Handgeschreven register of inventarislijst. Vermoedelijk eind 1938 of 1939 (gezien de geboortedata en de referentie naar december 1938 in de tekst). | Naam en voornamen | Geboorte datum | Adres | Opmerkingen |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| 23) Rabinowitz, Isidoor | 2-8-1910 | Nw. Keizersgracht 69^hs | ± 6 ½ jaar in Holland vluchteling
Ongehuwd. Duitscher.
Vanaf komst in Holland
marktkoopman.
Waterl. plein ± 4 jaar.
Amstelveld ± 1 jaar
Vrijdags assistent bij
J. Buschel, Waterl. plein
art. dassen. |
| 24) Grass, J. | 14-1-1896 | Zeedijk 114^II | ± 11 jaar in Holland immigrant
Pool. geh. met P. v. 2 kinderen.
Van 1930 af tot 4 December
1938 vaste plaats
ingenomen op markt
Uilenburg. Plaats
ingetrokken wegens
niet voldoende bezetten.
Verzoekt thans weer
te worden ingeschreven.
Art. heerenkleeding
Heeft winkel. |
| 25) Galowitz, Bernhard. | 28-7-1901 | Dongestraat 15^hs | ± 4 ½ jaar in Holland vluchteling
Duitscher geh. met d. v. geh. k.
Na komst in Holland
1 jaar huisknecht, daarna
marktkoopman.
Neemt gedurende
2 ½ jaar geregeld losse
plaats in op markt Alb. C. str.
Damesconfectie. |
| 26) Schwarz, Fredy | 26-7-1909 | Kerkstraat 258 | ± 6 jaar in Holland vluchteling
Duitscher ongeh.
Vanaf komst in Holland
marktkoopman.
Uilenburg ± 6 jaar
Amstelveld ± 6 jaar
Waterlooplein Stoffen
Zondagmarkt losse plaatsen
Standwerker (ongeregeld)
Was in Duitschland
marktkoopman. | * Administratieve kenmerken: Het document is een officiële registratie, waarschijnlijk van de afdeling Marktwezen van de gemeente Amsterdam. De rode vinkjes/kruisjes bij de namen duiden op een latere controle of verwerking van de gegevens.
* Demografie: De geregistreerde personen zijn allen buitenlanders (Duitsers en een Pool) die zich in de jaren '30 in Amsterdam hebben gevestigd. Drie van de vier worden expliciet als "vluchteling" aangeduid, wat wijst op de stroom Joodse vluchtelingen die nazi-Duitsland ontvluchtten.
* Sociaaleconomisch: Alle personen op deze lijst zijn werkzaam in de ambulante handel (marktkooplieden). Er worden specifieke Amsterdamse markten genoemd: Waterlooplein, Amstelveld, Uilenburg (een van oudsher Joodse markt) en de Albert Cuypstraat ("Alb. C. str."). Hun specialisaties variëren van dassen en stoffen tot heren- en dameskleding.
* Status: De tekst bij J. Grass (nr. 24) is interessant: hij verloor zijn vaste plek omdat hij deze niet genoeg bezette en vraagt om herinschrijving. Dit duidt op de strikte regelgeving rondom marktvergunningen in die tijd. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de registratie van (veelal Joodse) vluchtelingen in Amsterdam vlak voor het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog. In de jaren '30 probeerden veel Duitse Joden een nieuw bestaan op te bouwen in de Nederlandse hoofdstad, vaak in de handel of op de markt.

De gedetailleerde verslaglegging van hun verblijfsduur, gezinssituatie en werkverleden was onderdeel van de toenemende bureaucratische controle op vreemdelingen. Tijdens de Duitse bezetting zouden dergelijke lijsten door de nazi's en collaborerende instanties worden gebruikt om de Joodse bevolking in kaart te brengen voor deportatie. De adressen (zoals Nieuwe Keizersgracht en de Uilenburg-buurt) bevonden zich in het hart van de toenmalige Joodse wijk van Amsterdam. J. Buschel J. Grass Gemeente Amsterdam Marktwezen