Getypte lijst/rapportage betreffende illegale straathandel.
Origineel
Getypte lijst/rapportage betreffende illegale straathandel. 9 Februari 1940 ENQUETE CAMPERSTRAAT-IEPENWEG (CLAND. STANDPLAATSEN)
| Volg No. | Naam | Voornamen | Ventverg. Serie | No. | Artikel | Woonplaats | Staat geregeld voor perceel: | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Engelsman | Emanuel | EZ | 5 | bloemen en planten | Vrolikstraat 112 II | Camperstraat 16 | Vrijdags |
| 2 | Loonstijn | Isaac | 15 | 144 | A.G.F. | Ruyschstraat 90 hs. | " 26 | dagelijks |
| 3 | Moscoviter- | Eva | 18 | 23 | A.G.F. | 3e Oosterparkstraat 42 I | " 38 | dagelijks |
| ker-Vischoonma- | ||||||||
| 4 | Delden | Zacharius | EZ | 236 | fruit | Camperstraat 42 II | " 42 | dagelijks |
| 5 | Gobets | Salomon | 8 | 111 | fruit | 3e Oosterparkstr. 42 II | " 48 | dagelijks |
| 6 | Zwaaf | Mozes | 28 | 188 | A.G.F. | Blasiusstraat 93 III | " 50 | dagelijks |
| 7 | Peperwortel | Hijman | EZ | 73 | bloemen en planten | Paardekraalstr. 16 II | " 52 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 8 | Cohen | Isaac | 5 | 66 | A.G.F. | Blasiusstraat 80 I | " 56 | dagelijks |
| 9 | Santen | Benjamin | 18 | 255 | " | Cliffordstraat 25 II | " 60 | dagelijks |
| 10 | Kool | Elias | 11 | 151 | haring | Lepelstraat 84 hs. | " 62 | Maandag t/m Vrijdag |
| en Iepenweg 2 | Zaterdags | |||||||
| 11 | Otterhof | Petrus-Hendricus | 19 | 36 | bloemen en planten | Blasiusstraat 66 II | Camperstraat 64 | dagelijks |
| 3e Oosterparkstr. 28 III | ||||||||
| 12 | Brilleman | Jacob | 4 | 55 | " | Blasiusstraat 66 II | " 66 | dagelijks |
| 13 | Aronson | Mozes | EZ | 234 | fruit | Vrolikstraat 130 II | " 68 | dagelijks |
| 14 | Canes | Abraham | 5 | 15 | A.G.F. | Iepenweg 21 I | Iepenweg 2 | dagelijks |
| 15 | Servais | Pierre | 18 | 216 | ger. & gest. visch | Vrolikstraat 103 hs. p/a de Vaan | " 2 | dagelijks |
| 16 | (Groen | Willem | 8 | 48 | A.G.F. | (Vrolikstraat 66 III | (" 4 | dagelijks |
| 17 | (Groen-v.Emrik | Rebecca | 25 | 241 | " | ( | (" | dagelijks |
| 18 | Braasem | Joseph | 3 | 202 | " | Tilanusstraat 47 hs. | " 6 | dagelijks |
| 19 | Rodrigues | Jacob | 21 | 134 | " | Blasiusstraat 138 II | " 8 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 20 | Rootveld | Emanuel | EZ | 90 | " | Transvaalkade 110 hs. | " 10 | dagelijks |
| 21 | Van Cleef | Salomon | EZ | 125 | " | Vaalrivierstraat 16 boven | " 12 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 22 | Snieder | Gerrit | 22 | 140 | ger. & gest. visch | Binnendijk O.Z. Burgwal 42 Monnikendam | Iepenplein 1 | dagelijks |
| 23 | Franschman Sr. | Jacob | 7 | 234 | zuurwaren | Blasiusstraat 73 hs. | Blasiusstraat 133 | Dinsdag |
| 24 | " Jr. | Jacob | EZ | 9 | Zuurwaren | Nw. Achtergracht 4 III | idem 133 | Donderdag en Vrijdag |
| 25 | Lijmer | Nathan | 15 | 213 | A.G.F. | Vrolikstraat 46 I | Blasiusstraat 118 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 26 | v. Emrik | Mietje | 24 | 44 | haring, zuurw. ger. & gest. visch | Louis Bothastr. 16 hs. | 1e Oosterparkstr. 140 | dagelijks |
Deze opgave is de vaste kern van venters welke een clandestiene standplaats innemen. Op 't oogenblik zijn hiervan enkele in steun, doch in normale tijden zijn bovengenoemde venters degeen die steeds op de aangegeven plaatsen staan. In het voorjaar en des zomers komt er nog wel eens een ander bij, maar dat is dan meer om zich los te maken.
Amsterdam, 9 Februari 1940
De Contrôleur,
C.L.J. Lak. * Inhoud: Het document is een nauwkeurige opsomming van 26 straatventers die zonder de juiste vergunning ("clandestien") een vaste staanplaats innemen in de Amsterdamse Oosterparkbuurt (Camperstraat, Iepenweg, Blasiusstraat). De tabel bevat persoonsgegevens, vergunningsnummers (indien aanwezig), het verhandelde product (bloemen, fruit, A.G.F. oftewel aardappelen-groente-fruit, vis of zuurwaren), woonadres en de exacte locatie van hun illegale handel.
* Doel: Het doel van de controleur was het in kaart brengen van de onvergunde straathandel voor de gemeentelijke administratie. De opmerking onderaan wijst op een sociaal-economische observatie: sommige handelaren ontvangen op dat moment een steunuitkering, en extra (tijdelijke) handelaren duiken vaak op in de zomer om wat extra te verdienen ("zich los te maken" van de armoede of de steun).
* Demografie: Opvallend is dat bijna alle namen op de lijst (Engelsman, Loonstijn, Moscoviter, Gobets, Zwaaf, Cohen, Santen, Kool, Brilleman, Aronson, Canes, Rodrigues, Van Cleef, etc.) overduidelijk van Joodse Amsterdammers zijn. Dit weerspiegelt de demografie van de Oosterparkbuurt en de Joodse actieradius in de Amsterdamse markthandel van die tijd. * Tijdsbeeld: Het document dateert van februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval in Nederland. Het toont de normale ambtelijke gang van zaken in Amsterdam vlak voor de oorlog, waarbij de gemeente strikt toezag op marktreglementen.
* Sociaal-economische situatie: De jaren '30 waren getekend door de nasleep van de economische crisis. Veel mensen leefden "in de steun" (werkloosheidsuitkering). De clandestiene straathandel was voor velen een noodzakelijke manier om het karige inkomen aan te vullen.
* Historische wrangheid: Hoewel dit een routineus ambtelijk document is over markttoezicht, krijgt het een sinistere lading door de wetenschap van wat volgde. De uiterst precieze registratie van namen en adressen van Joodse burgers door de Nederlandse bureaucreatie zou later door de Duitse bezetter worden misbruikt voor de uitvoering van de Holocaust. De meeste mensen op deze lijst woonden in de buurt van het latere Transvaalkwartier, dat tijdens de bezetting een Joodse wijk werd van waaruit velen zijn gedeporteerd. C.L.J. Lak O.Z. Burgwal