Archief 745
Inventaris 745-354
Pagina 71
Dossier 2C
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief/memorandum met uitgebreide handgeschreven annotaties en correcties.

Origineel

Getypte brief/memorandum met uitgebreide handgeschreven annotaties en correcties. [Handgeschreven linksboven:]
Zu Händen des Wirtschafts-referenten Alois Gombault.

[Handgeschreven rechtsboven:]
An den Beauftragten des R.K. für die Stadt Amsterdam

[Getypte tekst:]
Unter Hinweisung auf unsere Unterredung vom 9. dieses Monats, beehre ich mich Ihnen folgendes mitzuteilen.

Der Ausgleichung des jüdischen Straszenhandels zufolge hat die Zahl jüdischer Verkäufer von Gemüse und Obst bedeutend abgenommen.

Wir besprachen die Einsetzung eines Aufsichtsrates am Zentralmarkte, dessen Aufgabe wäre dafür zu sorgen, dasz den noch bestehenden jüdischen Geschäften durchschnittlich nicht mehr Güter geliefert werden sollten als sie bisher bezogen. Der Umsatz dieser jüdischen Geschäfte ist nämlich wahrscheinlich bedeutend geringer als 10% der Bevölkerung, da es sich im allgemeinen um niedrige Geschäfte handelt.

Dies aber ist nicht eine definitive Lösung.

Eine entscheidendere Lösung um dafür zu sorgen, dasz die jüdische Bevölkerung sich nicht besser als die übrige Bevölkerung mit Gemüse und Obst versehen werden kann, wird nur möglich sein, indem es den Juden verboten sein wird in anderen als ~~jüdischen oder noch anzuweisen in jüdischen Vierteln sich befindenden zwischen Geschäften (welche hauptsächlich jüdische Kunden haben und insbesondere der Verteilungen nach demselben Maszstabe als die jüdischen Geschäfte behandelt werden sollten)~~ ^als jüdischen^ zu kaufen, ^und es^ ~~wenn es~~ ~~Verhältnisse~~ ^Bedingungen^ gibt, dasz man diese Vorschriften nicht auf irgend eine Weise umgehen kann.

[Handgeschreven onderaan, deels doorgehaald:]
~~te anderen~~ ^dazu^ anzuweisen Geschäfte zu kaufen und Bedingung

--- Dit document is een ambtelijke werkversie van een verordening of beleidsstuk. De kern van de tekst draait om het systematisch marginaliseren en isoleren van de Joodse bevolking in Amsterdam op het gebied van voedselvoorziening.

Belangrijke observaties:
1. Beperking van aanbod: Er wordt voorgesteld een "Aufsichtsrat" (toezichtsraad) op de Centrale Markt in te stellen om de toevoer naar Joodse winkels strikt te limiteren tot historische gemiddelden, of zelfs minder.
2. Economische uitsluiting: De tekst meldt met tevredenheid dat het aantal Joodse straathandelaren al aanzienlijk is afgenomen.
3. Segregatie: De belangrijkste voorgestelde maatregel is een koopverbod voor Joden bij niet-Joodse winkels. De doorhalingen tonen een worsteling met de formulering: men wil voorkomen dat Joden "beter" (lees: op gelijke voet) beleverd worden dan de rest van de bevolking.
4. Controle: De nadruk ligt op het onmogelijk maken van het omzeilen van deze regels. De handgeschreven correcties scherpen de tekst aan van "omstandigheden" (Verhältnisse) naar harde "voorwaarden" (Bedingungen).

--- Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De geadresseerde, de Beauftragte voor Amsterdam, was Hans Böhmcker, die direct onder Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart viel.

De tekst illustreert de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging. Voordat de massale deportaties begonnen, werd de Joodse gemeenschap stap voor stap economisch en sociaal geïsoleerd. Het beperken van de toegang tot verse producten zoals groente en fruit via de Centrale Markt was een bewuste methode om de Joodse bevolking te verzwakken en te concentreren in hun eigen wijken (ghettoïsering zonder muren). Het "aanwijzen" van specifieke winkels waar Joden nog mochten kopen, was een voorbode van de totale uitsluiting uit het openbare leven.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke werkversie van een verordening of beleidsstuk. De kern van de tekst draait om het systematisch marginaliseren en isoleren van de Joodse bevolking in Amsterdam op het gebied van voedselvoorziening.

Belangrijke observaties:
1. Beperking van aanbod: Er wordt voorgesteld een "Aufsichtsrat" (toezichtsraad) op de Centrale Markt in te stellen om de toevoer naar Joodse winkels strikt te limiteren tot historische gemiddelden, of zelfs minder.
2. Economische uitsluiting: De tekst meldt met tevredenheid dat het aantal Joodse straathandelaren al aanzienlijk is afgenomen.
3. Segregatie: De belangrijkste voorgestelde maatregel is een koopverbod voor Joden bij niet-Joodse winkels. De doorhalingen tonen een worsteling met de formulering: men wil voorkomen dat Joden "beter" (lees: op gelijke voet) beleverd worden dan de rest van de bevolking.
4. Controle: De nadruk ligt op het onmogelijk maken van het omzeilen van deze regels. De handgeschreven correcties scherpen de tekst aan van "omstandigheden" (Verhältnisse) naar harde "voorwaarden" (Bedingungen).


Historische Context

Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). De geadresseerde, de Beauftragte voor Amsterdam, was Hans Böhmcker, die direct onder Rijkscommissaris Arthur Seyss-Inquart viel.

De tekst illustreert de bureaucratische uitvoering van de Jodenvervolging. Voordat de massale deportaties begonnen, werd de Joodse gemeenschap stap voor stap economisch en sociaal geïsoleerd. Het beperken van de toegang tot verse producten zoals groente en fruit via de Centrale Markt was een bewuste methode om de Joodse bevolking te verzwakken en te concentreren in hun eigen wijken (ghettoïsering zonder muren). Het "aanwijzen" van specifieke winkels waar Joden nog mochten kopen, was een voorbode van de totale uitsluiting uit het openbare leven.

Kooplieden in dit dossier 100

A. Cosman Waterlooplein "
A. Cosman Waterlooplein "
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A.v. Velzen Uilenburg "
A.v. Velzen Uilenburg "
B.A.Bouw
Barend Barend Uilenburg
Barend Barend Uilenburg
B. Barend Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Moffie Waterlooplein "
B. Moffie Waterlooplein "
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
P. Langendijkstr Uilenburg 7
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. Wittenburg Uilenburg
C.Pas
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6