Getypte brief op officieel briefpapier van de Gemeente Amsterdam. 28 november 1940. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen. GEMEENTE AMSTERDAM

Nº 18/2/5 M. 1940 28/11
AFD. L.M.
No. 1007 -1940.
BIJLAGEN

AMSTERDAM, 28 November 1940.

MEN WORDT VERZOCHT BIJ HET ANTWOORD NAUWKEURIG HET NUMMER EN DE AFDEELING VAN DIT SCHRIJVEN TE VERMELDEN.

ni Dir [handgeschreven]

Hierbij deel ik U mede, gezien de stukken, betrekking hebbende op het vraagstuk betreffende een ventverbod voor de Camperstraat en naaste omgeving en gehoord de besprekingen in de vergadering van de Commissie inzake de Ventverordening op Maandag 25 dezer, dat ik voornemens ben Burgemeester en Wethouders voor te stellen goed te keuren, dat een ventverbod voor de Camperstraat en omgeving worde gelegd, terwijl aan de straatkooplieden, die hiervoor in aanmerking komen, standplaatsen op de hoeken van straten aldaar kunnen worden gegeven. Voorzoover noodig, kan aan die straatkooplieden, die nu of later geen standplaatsen op straathoeken kunnen verkrijgen, een plaats op het Iepenplein worden toegekend.

Ik verzoek U deze zaak verder met den Hoofdcommissaris van Politie te willen voorbereiden en mij hierover nader spoedig een uitgewerkt voorstel voor te leggen.

vM
W [handgeschreven]

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
Wasch- en schoonmaak-, bad- en zwem-
inrichtingen,

[Ondertekening / Paraaf]

Aan den heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen. Het document is een beleidsvoornemen van de Amsterdamse wethouder van Levensmiddelen aan de directeur van de Dienst van het Marktwezen. De kern van de brief is het instellen van een ventverbod in de Camperstraat en omgeving (gelegen in de Oosterparkbuurt).

Als compensatie voor de straatkooplieden die hun ambulante handel niet meer mogen uitoefenen, worden vaste standplaatsen op straathoeken voorgesteld. Mocht daar geen ruimte zijn, dan wordt het nabijgelegen Iepenplein aangewezen als alternatieve locatie. De directeur krijgt de opdracht dit in overleg met de politie uit te werken.

De toon is ambtelijk en procedureel, typerend voor de gemeentelijke correspondentie uit die periode. De afkorting "vM" linksboven de functietitel staat waarschijnlijk voor de initialen van de ambtenaar die de brief heeft opgesteld. De datum van de brief, 28 november 1940, is cruciaal voor de historische context. Nederland was op dat moment ruim een half jaar bezet door nazi-Duitsland. De Camperstraat en de omliggende Oosterparkbuurt waren wijken met een aanzienlijke Joodse populatie.

Hoewel de brief zich presenteert als een reguliere maatregel op het gebied van marktwezen en openbare orde (het reguleren van de straathandel), moet dergelijk beleid in 1940-1941 vaak gezien worden in het licht van de toenemende beperkingen die aan Joodse straatkooplieden werden opgelegd. De bezetter en het collaborerende of meewerkende stadsbestuur probeerden de Joodse economische activiteit te isoleren en te controleren. Het verplaatsen van "venters" (die door de hele buurt liepen) naar vaste, controleerbare standplaatsen of een specifiek plein (het Iepenplein) paste in de strategie om de Joodse invloed op het straatbeeld te verminderen en toezicht te vergemakkelijken.

In de maanden na deze brief zouden de maatregelen tegen Joodse markthandelaren in Amsterdam snel radicaliseren, wat uiteindelijk leidde tot de instelling van specifieke "Joodsche markten" in 1941. L.M. Gemeente Amsterdam Marktwezen Politie