Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en correcties.
Origineel
Getypt rapport met handgeschreven kanttekeningen en correcties. [Linksboven, handgeschreven:]
Ter schaftlokalen welke op enkele honderden meters van de Centrale Markt zijn gelegen en welke thans reeds een deel der marktterreinen dekken.
[Tekst bovenaan, vervolg van vorige pagina:]
markt. Indien het den Joden wordt verboden, het café te betreden, zal men zich begeven naar de café’s ~~terras~~. Het beoogde doel, de scheiding, wordt dan toch niet bereikt en een en ander zal aanleiding geven tot schade in de exploitatie van het café en dus van de Gemeente.
II. Koelhuis.
Slechts zelden wordt het koelhuis door derden betreden; dit geschiedt alleen bij het inbrengen van groote partijen goederen of bij het sorteeren. De markthandel doet door zijn personeel of door derden goederen brengen naar of halen van het koelhuis. In- en uitslag der partijen geschiedt overigens door het vaste koelhuispersoneel. Het contact tusschen Joden en niet-Joden is hier dan ook veel geringer dan elders op de markt. Ik acht vooralsnog het nemen van maatregelen niet noodig.
[Linksmidden, handgeschreven:]
† Ook op het abattoir is het niet mogelijk ten aanzien van het brengen van producten naar het koelhuis het contact tusschen Joodsche & niet-Joodsche elementen te voorkomen.
III. Toiletten.
In de hal bevinden zich vier groepen van toiletten, waarvan één groep speciaal is aangewezen voor vrouwen. Verder bevindt zich in pakhuis E een collectieve groep van toiletten, welke uitsluitend zijn bestemd voor de huurders van dit pakhuis.
Het maken van een scheiding zou hier overlast veroorzaken, zoowel voor de niet-Joden als voor de Joden. Een scheiding zou in dit geval trouwens ~~illusoir~~ [in marge geschreven: H illusoir] zijn, indien men elders op de markt het contact tusschen beide groepen zou toelaten.
IV. Verrichten van diensten.
Expeditie. Het vervoer der producten naar en de afvoer van de Centrale Markt bevindt zich in hoofdzaak in handen van niet-Joden. Zoolang het in het algemeene goederenverkeer niet verboden is, dat niet-Joden goederen vervoeren voor Joden en omgekeerd, moet een zoodanige regeling naar mijn meening niet incidenteel voor de Centrale Markt worden getroffen.
V. Personeel.
Het komt op de Centrale Markt voor, dat Joodsch personeel in dienst is bij niet-Joodsche handelaren en omgekeerd, dat niet-Joodsch personeel werkt bij Joodsche patroons. Dit document is een ambtelijk advies betreffende de praktische uitvoering van de segregatie tussen Joodse en niet-Joodse burgers op het terrein van een Centrale Markt (zeer waarschijnlijk die van Amsterdam).
De schrijver hanteert een pragmatische, bijna technocratische toon. Hoewel het document de nazi-ideologie van "scheiding" (segregatie) als uitgangspunt neemt, adviseert de auteur op meerdere punten tegen specifieke maatregelen (zoals bij het koelhuis en de toiletten). De argumentatie hiervoor is echter niet moreel, maar logistiek en economisch:
1. Economisch: Men vreest inkomstenverlies voor de gemeente (bij de café-exploitatie).
2. Praktisch: Men stelt dat maatregelen "illusoir" (nutteloos) zijn als de scheiding op andere plekken op het terrein niet handhaafbaar is.
3. Logistiek: De verwevenheid van personeel (Joodse werknemers voor niet-Joodse bazen en vice versa) maakt een strikte scheiding op dat moment nagenoeg onmogelijk voor de bedrijfsvoering.
De handgeschreven kanttekeningen lijken latere toevoegingen of correcties van een supervisor die wijst op aanvullende locaties zoals schaftlokalen en het abattoir. Het document stamt uit de periode van de vroege bezettingsjaren (1940-1941), waarin de Duitse bezetter via de Nederlandse bureaucratie de Joodse bevolking stapsgewijs uit het openbare en economische leven probeerde te weren. De Centrale Markthallen waren een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening; ingrijpende maatregelen daar hadden directe gevolgen voor de distributie in de gehele stad. Dit rapport illustreert de manier waarop de Nederlandse ambtenarij meewerkte aan de voorbereiding van uitsluitingsmaatregelen door de praktische uitvoerbaarheid ervan te toetsen. V. Personeel