigen 'in steun' zijn (een vorm van werkloosheidsuitkering), wat de armoede onder deze beroepsgroep in de crisisjaren illustreert. De datum, 9 februari 1940, is historisch zeer relevant. Het is slechts drie maanden voor de Duitse inval. De lijst bevat een zeer groot aantal namen die typisch Joods zijn (o.a. Loonstijn, Moscoviter, Gobets, Zwaaf, Cohen, Santen, Aronson, Braasem, Rodrigues, Rootveld, Van Cleef, Franschman, Lijmer). De Oosterparkbuurt was indertijd een wijk met een aanzienlijke Joodse populatie, vaak werkzaam in de (straat)handel.
Voor historici en genealogen is dit document een tragisch 'momentopname'. Veel van de hier genoemde personen en hun gezinnen zouden korte tijd later het slachtoffer worden van de Holocaust. De gedetailleerde weergave van hun dagelijkse routine en exacte standplaatsen geeft een indringend beeld van het straatleven in Amsterdam-Oost aan de vooravond van de bezetting. Dit soort lijsten van de gemeente Amsterdam werd later door de bezetter vaak misbruikt om de Joodse bevolking in kaart te brengen en te isoleren.