AI-Synthese 51

C.L.J. Lak, geboren in 1904, was actief als ambtenaar en controleur op de Centrale Markt en de Vischmarkt in Amsterdam tussen 1939 en 1944. Hij woonde in 1941 op het Krugerplein en verhuisde in 1943 naar een ander adres in de stad. Zijn werkzaamheden betroffen de toezichtfuncties op de markten, waarbij hij onder meer in contact kwam met markthoofdmannen en de gemeentelijke bestuursorganen.

Lotgevallen

1939 werkzaamheid Start van activiteiten als ambtenaar en controleur op de Centrale Markt en Vischmarkt. op True
1941 woonplaats Woonde op Krugerplein 17.
1943 woonplaats Verhuisde naar een nieuw adres in Amsterdam.
1944 werkzaamheid Bleef actief in de toezichtfunctie op de markten tot aan het einde van de periode. op True

Handel

Centrale MarktVischmarkt
Centrale MarktVeilingAmstelveldMarkthoofdmannenGemeentebestuur AmsterdamGroep 48WerkkampenDeportatieControleurVischmarkt
Gebaseerd op 31 archiefbronnen

Archiefdocumenten

Archief 745 | 745-270 | Pagina 161 | 1939

Document

* **Persoonsgegevens:** Het betreft de heer C.L.J. Lak, wonende aan het Krugerplein 17-I te Amsterdam (gezien de verwijzing naar de gemeente-arts en de straatnaam). Hij is 35 jaar oud. * **Dienstverband:** Lak is werkzaam als "contrôleur(A)" bij de Dienst der Marktwezen. Hij heeft de status van ambtenaar in "tijdelijken en vollen dienst" (voltijds tijdelijk dienstverband). Hij is ingedeeld in salarisgroep II. * **Administratieve context:** Dit is een formele melding van het eerste ziektegeval van deze werknemer in het jaar 1939. De melding is gericht aan de controlerend arts, die belast was met het verifiëren van het ziekteverzuim van gemeentepersoneel. * **Documentkenmerken:** Het document is een doorslag of afschrift ("COPIE") van de originele melding. De paarse stempel "M. 1939" refereert waarschijnlijk aan het jaararchief van de Dienst der Marktwezen.

Archief 745 | 745-298 | Pagina 182 | 1939

Getypte naamlijst op een strook papier.

* **Functie:** Dit betreft een presentielijst, personeelslijst of een rooster van een specifieke "Dienst". De opzet is administratief en bedoeld voor mutaties. * **Handgeschreven tekens:** * De doorhalingen (met grijs en paars potlood) wijzen op personen die zijn afgevallen, overgeplaatst of wiens taak is voltooid. * Het handgeschreven kruisje bij **C.L.J. Lak** suggereert een specifieke actie of aanwezigheid. * **Nummering:** De nummers (1) t/m (16) lijken posities of volgnummers aan te duiden. Opvallend is dat de namen tussen (15) en (16) ongenummerd zijn, wat kan duiden op reserves of personeel met een andere status. * **Datering:** Op basis van de typografie en de namen is het document waarschijnlijk te dateren in de periode 1940-1955.

Archief 745 | 745-270 | Pagina 332 | 1939

Document

Dit document is een officiële ziektemelding (kopie) voor een medewerker van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen in de zomer van 1939. Het betreft de 35-jarige heer C.L.J. Lak, die werkzaam is als 'Contrôleur' (Salarisgroep II). De melding is gericht aan de controlerend gemeentearts, Dr. J.P. Hofstee, wat duidt op een gestandaardiseerde procedure voor ziekteverzuim binnen de gemeentelijke overheid. Opvallend is dat dit het tweede verzuimgeval van de heer Lak is in het jaar 1939. Hij wordt geclassificeerd als een ambtenaar in "tijdelijken en vollen dienst". De paarse stempel met het nummer "8A/97/M. 1939" fungeert waarschijnlijk als archief- of registratienummer voor die specifieke afdeling. ---

Archief 745 | 745-310 | Pagina 357 | 1940

Document

Dit document is een administratieve bijlage waarin de overgang van de 'bestaande toestand' naar de 'nieuwe toestand' wat betreft de salariëring van vier specifieke ambtenaren van de Dienst van het Marktwezen wordt vastgelegd. **Opvallende details:** * **Handgeschreven annotaties:** In de kolom 'Nieuwe toestand' zijn met inkt tekens aangebracht (/ en F). Deze verwijzen naar de voetnoten onderaan het document, die uitleggen dat het hier gaat om 'partieele periodieke verhogingen'. * **Salarisgrenzen:** Bij de heren Bakker en Van Beeren is te zien dat zij het maximumsalaris van *f* 1800,- hebben bereikt (aangegeven met de letter F). * **Met terugwerkende kracht:** Hoewel de brief gedateerd is op 30 augustus 1940, gaan de salariswijzigingen in met terugwerkende kracht (oktober en december 1939). * **Correcties:** Er staan handgeschreven kruisjes (x) achter de ingangsdata van Bakker en Van Beeren, wat mogelijk duidt op een verificatie of een specifieke administratieve afhandeling.

Archief 745 | 745-310 | Pagina 359 | 1940

Overzicht van salarismutaties/personeelslijst.

* **Personeel:** Het document vermeldt vier personen met uiteenlopende functies: een contrôleur, een controleur/marktopziener, een bureelambtenaar en een klerk. * **Salarisstructuur:** Er wordt gewerkt met salarisgroepen (II, III, IV). De salarissen zijn gesteld in guldens (f). Naast het basissalaris zijn er specifieke toelagen voor uniformkleding en onregelmatige diensten (5% afwisselende dag-, nacht- en zondagdienst), hoewel deze laatste in dit overzicht voor niemand van toepassing lijkt (genoteerd als -,-). * **Pensioen:** De pensioengrondslag wordt berekend door het salaris en de uniformtoelage bij elkaar op te tellen. * **Mutaties:** Bij alle vier de personen is sprake van een salarisverhoging. Bij de eerste drie personen gaat het salaris naar f 1800,-, bij de vierde naar f 2100,-. * **Annotaties:** Er zijn handgeschreven tekens (vinkjes en omcirkelde tekens) in de kolommen van de 'Nieuwe toestand', wat duidt op een administratieve controle of verwerking. De opmerking onderaan verduidelijkt dat bij sommigen sprake is van een "partiële periodieke verhoging tot het maximum" van hun schaal.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 58 | 1941

Officieel kopie-formulier voor een ziektemelding van een gemeentelijk ambtenaar.

Dit document is een administratieve kopie van een ziektemelding van de Amsterdamse gemeentedienst 'Marktwezen'. De heer C.L.J. Lak, een controleur met stamnummer 139, wordt hierbij ziek gemeld per 3 februari 1941. Het betreft zijn tweede verzuim in dat kalenderjaar. Opvallend is de gedetailleerde categorisering onderaan het formulier, waarbij door middel van doorhalingen is vastgelegd dat het gaat om een mannelijke ambtenaar in vaste en volle dienst, woonachtig buiten de instelling (uitwonend). Hij is ingedeeld in salarisgroep II. De melding is geadresseerd aan de controlerend gemeente-arts, Dr. J.P. Hofstee, wat duidt op de strikte medische controle binnen het gemeentelijk apparaat in die tijd. De grote paarse stempel met nummering wijst op een centrale archivering of registratie van ziekteverzuim binnen de gemeente Amsterdam.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 85 | 1941

Administratief formulier (blauw papier) betreffende "Lichte Dienst" (L.D.) na ziekteverzuim. Het betreft een doorslag of kopie ("COPIE").

Dit formulier dient om de gemeentelijke medische dienst te informeren dat een ambtenaar, in dit geval de heer C.L.J. Lak, na een periode van ziekte weer aan het werk gaat in "Lichte Dienst". Dit was een overgangsregeling waarbij de werknemer nog niet volledig belastbaar was. Uit de data valt op te maken dat de heer Lak van 3 februari tot en met 16 februari 1941 ziek was. Op 17 februari (de datum van het document) startte zijn lichte dienst. Het document specificeert dat dit zijn "tweede" ziektegeval was in die periode of dat jaar. Het adres, **Krugerplein 17 I**, bevindt zich in de Transvaalbuurt in Amsterdam-Oost. De blauwe kleur van het formulier was indertijd vaak een kleurcode binnen de gemeentelijke administratie voor specifieke personeelszaken of ziektemeldingen.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 152 | 1941

Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).

* **Inhoud:** Het document bevat een alfabetische lijst van ambtenaren met hun totale jaarsalaris over 1940. De tekst in de koptekst verwijst naar "stamkaarten", wat aangeeft dat dit een uittreksel is uit de centrale personeelsadministratie. * **Salarisverhoudingen:** Er is een aanzienlijk verschil in bezoldiging zichtbaar. De meeste ambtenaren verdienen tussen de 1.500 en 2.000 gulden. Uitschieters zijn de lagere bedragen (zoals A.H. Klaassens met 610,88 gulden, mogelijk een deeltijd- of juniorfunctie) en de hoge bedragen (zoals Dr. A.v.d. Laan met 6.550,08 gulden, wat duidt op een hoge academische of leidinggevende positie). * **Administratieve tekens:** * De handgeschreven kruisjes ('x') bij A.H. Drukker en Dr. A.v.d. Laan en de diverse schuine strepen/vinkjes achter bedragen wijzen op een handmatige verificatie door een accountant of administrateur. * Onderaan staat de term "Transporteeren", wat betekent dat het totaalbedrag (76.978,77 gulden) wordt overgedragen naar een volgende pagina van de lijst.

Archief 745 | 745-346 | Pagina 291 | 1941

Getypte lijst/enquête met handgeschreven correcties en ondertekening.

Dit document is een administratief rapport van een gemeentelijke controleur in Amsterdam. Het biedt een gedetailleerd overzicht van de informele economie in de Oosterparkbuurt vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. * **Doel:** Het in kaart brengen van venters die zonder officiële vergunning voor een specifieke plek (clandestien) toch op vaste locaties hun waren verkochten. De controleur merkt op dat dit de "vaste kern" is. * **Producten:** De handel bestaat voornamelijk uit levensmiddelen zoals A.G.F. (Aardappelen, Groenten en Fruit), vis (haring, gerookte en gestoomde vis), zuurwaren en bloemen/planten. * **Sociaal-economische status:** De vermelding dat sommigen "in steun" (een vorm van werkloosheidsuitkering) zijn, wijst op de armoede en de noodzaak om via straathandel een extra inkomen te genereren. * **Demografie:** Opvallend is de aanwezigheid van veel Joodse namen (o.a. Cohen, Zwaaf, Moscoviter, Rodrigues, Franschman). De Oosterparkbuurt was in die tijd een wijk met een aanzienlijke Joodse populatie. * **Mutaties:** De doorhalingen bij namen zoals Engelsman en Lijmer, en de correcties in adressen, suggereren dat dit een werkdocument was dat gedurende enige tijd is bijgehouden of gecontroleerd.

Archief 745 | 745-363 | Pagina 347 | 1941

Ambtsverslag / Rapport (Afschrift)

Dit document illustreert de spanningen tussen de Nederlandse civiele handhaving en de Duitse bezettingsmacht in 1941. De kern van de zaak is een "clandestiene" (illegale) palingventer uit Volendam die wordt staande gehouden door een Amsterdamse marktcontroleur. Opmerkelijk is de directe interventie van een Gestapo-ambtenaar, Ernst Olschewski. Hoewel de Duitse autoriteiten in het Lloydgebouw officieel klaagden over de overlast van de venters, beschermt deze specifieke Gestapo-beambte de illegale venter. De argumentatie van de Duitser is veelzeggend: hij stelt dat de man "een boterham moet verdienen" en veegt de Nederlandse marktregels van tafel als zijnde "maatregelen van de vorige regeering". De controleur, Lak, ziet zich genoodzaakt te zwichten voor de autoriteit van de Gestapo.

Archief 745 | 745-344 | Pagina 372 | 1941

Administratief formulier (Ziektemelding / Lichte Dienst).

Het document is een officiële kopie van een administratieve melding betreffende de werkhervatting van een ambtenaar bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De kern van de melding is dat de heer C.L.J. Lak, die sinds 23 december 1940 wegens ziekte afwezig was, per 1 januari 1941 weer in 'Lichte Dienst' (L.D.) mag treden. * **Ziekteverloop:** De ambtenaar heeft in het jaar 1940 in totaal zeven arbeidsdagen verzuimd voor dit specifieke geval. De lichte dienst sluit direct aan op de herstelperiode. * **Status:** De betrokkene is een mannelijke ambtenaar in "vasten en vollen dienst" (vaste aanstelling), vallend onder salarisgroep II. Zijn geboortejaar is 1904, wat hem op dat moment 36 of 37 jaar oud maakt. * **Stempels en codes:** Onderaan is een administratieve code of stempel aangebracht (**M. 1941**) die de registratie in het betreffende jaar aangeeft.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 404 | 1941

Document

* **Doel van het document:** Het is een administratief overzicht voor het doorvoeren van salarisverhogingen en bijbehorende aanpassingen in pensioengrondslagen. * **Salarisontwikkeling:** Voor de meeste ambtenaren in salarisgroep II stijgt het basissalaris van $f$ 1800,- naar $f$ 1900,-. Bij de 'schrijvers' (groep I) is er een stapsgewijze verhoging per 1 augustus en 1 oktober 1941 te zien. * **Toelagen:** Naast het basissalaris zijn er twee soorten toelagen: een "Toelage unif. kl." (mogelijk uniformklasse) en een "Toelage 5%". Deze laatste stijgt vaak mee met het basissalaris (van $f$ 90,- naar $f$ 95,-). * **Pensioengrondslag:** De pensioengrondslag is het bedrag waarover pensioen wordt opgebouwd. Opvallend is dat voor personen als J. Hykamp, J.H. Nieuwenhuys en P. Plekké de pensioengrondslag aanzienlijk hoger ligt dan de optelsom van salaris en toelagen, wat duidt op specifieke historische regelingen. * **Wetgeving:** Er wordt herhaaldelijk verwezen naar "art. 150 P.W.1922". Dit staat voor de Pensioenwet 1922, die de pensioenvoorziening voor ambtenaren in die periode reguleerde.

Archief 745 | 745-345 | Pagina 422 | 1941

Document

De lijst toont een collectieve salarisherziening voor ambtenaren in twee categorieën: "Contrôleur" (Salarisgroep II) en "Schryver" (Salarisgroep I). * **Contrôleurs:** Voor de meeste functionarissen in groep II stijgt het basissalaris van ƒ 1800,- naar ƒ 1900,-. Er is sprake van een "Toelage unif. kl." (waarschijnlijk uniformkleding) van ƒ 75,- of ƒ 85,- en een "Toelage 5%", die stijgt van ƒ 90,- naar ƒ 95,-. * **Uitzonderingen:** Enkele personen (zoals Bekkering, Hykamp, Nieuwenhuys en Plakké) hebben een afwijkende pensioensgrondslag. De opmerking over "art. 150 P.W. 1922" wijst op een specifieke juridische bepaling uit de Pensioenwet van 1922 die op hen van toepassing is, wat vaak een bevriezing of speciale berekening van de pensioengrondslag inhield. * **Tijdsfasering:** Onderaan de lijst (bij Plakké, Fleurbaay en Gottmer) is te zien dat de verhoging in twee stappen plaatsvindt: een tussentijds tarief voor de periode augustus-september 1941, gevolgd door een definitief nieuw tarief vanaf 1 oktober 1941.

Archief 745 | 745-346 | Pagina 544 | 1941

Getypte lijst / Administratief rapport van markttoezicht.

* **Terminologie:** * **A.G.F.:** Afkorting voor Aardappelen, Groenten en Fruit. * **EZ (Ventverg.):** Waarschijnlijk 'Eigen Zaak' of een specifieke serie-aanduiding voor ventvergunningen buiten de reguliere nummering. * **Ger. & gest. visch:** Gerookte en gestoomde vis. * **Clandestiene standplaatsen:** De venters hadden wel een vergunning om te venten (rond te trekken), maar niet om op één vaste plek te blijven staan (standplaats). Door dit toch te doen, handelden zij administratief 'clandestien'. * **Demografie:** Het document toont een grote vertegenwoordiging van Joodse namen (zoals Isaac, Salomon, Mozes, Cohen, Abraham, Nathan). Dit is kenmerkend voor de economische activiteit in de Amsterdamse Oosterparkbuurt en de Joodse buurt in die tijd. * **Economische staat:** De opmerking "enkele in steun" verwijst naar de economische crisis van de jaren '30; sommige venters ontvingen een werkloosheidsuitkering (steun) ondanks hun pogingen tot handel.

Archief 745 | 745-346 | Pagina 546 | 1941

Getypte lijst/rapportage betreffende illegale straathandel.

* **Inhoud:** Het document is een nauwkeurige opsomming van 26 straatventers die zonder de juiste vergunning ("clandestien") een vaste staanplaats innemen in de Amsterdamse Oosterparkbuurt (Camperstraat, Iepenweg, Blasiusstraat). De tabel bevat persoonsgegevens, vergunningsnummers (indien aanwezig), het verhandelde product (bloemen, fruit, A.G.F. oftewel aardappelen-groente-fruit, vis of zuurwaren), woonadres en de exacte locatie van hun illegale handel. * **Doel:** Het doel van de controleur was het in kaart brengen van de onvergunde straathandel voor de gemeentelijke administratie. De opmerking onderaan wijst op een sociaal-economische observatie: sommige handelaren ontvangen op dat moment een steunuitkering, en extra (tijdelijke) handelaren duiken vaak op in de zomer om wat extra te verdienen ("zich los te maken" van de armoede of de steun). * **Demografie:** Opvallend is dat bijna alle namen op de lijst (Engelsman, Loonstijn, Moscoviter, Gobets, Zwaaf, Cohen, Santen, Kool, Brilleman, Aronson, Canes, Rodrigues, Van Cleef, etc.) overduidelijk van Joodse Amsterdammers zijn. Dit weerspiegelt de demografie van de Oosterparkbuurt en de Joodse actieradius in de Amsterdamse markthandel van die tijd.

Archief 745 | 745-371 | Pagina 123 | 1942

Getypte personeels- en salarislijst met handgeschreven aantekeningen.

* **Salarisstructuur:** Er is een duidelijke verhoging zichtbaar in de "Jaar-wedde" voor bijna alle personeelsleden (veelal van f 1800.- naar f 1900.-). Ook de "Vaste toelage 5%" stijgt proportioneel (van f 90.- naar f 95.-). * **Pensioengrondslag:** Deze kolom fungeert als de som van de wedde en toelagen. Bij sommige personen (Hooft, Nieuwenhuys) zijn er specifieke pensioenafspraken aangeduid met een "a)". * **Differentiatie:** Er wordt onderscheid gemaakt tussen administratieve functies (Contrôleur, Schrijver) die per jaar worden betaald, en "Werklieden" (handarbeiders) die een weekloon ontvangen. * **Inhoudingen:** Bij Groeneveld en Lobbes (Schrijvers in Sal. groep I) staat een handgeschreven opmerking over "3% ongeh. aftrek". Dit verwijst naar een inhouding voor ongehuwden, wat destijds een gebruikelijke fiscale of sociale maatregel was. * **Oververdiensten:** Bij de werklieden wordt melding gemaakt van "oververdiensten" (bonussen of overuren) die in de pensioengrondslag zijn verwerkt.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 197 | 1943

Administratieve lijst (salarislijst).

* **Administratieve systematiek:** De lijst is een overzicht van jaarinkomens van ambtenaren, gebaseerd op de "stamkaarten" (personeelskaarten). De bedragen variëren sterk, van f 56,32 (waarschijnlijk een deeltijdfunctie of aanstelling voor korte duur) tot f 6653,70 (S. Sieswerda, vermoedelijk een hoge functionaris). * **Annotaties:** * **Vinkjes ($\checkmark$):** Waarschijnlijk ter controle van de overboeking of verificatie tegen de stamkaart. * **De letter 'F':** Zoals onderaan vermeld, duidt dit op een inhouding voor de "inkoop pensioen tijdelijke diensttijd". Dit betekent dat de betreffende ambtenaar een deel van zijn salaris heeft afgestaan om eerdere tijdelijke jaren mee te laten tellen voor de pensioenopbouw. * **Accolades:** Bij Cobussen/Dogger en Victor lijken bedragen samengevoegd of gecorrigeerd te zijn. * **Correcties:** Bij P. Plakké en J.A. Victor zijn de bedragen doorgestreept en vervangen door nieuwe waarden, wat wijst op een actieve controle tijdens het opmaken van de lijst.

Archief 745 | 745-399 | Pagina 213 | 1943

Administratieve salarislijst.

Dit document is een indringend voorbeeld van de Nederlandse bureaucratie onder Duitse bezetting. Terwijl het op het eerste gezicht een droge financiële lijst lijkt, onthullen de voetnoten de persoonlijke drama's en politieke keuzes van die tijd: * **Vervolging:** Voetnoot 4 toont de werking van de rassenwetten; een ambtenaar (R. Hooft) werd ontslagen vanwege een "gemengd huwelijk" (meestal een huwelijk tussen een niet-Jood en een Jood). * **Verzet/Repressie:** Voetnoot 7 vermeldt een ambtenaar (D.H.V. Schiermeier) wiens salaris stopte vanwege arrestatie door de *Sicherheitsdienst* (SD). * **Collaboratie:** Voetnoot 6 laat zien dat een werknemer (R. Poelstra) vrijwillig dienst nam bij de *Waffen S.S.*. * **Arbeidseinsatz:** Voetnoot 1 documenteert de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. * **Bestuurlijke aanpassingen:** Voetnoten 8 en 9 verwijzen naar de "Gevolmachtigde voor Gross.bedrijven", wat duidt op de reorganisatie van de handel en distributie onder toezicht van de bezetter.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 526 | 1943

Document

* **Persoon:** Het betreft de heer C.L.J. Lak, geboren in 1904. Hij woonde ten tijde van de melding op het Krugerplein 17-I te Amsterdam. * **Functie:** Hij was werkzaam als contrôleur (nr. 139) bij de Dienst van het Marktwezen van de gemeente Amsterdam. * **Ziekteverloop:** De ziekteperiode begon op 28 december 1942. Omdat de administratieve verwerking in januari 1943 plaatsvond, is er met rode pen een expliciete aantekening gemaakt dat het een geval uit het voorgaande jaar betreft. * **Verzuim:** Het was zijn derde verzuimgeval in het jaar 1942, waarbij hij in de laatste dagen van dat jaar 4 werkdagen miste. * **Medische controle:** Het formulier is gericht aan Dr. J.P. Hofstee, de controlerend gemeente-arts. ---

Archief 745 | 745-398 | Pagina 540 | 1943

Melding van een ziektegeval (Kopie-formulier Model S.G.A. 0.58).

* **Persoon:** Het betreft de heer C.L.J. Lak, geboren op 18 oktober 1904. Hij was ten tijde van deze melding 38 jaar oud. * **Functie:** Lak was werkzaam als 'contrôleur' (marktmeester/toezichthouder) bij de Dienst van het Marktwezen. Dit was een ambtelijke functie in salarisgroep II. * **Ziekteverloop:** De melding dateert van 12 maart 1943. Opvallend is de aantekening dat hij op 8, 9 en 10 maart nog "licht werk" heeft geprobeerd te doen, maar dat hij nu wederom volledig verzuimt. Dit was zijn tweede ziektemelding in het kalenderjaar 1943. * **Adres:** Hij woonde op het Krugerplein 17, één hoog, in Amsterdam-Oost.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 541 | 1943

Formulier voor "Lichte Dienst" (kopie), bestemd voor de controlerend gemeente-arts.

Dit document is een officiële kennisgeving van de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen aan de controlerend gemeente-arts betreffende de inzet van een ambtenaar op 'Lichte Dienst'. **De kerngegevens zijn:** * **Betrokkene:** C.L.J. Lak, een controleur (nr. 139) bij de markten, geboren in 1904. Hij woonde ten tijde van de aanvraag op het Krugerplein in Amsterdam-Oost. * **Medische context:** De heer Lak was sinds 28 december 1942 ziek (zijn vierde ziektegeval). Per 8 maart 1943 is hij herstellende genoeg om weer te werken, maar nog niet volledig belastbaar. Hij wordt daarom voor 'Lichte Dienst' (L.D.) ingezet. * **Administratieve status:** Hij is een mannelijke ambtenaar in vaste dienst, ingedeeld in salarisgroep II. Het formulier dient om de medische controle op ambtenaren te stroomlijnen. De gemeente-arts hield toezicht op het ziekteverzuim en de re-integratie van gemeentepersoneel.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 550 | 1943

Formulier voor kennisgeving van 'Lichte Dienst' (L.D.) - Doorslag (Copie).

Dit document is een ambtelijke kennisgeving betreffende het ziekteverloop van een personeelslid van de gemeente Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. * **Medische status:** De ambtenaar, de heer C.L.J. Lak, is na een ziekteperiode van twaalf dagen (11 t/m 22 maart 1943) hersteld verklaard voor 'Lichte Dienst'. Dit houdt in dat hij zijn werkzaamheden weer mag oppakken, maar nog niet volledig belastbaar is. * **Persoonsgegevens:** De heer Lak werd geboren op 18 oktober 1904. Hij was werkzaam als 'contrôleur' bij het Marktwezen, een functie die toezicht hield op de handel op de Amsterdamse markten. Hij was ingedeeld in salarisgroep II. * **Bureaucratie:** Het formulier illustreert de nauwgezette administratie rondom ziekteverzuim. De controlerend gemeente-arts werd direct op de hoogte gesteld om misbruik te voorkomen en de inzetbaarheid van het stadspersoneel te monitoren.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 565 | 1943

Document

Dit document is een administratief bewijsstuk (een doorslag of 'copie') van een officiële ziektemelding van een Amsterdamse gemeenteambtenaar in mei 1943. De heer C.L.J. Lak, werkzaam als controleur bij de dienst Marktwezen, wordt hierin aangemeld bij de controlerend gemeente-arts. Uit de details blijkt dat hij een vaste aanstelling had (salarisgroep II) en dat dit zijn derde verzuimgeval van het jaar 1943 betrof. Bijzonder is de aantekening dat hij op de dag dat zijn ziekteverlof inging (5 mei), eerst nog een halve dag had gewerkt. De diverse doorhalingen op het formulier dienen om de specifieke status van de werknemer (man, vaste dienst) te definiëren.

Archief 745 | 745-398 | Pagina 635 | 1943

Ziektemelding (kopie) van een gemeenteambtenaar.

Dit document is een officiële kopie van een ziektemelding voor C.J.L. Lak, werkzaam als controleur bij de Amsterdamse Dienst van het Marktwezen. De melding is gedateerd op 21 december 1943 en gericht aan de controlerend gemeentearts, Dr. Hofstee. Opvallende details: * **Persoonsgegevens:** De betrokkene woonde op het Krugerplein 17-I en was geboren op 18 oktober 1904. * **Dienstverband:** Hij viel onder salarisgroep II en had een aanstelling als "Ambtenaar I" in "vasten en vollen dienst". * **Verzuimfrequentie:** Dit was de vierde keer dat hij in het jaar 1943 wegens ziekte verzuimde, wat duidt op een nauwkeurige registratie van het ziekteverzuim tijdens de oorlogsjaren. * **Administratie:** Het paarse stempel en de handgeschreven datum (23/12) wijzen op de administratieve verwerking door de centrale personeels- of medische dienst.

Archief 745 | 745-419 | Pagina 51 | 1944

Handgeschreven lijst met namen, adressen en instructies.

Het document betreft een administratieve lijst van personen die in aanmerking komen voor een specifieke vergunning. In de eerste lijst staan tien namen (waarvan één doorgehaald), voorzien van adressen in Amsterdam. De tweede lijst specificeert vier personen (Groeneveld, Veenman, Lok en De Vries) die met spoed een "Straatwerk-erlaubnis" moeten ontvangen. Opvallend is de vermenging van administratieve lagen: er is gecorrigeerd in het aantal personen ("Aantal: 9" en later "Aantal: 4") en er zijn procesnotities gemaakt (zoals de verwijzing naar "Raadhuis, kamer 16"). De rode aantekening aan de rechterzijde ("Klaar") duidt op een afgehandelde taak.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 64 | 1944

Officieel formulier voor "Lichte Dienst" (COPIE).

Dit document is een bewijs van werkhervatting in 'Lichte Dienst' voor een gemeentelijk ambtenaar in Amsterdam tijdens de Tweede Wereldoorlog. De heer Lak, een controleur bij de Dienst Marktwezen, was sinds 3 januari 1944 wegens ziekte afwezig. Vanaf 3 maart 1944 wordt hij weer arbeidsgeschikt geacht, mits hij "lichte dienst" verricht, wat in zijn geval concreet betekent dat hij tijdelijk administratief werk gaat doen in plaats van zijn reguliere toezichthoudende taken op de markt. Het formulier is een administratieve kennisgeving aan de controlerend gemeentearts, Dr. J.P. Hofstee.

Archief 745 | 745-422 | Pagina 85 | 1944

Formulier voor ziektemelding (COPIE).

* **Persoonsgegevens:** De melding betreft C.L.J. Lak, geboren op 18 oktober 1904. Hij is werkzaam als 'contrôleur' (personeelsnummer 139) bij de gemeentelijke dienst Marktwezen. * **Ziekteverloop:** Dit is de derde keer in het kalenderjaar 1944 dat de ambtenaar zich ziek meldt. De ziekteperiode vangt aan op 21 april 1944. De melding is gericht aan de controlerend gemeente-arts, Dr. J.P. Hofstee, die belast was met het verifiëren van de arbeidsongeschiktheid. * **Arbeidsstatus:** Lak is werkzaam in 'vasten en vollen dienst' (vaste aanstelling) als ambtenaar in klasse IA en valt in salarisgroep II. Hij is inwonend op zijn adres aan het Krugerplein. * **Administratieve context:** Het betreft een doorslag of kopie van de originele melding. De handgeschreven code '8 A / 5 / 56 m '44' is vermoedelijk een archief- of dossierkenmerk van de personeelsadministratie.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 147 | 1944

Handgeschreven notitie of dossieromslag.

Het document lijkt een voorblad of een intern geleidebiljet te zijn van een ambtelijke instantie tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De datum, woensdag 11 oktober 1944, plaatst het stuk in de periode direct na Operatie Market Garden, een tijd van grote schaarste en bestuurlijke ontregeling (de aanloop naar de Hongerwinter). De tekst vermeldt de functie "De Ambtenaar Klachtenwezen". Dit was waarschijnlijk een onderdeel van een lokale distributiedienst of de voedselvoorziening, waar burgers terecht konden met klachten over toewijzingen of vorderingen. De namen C.L.J. Lak en H.G.M. Bekking worden expliciet genoemd, waarbij de omgekeerde tekst hen identificeert als "Controleur". Dit suggereert dat zij de uitvoerende ambtenaren waren die belast waren met het onderzoek naar deze klachten.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 152 | 1944

Handgeschreven ambtelijke notitie / dagoverzicht.

* **Inhoud:** Het document is een beknopte rapportage van een uitgevoerde nachtdienst door de heren Lak en Bekkering. De dienst vond plaats in de buurt van de Lindengracht en de Jan Boutsenstraat (mogelijk een lokale verbastering of een inmiddels hernoemde straat). * **Administratie:** De afkorting "H.K." staat hoogstwaarschijnlijk voor "Hoofdkantoor". Het "afrekenen" duidt op een financiële afwikkeling, wat gebruikelijk was bij marktgelden of specifieke bewakingsrechten. * **Functie:** De ondertekenaar voert de titel "Ambtenaar van de Nachtwegen". Hoewel de spelling "Nachtwegen" lijkt, kan het in de context van de Lindengracht ook gelezen worden als een haastig geschreven "Marktwezen", een gemeentelijke dienst die toezicht hield op de markten. * **Authenticiteit:** De aanwezigheid van controle-paraferen (van o.a. v.d. Kan) met een latere datum (9-10-44) toont aan dat dit document deel uitmaakte van een formele ambtelijke workflow.

Archief 745 | 745-423 | Pagina 183 | 1944

Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.

* **Administratieve wijzigingen:** De vele doorhalingen bij de adressen wijzen op een actieve administratie waarbij verhuizingen nauwgezet werden bijgehouden. * **Talen:** Het document illustreert de invloed van de bezetter op de Nederlandse bureaucratie. Nederlandse functietitels zijn handmatig voorzien van hun Duitse equivalenten (bijv. "controleur" wordt "Kontrolleur", "klerk" wordt "Assistent"). * **Symboliek:** Naast veel namen staan tekens zoals kruisjes (+) of vinkjes (/). Ook zijn er handgeschreven cijfers (1 t/m 5) toegevoegd bij een aantal namen. Deze tekens hebben waarschijnlijk te maken met de status van de betreffende persoon in het kader van de arbeidsinzet of vrijstellingen. * **Structuur:** De lijst is alfabetisch geordend op achternaam, maar de registratienummers (A35-...) volgen geen strikte numerieke volgorde, wat suggereert dat dit een uittreksel is uit een groter register.

Archief 745 | 745-424 | Pagina 191 | 1944

Dienstrapport (proces-verbaal van bevindingen).

Dit rapport beschrijft een handhavingsactie van het Amsterdamse Marktwezen tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de overtreding is "woeker": het aanbieden van schaarse levensmiddelen tegen excessief hoge prijzen. Sjoukje Helena Schuurman werd betrapt terwijl zij appels verkocht voor **25 gulden per kilogram**. Om dit in perspectief te plaatsen: een gemiddeld weekloon voor een arbeider in 1944 lag rond de 30 tot 40 gulden. Zij vroeg dus bijna een weekloon voor één kilo appels. De sanctie die de controleurs ter plekke oplegden, was de zogenaamde "dwangverkoop": de partij van 40 kilo appels moest direct aan de omstanders worden verkocht tegen de officieel vastgestelde prijs (die vele malen lager lag). Dit was een gebruikelijke methode om zwarte handel direct in de kiem te smoren en de goederen alsnog bij het publiek terecht te laten komen.

Archieflijst-vermeldingen

Archief 745 | 745-270 | Pagina 171 | 1939

Administratieve lijst

#37 C.L.J.Lak
administratieve lijst 68%

| C.L.J.Lak | ƒ | 1.565,99 |

Archief 745 | 745-310 | Pagina 234 | 1940

Getypte financiële lijst/grootboekblad.

#2 C.L.J.Lak
transportlijst getypt 68%

| C.L.J.Lak | ƒ | 1.603,40 |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 152 | 1941

Getypte nominatieve lijst (loonaffiche/salarisoverzicht).

#35 C.L.J. Lak
overzichtslijst getypt 68%

| C.L.J. Lak | " | 1.722,07 / |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 170 | 1941

Getypte administratieve lijst (nominatieve lijst).

#37 C.L.J.Lak
administratieve lijst getypt 68%

| C.L.J.Lak | " | 1.722,07 / |

Archief 745 | 745-345 | Pagina 431 | 1941

Getypte administratieve lijst/tabel betreffende salarisherziening.

#18 C.L.J. Lak
administratieve lijst getypt 68%

| 139 | C.L.J. Lak | Idem | II | *f* 1800,- | *f* 85,- | | *f* 1885,- | *f* 1900,- | *f* 85,- | | *f* 1985,- | |

Archief 745 | 745-371 | Pagina 247 | 1942

Getypte nominatieve lijst van salarisbetalingen.

#1 C.L.J. Lak
transportlijst getypt 68%

| A.J.I. Barbiers | " 2.067,03 | C.L.J. Lak | " 1.970,33 **L** |

Archief 745 | 745-399 | Pagina 213 | 1943

Administratieve salarislijst.

#2 C.L.J. Lak
administratieve lijst 68%

| A.J.I. Barbiers | 2.311,55 | C.L.J. Lak | 2353,76 5) |

Archief 745 | 745-400 | Pagina 117 | 1943

Administratief overzicht / Loonlijst (handgeschreven).

#30 C.L.J. Lak
overzichtslijst handschrift onder 80% 68%

| 139 | C.L.J. Lak | Controleur | II | 1900.- | 85.- | - | 1985.- | 1900.- | 85.- | 129.- | 2114.- | |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 402 | 1944

Salarisoverzicht/Personeelslijst.

#2 C.L.J.Lak
overzichtslijst 68%

| A.J.I.Barbiers | 2.311,55 | C.L.J.Lak | 2353,76 5) |

Archief 745 | 745-422 | Pagina 468 | 1944

Administratieve lijst

#38 C.L.J. Lak
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| 139 | C.L.J. Lak | idem | II | 1900.- | 85.- | - | - | 1985.- | 1900.- | 85.- | - | - | 190.- √ | 2175.- |

Archief 745 | 745-423 | Pagina 183 | 1944

Personeelslijst / Indexkaart van de gemeente Amsterdam.

#19 C.L.J. Lak — Krugerplein 17
administratieve lijst handschrift onder 80% 68%

| C.L.J. Lak — | 18-10-1904 | Krugerplein 17 | controleur **Kontrolleur** | A35-001577 |

Relevante Archieffragmenten

Naam en voorletters: *Lak C.L.J.* Functie en No.: *contrôleur* No. *139* Adres: *Krugerplein 17 I*

Relevantie: 82%

Naam en voorletters: **Lak C.L.J.** Functie en No.: **contrôleur** No. **139** Adres: **Krugerplein 17 I**

Relevantie: 82%

[Midden sectie] **COPIE** **N°. 8A/97/M. 1939** [stempel in paars] Datum: **10 Juli 1939** Naam en voorletters: **C.L.J. Lak.** Functie en No.: **Contrôleur A** No. **8046** Adres: **Krugerplein 17 I**

Relevantie: 82%
Archief 745 | 745-345 | Pagina 59 | 1941

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel kopie-formulier voor een ziektemelding van een gemeentelijk ambtenaar. * **Betrokkene:** C.L.J. Lak (geboren 1904), functie: contrôleur (No. 139). * **Dienst:** Marktwezen (dienstcode 57). * **Datum:** 3 februari 1941. * **Locatie:** Amsterdam, Krugerplein 17 I. * **Kenmerken:** Getypte tekst op een voorgedrukt formulier met handmatige do...

Relevantie: 82%

**COPIE** [stempel] **No. 8 ª/g/24 M. 1943** [stempel/ingevuld] **12/3** [handgeschreven] **Naam en voorletters:** Lak C.L.J. **Functie en No.:** contrôleur No. 139 **Adres:** Krugerplein 17 I **Aanvang ziekte:** 12 Maart 1943

Relevantie: 82%