Getypte lijst/enquête met handgeschreven correcties en ondertekening.
Origineel
Getypte lijst/enquête met handgeschreven correcties en ondertekening. 9 februari 1940. ENQUETE CAMPERSTRAAT-IEPENWEG (CLAND. STANDPLAATSEN)
| Volg No. | Naam | Voornamen | Ventverg. Serie No. | Artikel | Woonplaats | Staat geregeld voor perceel: | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ~~1~~ | ~~Engelsman~~ | Emanuel | EZ 5 | bloemen en planten | Vrolikstraat 112 II | Camperstraat 16 | Vrijdags |
| 2 | Loonstijn | Isaac | 15 144 | A.G.F. | Ruyschstraat 90 hs. | " 26 | dagelijks |
| 3 | Moscoviter-Vischschoonmaker | Eva | 18 23 | A.G.F. | 3e Oosterparkstraat 42 I | " 38 | dagelijks |
| 4 | Delden | Zacharius | EZ 236 | fruit | Camperstraat 42 II | " 42 | dagelijks |
| 5 | Gobets | Salomon | 8 111 | fruit | 3e Oosterparkstr. 42 II | " 48 | dagelijks |
| 6 | Zwaaf | Mozes | 28 188 | A.G.F. | Blasiusstraat 93 III | " 50 | dagelijks |
| 7 | Peperwortel | Hijman | EZ 73 | bloemen en planten | Paardekraalstr. 16 II | " 52 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 8 | Cohen | Isaac | 5 66 | A.G.F. | Blasiusstraat 80 I | " 56 | dagelijks |
| 9 | Santen | Benjamin | 18 255 | " | Cliffordstraat 25 II | " 60 | dagelijks |
| 10 | Kool | Elias | 11 151 | haring | Lepelstraat 84 hs. | " 62 en Iepenweg 2 | (Maandag t/m Vrijdag {Zaterdags |
| 11 | Otterhof | Petrus-Hendricus | 19 36 | bloemen en planten | ~~Blasiusstraat 66 II~~ 3e Oosterparkstr. 28 III | Camperstraat 64 | dagelijks |
| 12 | Brilleman | Jacob | 4 55 | " | Blasiusstraat 66 II | " 66 | dagelijks |
| 13 | Aronson | Mozes | EZ 234 | fruit | Vrolikstraat 130 II | " 68 | dagelijks |
| 14 | Canes | Abraham | 5 15 | A.G.F. | Iepenweg 21 I | Iepenweg 2 | dagelijks |
| 15 | Servais | Pierre | 18 216 | ger.&gest.visch | Vrolikstraat 103 hs. p/a de Vaan | " 2 | dagelijks |
| 16 | Groen | Willem | 8 48 | A.G.F. | (Vrolikstraat 66 III | " 4 | dagelijks |
| 17 | Groen-v. Emrik | Rebecca | 25 241 | " | ( | " 6 | dagelijks |
| 18 | Braasem | Joseph | 3 202 | " | Tilanusstraat 47 hs. | " 8 | dagelijks |
| 19 | Rodrigues | Jacob | 21 134 | " | Blasiusstraat 138 II | " 10 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 20 | Rootveld | Emanuel | EZ 90 | " | Transvaalkade 110 hs. | " 12 | dagelijks |
| 21 | Van Cleef | Salomon | EZ 125 | " | Vaalrivierstraat 16 boven | " 12 | Woensdag t/m Vrijdag |
| 22 | Snieder | Gerrit | 22 140 | ger.&gest.visch | Binnendijk ~~O.Z.Burgwal 42~~ Monnikendam | Iepenplein 1 | dagelijks |
| 23 | Franschman Sr. | Jacob | 7 234 | zuurwaren | Blasiusstraat 73 hs. | Blasiusstraat 133 | Dinsdag |
| 24 | " Jr. | Jacob | EZ 9 | Zuurwaren | Nw. Achtergracht 4 III | idem 133 | Donderdag en Vrijdag |
| ~~25~~ | ~~Lijmer~~ | Nathan | 15 213 | A.G.F. | Vrolikstraat 46 I | Blasiusstraat 118 | Dinsdag t/m Vrijdag |
| 26 | v. Emrik | Mietje | 24 44 | haring, zuurw. ger. & gest. visch | Louis Bothastr. 16 hs. | 1e Oosterparkstr. 140 | dagelijks |
-
Onder de tabel:
Deze opgave is de vaste kern van venters welke een clandestiene standplaats innemen. Op 't oogenblik zijn hiervan enkele in steun, doch in normale tijden zijn bovengenoemde venters degeen die steeds op de aangegeven plaatsen staan. In het voorjaar en des zomers komt er nog wel eens een ander bij, maar dat is dan meer om zich los te maken.Amsterdam, 9 Februari 1940
De Contrôleur,
w.g. C.L.J.Lak. Dit document is een administratief rapport van een gemeentelijke controleur in Amsterdam. Het biedt een gedetailleerd overzicht van de informele economie in de Oosterparkbuurt vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. -
Doel: Het in kaart brengen van venters die zonder officiële vergunning voor een specifieke plek (clandestien) toch op vaste locaties hun waren verkochten. De controleur merkt op dat dit de "vaste kern" is.
- Producten: De handel bestaat voornamelijk uit levensmiddelen zoals A.G.F. (Aardappelen, Groenten en Fruit), vis (haring, gerookte en gestoomde vis), zuurwaren en bloemen/planten.
- Sociaal-economische status: De vermelding dat sommigen "in steun" (een vorm van werkloosheidsuitkering) zijn, wijst op de armoede en de noodzaak om via straathandel een extra inkomen te genereren.
- Demografie: Opvallend is de aanwezigheid van veel Joodse namen (o.a. Cohen, Zwaaf, Moscoviter, Rodrigues, Franschman). De Oosterparkbuurt was in die tijd een wijk met een aanzienlijke Joodse populatie.
- Mutaties: De doorhalingen bij namen zoals Engelsman en Lijmer, en de correcties in adressen, suggereren dat dit een werkdocument was dat gedurende enige tijd is bijgehouden of gecontroleerd. Het document dateert van 9 februari 1940, slechts drie maanden voor de Duitse inval. Voor de Joodse venters op deze lijst is dit document een wrang bewijs van hun dagelijkse realiteit vlak voordat de bezetter hen systematisch uit het economische leven zou weren en uiteindelijk zou deporteren.
De Camperstraat en Iepenweg liggen in Amsterdam-Oost. Straathandel was hier een essentieel onderdeel van het straatbeeld en de voedselvoorziening voor de arbeidersklasse. De gemeente Amsterdam probeerde deze handel te reguleren via het vergunningenstelsel (Ventvergunningen), maar zoals dit document aantoont, was er een levendige praktijk van vaste, niet-officiële standplaatsen die door de autoriteiten werd gemonitord. De term "clandestien" duidt hier niet op illegaliteit in criminele zin, maar op het ontbreken van een formele standplaatsvergunning voor die specifieke plek. C.L.J. Lak Gemeente Amsterdam