Archief 745
Inventaris 745-354
Pagina 435
Dossier 92
Jaar 1941
Stadsarchief

Getypte brief (doorslag of kopie van een besluit).

Van: De Wethouder voor de Levensmiddelen (ondertekend door J. Smit).

Origineel

Getypte brief (doorslag of kopie van een besluit). De Wethouder voor de Levensmiddelen (ondertekend door J. Smit). leiding worden ontnomen. Daarbij komt nog dit, dat de Direc-
teur van den Dienst thans voor den gang van zaken verantwoor-
delijkheid verschuldigd is aan mij en in hoogste instantie aan
den Regeeringscommissaris. Zulk een verantwoordelijkheid be-
staat niet voor de door U voorgestelde Commissie.

Voorts zal de Commissie haar zorg ook tot de consumenten
uitstrekken (art.15) tot het vaststellen van detailprijzen
en het bestrijden van een cadeaustelsel. Nog afgezien van het
feit, dat de prijsregeling behoort tot de bevoegdheid van den
Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Vissche-
rij, meen ik dat ook deze zorg niet eene is van particulieren,
doch van de Overheid.

Om deze redenen kan ik Uw voorstel niet aanvaarden.

De Wethouder voor de Levensmiddelen,
(get.) J. Smit

vM
wnd In dit document wijst de Wethouder voor de Levensmiddelen (Jan Smit, Amsterdam) een voorstel af voor de instelling van een nieuwe commissie die toezicht zou moeten houden op de voedselvoorziening en prijsregelingen.

De weigering is gebaseerd op twee hoofdpunten:
1. Hiërarchie en Verantwoordelijkheid: De huidige Directeur van de Dienst legt reeds verantwoording af aan de Wethouder en de Regeringscommissaris. Een onafhankelijke commissie zou deze duidelijke gezagslijn verstoren en zou zelf geen verantwoording verschuldigd zijn aan de hogere overheid.
2. Bevoegdheid: De wethouder stelt dat het vaststellen van consumentenprijzen en het reguleren van de markt (zoals het verbieden van het "cadeaustelsel") exclusieve taken van de overheid zijn, specifiek van de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visserij. Hij verzet zich tegen de inmenging van "particulieren" (vertegenwoordigd in de voorgestelde commissie) in deze overheidstaken.

De toon is formeel, ambtelijk en beslist. Het document getuigt van een strikte handhaving van gecentraliseerde overheidscontrole tijdens een periode van schaarste of crisis. Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de beginperiode van de Tweede Wereldoorlog of de mobilisatieperiode vlak daarvoor (ca. 1939-1941). Jan Smit was een Amsterdamse wethouder die onder meer verantwoordelijk was voor de levensmiddelenvoorziening.

Tijdens deze periode was de distributie en prijsstelling van voedsel een uiterst gevoelige kwestie. De overheid probeerde grip te houden op de schaarste door middel van centralisatie en strikte regelgeving om woekerprijzen en oneerlijke concurrentie (zoals het genoemde "cadeaustelsel", waarbij extraatjes werden gegeven om klanten te lokken) te voorkomen. De afwijzing van private inmenging door particulieren in een commissie past in de trend van toenemend staatsdirigisme in crisistijd. Het watermerk bevestigt dat het hier gaat om een officieel stuk van de Gemeente Amsterdam. J. Smit Gemeente Amsterdam

Samenvatting

In dit document wijst de Wethouder voor de Levensmiddelen (Jan Smit, Amsterdam) een voorstel af voor de instelling van een nieuwe commissie die toezicht zou moeten houden op de voedselvoorziening en prijsregelingen.

De weigering is gebaseerd op twee hoofdpunten:
1. Hiërarchie en Verantwoordelijkheid: De huidige Directeur van de Dienst legt reeds verantwoording af aan de Wethouder en de Regeringscommissaris. Een onafhankelijke commissie zou deze duidelijke gezagslijn verstoren en zou zelf geen verantwoording verschuldigd zijn aan de hogere overheid.
2. Bevoegdheid: De wethouder stelt dat het vaststellen van consumentenprijzen en het reguleren van de markt (zoals het verbieden van het "cadeaustelsel") exclusieve taken van de overheid zijn, specifiek van de Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visserij. Hij verzet zich tegen de inmenging van "particulieren" (vertegenwoordigd in de voorgestelde commissie) in deze overheidstaken.

De toon is formeel, ambtelijk en beslist. Het document getuigt van een strikte handhaving van gecentraliseerde overheidscontrole tijdens een periode van schaarste of crisis.

Historische Context

Dit document stamt zeer waarschijnlijk uit de beginperiode van de Tweede Wereldoorlog of de mobilisatieperiode vlak daarvoor (ca. 1939-1941). Jan Smit was een Amsterdamse wethouder die onder meer verantwoordelijk was voor de levensmiddelenvoorziening.

Tijdens deze periode was de distributie en prijsstelling van voedsel een uiterst gevoelige kwestie. De overheid probeerde grip te houden op de schaarste door middel van centralisatie en strikte regelgeving om woekerprijzen en oneerlijke concurrentie (zoals het genoemde "cadeaustelsel", waarbij extraatjes werden gegeven om klanten te lokken) te voorkomen. De afwijzing van private inmenging door particulieren in een commissie past in de trend van toenemend staatsdirigisme in crisistijd. Het watermerk bevestigt dat het hier gaat om een officieel stuk van de Gemeente Amsterdam.

Genoemde Personen 1

Producten

A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Organisaties

Gemeente Amsterdam

Kooplieden in dit dossier 100

A. Cosman Waterlooplein "
A. Cosman Waterlooplein "
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A. Poortje Uilenburg
A.v. Velzen Uilenburg "
A.v. Velzen Uilenburg "
B.A.Bouw
Barend Barend Uilenburg
Barend Barend Uilenburg
B. Barend Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Kroese Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Meents Uilenburg
B. Moffie Waterlooplein "
B. Moffie Waterlooplein "
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
B. Nebig Uilenburg
P. Langendijkstr Uilenburg 7
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. van Thijn Waterlooplein "
B. Wittenburg Uilenburg
C.Pas
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6