Handgeschreven brief op gelinieerd papier. 10 januari 1941. Een familielid (vermoedelijk broer/zus) van A.Y.J. Pijl, woonachtig aan de Pieter Langendijkstraat 8-I, Amsterdam. De heer V.d. Laan (waarschijnlijk een marktmeester of ambtenaar van de vishandel/marktwezen). Nº 27/2/2 M. 1941 13/I

A’dam 10 Januari 1941.

Zeer Geachte Heer V.d. Laan!

Heden ontvingen wij een schrijven gericht aan mijn broer A. Y. J. Pijl, om het verschuldigde marktgeld te betalen, met de boodschap dat anders zijn plaats 13 Januari zal worden uitgetrokken.
Ik wil U echter mededeelen dat hij verleden week naar Frankrijk is vertrokken voorlopig voor 3 maanden.
Ik heb U 3 Januari uit naam van hem geschreven om vrijstelling voor dien tijd van betaling en voor zijn plaats te willen aanhouden.
U hebt dit schrijven zeker niet ontvangen? Hopende dat het nu in orde mag komen

Hoogachtend
[Signatuur, vermoedelijk W. Pijl]
P. Langendijkstr. 8 I * Kernboodschap: De afzender reageert op een betalingsherinnering voor marktgeld. Er wordt uitgelegd dat de vergunninghouder, A.Y.J. Pijl, momenteel in het buitenland verblijft en daarom niet persoonlijk kan betalen of de marktplaats kan bezetten.
* Verzoek: Men verzoekt om vrijstelling van betaling voor de komende drie maanden en vraagt nadrukkelijk om de marktplaats ('plaats') gereserveerd te houden (niet 'uit te trekken').
* Administratieve frictie: De afzender merkt op dat er op 3 januari al een eerdere brief is gestuurd met dit verzoek, die blijkbaar niet is verwerkt of ontvangen door de administratie van de heer V.d. Laan.
* Onderstreping: De zin over het vertrek naar Frankrijk is groen onderstreept, wat duidt op een belangrijk administratief feit voor de dossierbehandelaar. De brief dateert van januari 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode stonden de Amsterdamse markten onder streng toezicht. Het betalen van marktgeld was essentieel voor het behoud van de standplaatsvergunning.

Het feit dat A.Y.J. Pijl naar Frankrijk is vertrokken voor een periode van drie maanden is opmerkelijk. Hoewel de grootschalige gedwongen tewerkstelling (Arbeitsinsatz) pas later op gang kwam, vertrokken er in 1940 en 1941 al Nederlanders naar het buitenland voor werk (soms via de Organisation Todt of vrijwillig vanwege de werkloosheid in Nederland). Voor een markthandelaar kon een tijdelijk vertrek ook te maken hebben met de handel in schaarse goederen of logistieke werkzaamheden. De brief weerspiegelt de strijd van kleine ondernemers om hun nering en rechten te behouden in onzekere tijden. A.Y.J. Pijl J. Pijl P. Langendijkstr W. Pijl Marktwezen