Archief 745
Inventaris 745-354
Pagina 21
Dossier 2A
Jaar 1941
Stadsarchief

Handgeschreven concept of ambtelijke notitie.

Origineel

Handgeschreven concept of ambtelijke notitie. 1. Ich beziehe mich auf die
jüngste Besprechung mit
Ihnen betr. der Neuordnung
des Gemüseeinzelhandels, ins-
besondere auf die Mitteilung
über die Einsetzung von
Treuhändern bei den 7 sieben
jüdischen Grosshandelsfirmen
und möchte dabei
besonders auf das folgende
hinweisen: (ROA)

3. (im Sinne des
Um eine Prüfung auch
~~in dem von Ihnen erstrebten~~
~~Gesundungsprozess~~ zu
ermöglichen, empfiehlt
es sich, dass Sie vor
der Einsetzung der definitiven
Übernahme-Treuhänder
bzw. Arisierung, über die
als solche begünstigte Firmen
oder Personen mit mir ~~zu Rate~~
Überlegung pflegen. ~~gehen.~~ Dit document is een historisch bewijsstuk van de bureaucratische afwikkeling van de "Arisering" (Arisierung) tijdens het nazi-bewind. De tekst heeft betrekking op de groentehandel en specifiek op de zeven overgebleven Joodse groothandelsbedrijven in een niet nader genoemde regio of stad.

De kern van het document is de coördinatie tussen verschillende overheidsinstanties. De schrijver verzoekt om voorafgaand overleg ("Überlegung pflegen") voordat er definitieve bewindvoerders (Treuhänder) worden aangesteld of voordat de daadwerkelijke overdracht (Arisierung) aan nieuwe eigenaren plaatsvindt.

Opvallend is de doorhaling van de term "Gesundungsprozess". Dit was een gangbaar nazi-eufemisme waarbij het verdrijven van Joden uit de economie werd vergeleken met het "gezond maken" van een ziek lichaam. De auteur heeft dit in de uiteindelijke redactie blijkbaar vervangen of weggelaten voor een directere formulering. De afkorting "(ROA)" verwijst waarschijnlijk naar een specifieke toezichthoudende instantie (mogelijk de Reichsobmann of een regionale afdeling). In de jaren 1938 en 1939 werd de economische onteigening van Joden in het Duitse Rijk (en het geannexeerde Oostenrijk) wettelijk gesystematiseerd. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijven te verkopen voor prijzen die ver onder de marktwaarde lagen, of hun bedrijven werden simpelweg geliquideerd.

"Treuhänder" (curatoren of bewindvoerders) werden door de staat aangesteld om dit proces te beheren. In de praktijk betekende dit vaak dat deze bewindvoerders het bedrijf klaarmaakten voor overname door partijgetrouwe Duitsers. Dit document toont aan hoe er op ambtelijk niveau werd onderhandeld over welke "begunstigde firma's of personen" de buit van de onteigening mochten ontvangen. De handel in levensmiddelen, zoals groenten, was hierbij van strategisch belang voor de voedselvoorziening van het Rijk.

Samenvatting

Dit document is een historisch bewijsstuk van de bureaucratische afwikkeling van de "Arisering" (Arisierung) tijdens het nazi-bewind. De tekst heeft betrekking op de groentehandel en specifiek op de zeven overgebleven Joodse groothandelsbedrijven in een niet nader genoemde regio of stad.

De kern van het document is de coördinatie tussen verschillende overheidsinstanties. De schrijver verzoekt om voorafgaand overleg ("Überlegung pflegen") voordat er definitieve bewindvoerders (Treuhänder) worden aangesteld of voordat de daadwerkelijke overdracht (Arisierung) aan nieuwe eigenaren plaatsvindt.

Opvallend is de doorhaling van de term "Gesundungsprozess". Dit was een gangbaar nazi-eufemisme waarbij het verdrijven van Joden uit de economie werd vergeleken met het "gezond maken" van een ziek lichaam. De auteur heeft dit in de uiteindelijke redactie blijkbaar vervangen of weggelaten voor een directere formulering. De afkorting "(ROA)" verwijst waarschijnlijk naar een specifieke toezichthoudende instantie (mogelijk de Reichsobmann of een regionale afdeling).

Historische Context

In de jaren 1938 en 1939 werd de economische onteigening van Joden in het Duitse Rijk (en het geannexeerde Oostenrijk) wettelijk gesystematiseerd. Joodse ondernemers werden gedwongen hun bedrijven te verkopen voor prijzen die ver onder de marktwaarde lagen, of hun bedrijven werden simpelweg geliquideerd.

"Treuhänder" (curatoren of bewindvoerders) werden door de staat aangesteld om dit proces te beheren. In de praktijk betekende dit vaak dat deze bewindvoerders het bedrijf klaarmaakten voor overname door partijgetrouwe Duitsers. Dit document toont aan hoe er op ambtelijk niveau werd onderhandeld over welke "begunstigde firma's of personen" de buit van de onteigening mochten ontvangen. De handel in levensmiddelen, zoals groenten, was hierbij van strategisch belang voor de voedselvoorziening van het Rijk.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Cosman Waterlooplein "
A. Cosman Waterlooplein "
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A.v. Velzen Uilenburg "
A.v. Velzen Uilenburg "
B.A.Bouw
Barend Barend Uilenburg
Barend Barend Uilenburg
B. Barend Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Moffie Waterlooplein "
B. Moffie Waterlooplein "
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
P. Langendijkstr Uilenburg 7
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. Wittenburg Uilenburg
C.Pas
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6