Typoscript (doorslag of kopie), pagina 2 van een brief of rapport. Ongedateerd op deze pagina (vermoedelijk 1941-1942, gezien de betrokken personen en de inhoud). Der Bürgermeister von Amsterdam (Edward Voûte) en Der Generalsekretär (J.F. Franken). -2-

tern Stroh für die deutsche Wehrmacht abgeladen.

Ferner möchte ich Sie um Beurteilung der Frage bitten, ob die jüdischen Grosshändler am hiesigen Platze auch weiterhin direkt beim hiesigen Waren-Abschlag kaufen können, oder ob die Ankäufe durch Vermittlung eines arischen Grossisten zu geschehen haben. Dieselbe Frage kann auch hinsichtlich der Ankäufe auf anderen Versteigerungen hier zu Lande gestellt werden.

Ich würde Ihnen im Interesse der Nahrungsmittelversorgung der hiesigen Gemeinde den Vorschlag machen, sich damit einverstanden erklären zu wollen, dass jüdische Grosshändler auf den Versteigerungen durch die Vermittlung arischer Kommissionärs zu kaufen haben.

Ihrer baldgefälligen Rückäusserung auf diese beiden Vorschläge sehe ich gern entgegen.

Der Bürgermeister von Amsterdam,

(get.) Voûte

Der Generalsekretär,

(get.) J. F. FRANKEN

--- Dit document is de tweede pagina van een correspondentie vanuit het Amsterdamse gemeentebestuur tijdens de Duitse bezetting.

De kern van de tekst is een verzoek om richtlijnen betreffende Joodse groothandelaren. De burgemeester vraagt of Joodse handelaren nog steeds rechtstreeks mogen inkopen bij de "Waren-Abschlag" (de centrale markt/afslag) en andere veilingen, of dat zij verplicht moeten worden om via een "arische" tussenpersoon (grossier of commissionair) te werken.

Opvallend is dat burgemeester Voûte zelf het voorstel doet om deze verplichte tussenkomst van "ariërs" in te voeren. Hij motiveert dit met het argument dat dit noodzakelijk is "in het belang van de voedselvoorziening van de plaatselijke gemeente". Dit toont aan hoe de gemeentelijke administratie proactief meewerkte aan het invoeren van anti-Joodse maatregelen en de economische uitsluiting van Joden, onder de dekmantel van efficiëntie en openbare orde.

De namen "Voûte" en "J.F. FRANKEN" zijn met een blauw-paarsige inkt gestempeld of later toegevoegd boven de getypte functies, wat aangeeft dat dit een administratief afschrift of een officieel besluit is.

--- Edward Voûte werd in 1941 door de Duitse bezetter aangesteld als burgemeester van Amsterdam, nadat zijn voorganger De Vlugt was afgezet na de Februaristaking. Voûte stond bekend als een meegaand bestuurder die nauw samenwerkte met de bezetter.

J.F. Franken was een invloedrijke ambtenaar binnen het Amsterdamse stadhuis (Secretarie) die ook na de oorlog omstreden bleef vanwege zijn rol tijdens de bezettingsjaren.

De context van dit document is de "Arisering" van de Nederlandse economie. Vanaf 1940 en 1941 voerden de Duitsers een reeks verordeningen in die bedoeld waren om Joden uit het economische leven te verdrijven. Dit begon met registratie, gevolgd door het ontslag van Joodse werknemers, en mondde uit in de onteigening of liquidatie van Joodse bedrijven. Het beperken van de toegang tot veilingen en het dwingen van Joodse ondernemers om via niet-Joodse tussenpersonen te werken, was een cruciale stap in het ontnemen van hun zelfstandigheid en hun uiteindelijke economische vernietiging.