Getypte brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op dun papier). 13 juni 1941. De Directeur (waarschijnlijk van de Centrale Markt of een daaraan gerelateerde gemeentelijke dienst). Den Heer Stadsingenieur, Voorzitter Kleine Benzinecommissie, Raadhuis, Alhier. [Stempel/Kenmerk rechtsboven:] VD/HG.
[Handgeschreven in blauw potlood:] extra
den Heer Stadsingenieur,
Voorzitter Kleine Benzinecommissie,
Raadhuis,
A l h i e r .
37/19/24 M. [links]
13 Juni 1941. [rechts]
Naar aanleiding van Uw brief d.d. 30 April jl. (m.z. Mei)
S.I.4167/111 F II heb ik de eer U te berichten, dat de betreffende
onderneming een expeditiebedrijf exploiteert en ook gedeeltelijk
voor de Centrale Markt rijdt. Zij bezit 6 paarden en 5 wagens, be-
nevens een anthracietgenerator.
Indien de onderhavige aanvraag zou worden ingewilligd, zou
de firma meer expeditiewerk kunnen verrichten; ik merk hierbij op,
dat niet te controleeren is, of zij de vergunning voor geperst gas
uitsluitend zou gebruiken voor den afvoer van de Centrale Markt,
of dat daarmee in hoofdzaak andere expeditie zou worden verzorgd.
Voor de Centrale Markt acht ik dan ook het verleenen van de onder-
havige vergunning niet van groot belang.
De Directeur, * Kernboodschap: De directeur brengt een negatief advies uit over een vergunningsaanvraag voor het gebruik van "geperst gas" door een transportbedrijf. Hij stelt dat het bedrijf al over voldoende middelen beschikt (paarden en een anthracietgenerator) en dat het belang voor de Centrale Markt te gering is om de vergunning te rechtvaardigen, mede door een gebrek aan controlemogelijkheden op het daadwerkelijke gebruik.
* Technologische details: De brief noemt een anthracietgenerator. Dit was een apparaat dat tijdens de oorlogsjaren op vrachtwagens werd gemonteerd om gas te produceren uit kolen (anthraciet) als alternatief voor de schaarse benzine.
* Geperst gas: De aanvraag betreft "geperst gas" (vaak lichtgas uit de gemeentelijke gasfabriek dat onder druk in cilinders werd opgeslagen), een andere methode om schaarste aan vloeibare brandstoffen te omzeilen.
* Toon: Formeel en ambtelijk-zakelijk, typerend voor correspondentie tussen gemeentelijke diensten in die periode. Dit document stamt uit de vroege fase van de Duitse bezetting van Nederland (juni 1941). De schaarste aan brandstoffen was nijpend geworden doordat de bezetter het grootste deel van de voorraden opeiste voor de eigen oorlogsvoering. Hierdoor ontstond een complex systeem van distributie en vergunningen, beheerd door instanties zoals de hier genoemde "Kleine Benzinecommissie".
De brief illustreert de verschuiving in het transportwezen: bedrijven vielen terug op traditionele methoden (paard en wagen) of experimenteerden met alternatieve brandstoffen (generatoren en samengeperst gas). De "Centrale Markt" (waarschijnlijk de Markthallen in Amsterdam, gezien de terminologie) was van cruciaal belang voor de voedselvoorziening van de stad, maar zelfs voor toeleveranciers van deze vitale sector waren extra brandstofvergunningen niet vanzelfsprekend. Ambtenaren moesten streng waken tegen "oneigenlijk gebruik" van schaarse middelen voor algemeen commercieel expeditiewerk.