Registerblad / Administratieve lijst van marktkooplieden. Omstreeks eind 1938 / begin 1939 (gebaseerd op interne dateringen zoals "Tot 4 Mei 1938" en "thans sinds 5 maanden"). | Naam en voornamen | Geboortedatum | Adres | Opmerkingen |
| :--- | :--- | :--- | :--- |
| 27) Agartz. A. | 12-8-94 | Haarlemmerdijk 44 II | 20 jaar in Holland, immigrant. Duitscher. geh. met Holl. vrouw. 1 kind.
Tot 4 Mei 1938 in slagerij gewerkt.
Thans sinds 5 maanden marktkoopman.
losse plaats op Wat. plein [Waterlooplein].
Art. vleeschwaren. |
| 28) Blitzblum. Chiel | 3-9-1894 | Ger. Doustraat 115. | ± 6 jaar in Holland. vluchteling.
Daarvoor 20 jaar in Duitschland gewoond.
Pool. geh. met Poolsche vr. 3 kinderen.
Van 1933 af marktkoopman. Heeft de eerste 3 jaar op verschillende markten losse plaatsen ingenomen.
De laatste 3 jaar alleen des Zondags op Waterlooplein.
Art. 2e h. kleeding.
Heeft zaak in kleeding. |
| 29) Lang. Oscar. | 2-6-1895 | Singel 284 III | ± 4 jaar in Holland, immigrant. Is ook van 1922 t/m 1929 in Holland geweest.
Tsjech. ongehuwd.
Van 1922 t/m 1929 onafgebroken plaatsen op de markten ingenomen.
Van af zijn komst in Holland in 1935 marktkoopman.
Neemt plaatsen in op Amstelveld en Waterlooplein. Standwerker.
Art. glassnijders.
Andere dagen op buitenmarkten.
Was ook in het Buitenland marktkoopman.
Van 1929 t/m 1934 in Parijs. | Het document is een uittreksel uit een register van de Amsterdamse marktpolitie of een vergelijkbare gemeentelijke instantie die toezicht hield op marktvergunningen. De focus ligt op buitenlandse kooplieden (Duitsers, Polen en Tsjechen).

Enkele opvallende details per persoon:
* A. Agartz: Een Duitse immigrant die al lang in Nederland verblijft en getrouwd is met een Nederlandse vrouw. Hij is recent overgestapt van het slagersvak naar de markt.
* Chiel Blitzblum: Expliciet aangeduid als "vluchteling". Hij kwam rond 1933 (het jaar van de machtsovername door de nazi's) vanuit Duitsland naar Nederland. Hij handelt in tweedehands kleding.
* Oscar Lang: Een Tsjechische "standwerker" (iemand die met een praatje goederen aanprijst) met een internationale achtergrond (Parijs, Nederland). Hij verkoopt glassnijders. Er staat een rood kruis door zijn nummer/naam, wat vaak duidt op een intrekking van de vergunning of vertrek. Dit document stamt uit de late jaren '30, een periode waarin de stroom vluchtelingen uit nazi-Duitsland en Centraal-Europa naar Amsterdam sterk toenam. Veel van deze nieuwkomers probeerden in hun levensonderhoud te voorzien door handel op de markt, met name op het Waterlooplein.

De overheid hield deze groep nauwlettend in de gaten. Er was een spanningsveld tussen het verlenen van werkvergunningen aan vluchtelingen en de bescherming van de eigen economie tijdens de crisisjaren. De termen "immigrant" en "vluchteling" in dit register tonen aan dat de status van de persoon relevant was voor zijn recht om op de markt te staan. Dergelijke lijsten werden vaak gebruikt voor controle door de Vreemdelingenpolitie. A. Agartz