Ambtsbericht/Rapport betreffende markttoezicht. 28 mei 1941 (met verwijzing naar een waarschuwing op 20 mei 1941). [Linksboven in kader:]
BIJBLAD VAN:
M. No. 10/4/14 1941
DOORGEZONDEN: [stempel/aantekening] 28/5-’41.

[Rechtsboven:]
534
p 4/6 ’41 9 ½ - 12 uur
p 11/6 9 ½ - 12 u.
Th. Lak
rapport
daarna oproepen
28-5-’41
[paraaf]

[Hoofdtekst:]
den Heer Inspecteur
voor het Marktwezen
Alhier

Jacob Vijager is door mij bekend
als venter (Serie EX. No 204), met garen en zijde. Hij vent inderdaad veel jaren
in Oost, maar is ook geruime tijd niet door mij aangetroffen, en zoo ook
niet tijdens de door mij gehouden enquêtes betreffende Camperstraat.
Misschien was hij ziek of in den steun, dat weet ik niet. Hij heeft mij
gesproken om alsnog ook in aanmerking te mogen komen voor een
standplaats omgeving Camperstraat en toen heb ik hem geantwoord dat
ik niet weet waar of ik hem zou moeten plaatsen, of het zou moeten
zijn op het Lepelplein, indien B en W. hiervoor toestemming verleenen.
Hier heeft hij echter niet veel idee in. Nu neemt hij vaak een clandestiene
plaats in recht tegenover de standplaats van Cohen de Rosa, (Blasiusstraat) die
met hetzelfde artikel staat en daar jaren die standplaats heeft. Evenzooveel
malen heb ik hem daarvan dan verwijderd. Nu officieel de Camperstraat
kwestie is opgelost heb ik hem gisteren (20/5-’41) juist voor de laatste maal ernstig
gewaarschuwd, dat hij daarvandaan moet blijven, daar ik niet kan blijven [...]

[Linksonder:]
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een ambtelijk verslag over de handhaving van de marktverordeningen in Amsterdam-Oost tijdens de Duitse bezetting. De kern van het rapport betreft Jacob Vijager, een kleinvakhandelaar (garen en zijde) die na een periode van afwezigheid (mogelijk door ziekte of werkloosheid/‘de steun’) probeert een officiële standplaats te bemachtigen nabij de Camperstraat.

De inspecteur of toezichthouder stelt vast dat Vijager herhaaldelijk illegaal ("clandestien") heeft gestaan in de Blasiusstraat, direct tegenover een gevestigde handelaar genaamd Cohen de Rosa. De rapporteur geeft aan dat hij Vijager voor de laatste maal ernstig heeft gewaarschuwd. De tekst eindigt abrupt, waarschijnlijk met de strekking "daar ik niet kan blijven waarschuwen".

Interessant is de vermelding van "de Camperstraat kwestie". In deze periode werden markten in Amsterdam gereorganiseerd, mede als gevolg van de anti-Joodse maatregelen waarbij Joodse handelaren werden verdreven van reguliere markten naar speciaal aangewezen markten. * Tijdsgewricht: Mei 1941. Dit is enkele maanden na de Februari-staking. De uitsluiting van Joden uit het openbare leven en de economie nam in deze periode drastisch toe.
* Geografie: De genoemde straten (Camperstraat, Blasiusstraat, Lepelplein) liggen in de Oosterparkbuurt en de nabijgelegen Weesperbuurt. Dit waren van oudsher buurten met veel markthandel en een grote Joodse bevolking.
* Namen: De naam "Cohen de Rosa" is een bekende Sefardisch-Joodse familienaam in Amsterdam. Het feit dat hij wordt genoemd als iemand met een vaste standplaats, terwijl de autoriteiten de regels aanscherpten, plaatst dit document midden in de bureaucratische uitvoering van het marktbeleid onder bezettingstijd.
* B en W: Verwijst naar de burgemeester en wethouders, de instantie die over de marktvergunningen besliste. In mei 1941 was de democratische controle hierop reeds vervangen door het nationaalsocialistische bestuursapparaat. M. No Marktwezen