Administratieve brief / ambtelijke correspondentie. 2 september 1941. 37/36/5 M.
n diverse

(Handgeschreven in blauw potlood: Monden 7/9 '41)

VD/HG.

2 September 1941.

Bezwaren van "Ons Belang"
tegen gang van zaken op
Centrale Markt.

den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .

Onder terugzending van de met Uw kantbrief d.d. 8 Augustus jl. om advies ontvangen stukken No. 435 L.M. 1941 heb ik de eer U op de bezwaren van de Aardappel-, Groenten- en Fruitbewerkers-vereeniging "Ons Belang" het volgende te berichten.

1. De betreffende maatregel is reeds geruimen tijd geleden getroffen. Er wordt in het algemeen des nachts op de Centrale Markt niet gewerkt. Des zomers wordt momenteel 2 uur vóór de opening der markt voor den kleinhandel (dit is om 7 uur) een aanvang gemaakt met de werkzaamheden. Dat is dus om 5 uur v.m., het uur, dat de grossiers tot de markt worden toegelaten. Een uitzondering hierop wordt slechts gemaakt voor het lossen van de aanvoerschepen; de lossing hiervan is, met het oog op den goeden gang van zaken op de markt, toegestaan één uur, voor dat de grossiers op de markt komen; op zijn vroegst beginnen deze werkzaamheden derhalve om 4 uur v.m. Naar mate het des morgens later licht wordt, wordt deze marge van 2 uur ingekrompen. Op het oogenblik bedraagt zij 1 ½ uur en gedurende den winter zal zij nog verder worden ingekrompen en wel successievelijk tot ... uur, terwijl ook het uur van toegang voor den kleinhandel telkens later wordt gesteld, zoodat dan de werkzaamheden steeds later zullen aanvangen.

Ik moge er in dit verband op wijzen, dat de markt in normale omstandigheden des zomers om 5 uur v.m. en des Zaterdags zelfs om 4.30 uur voor den kleinhandel werd geopend. Het op de Centrale Markt werkzame personeel moest toen reeds om 3 uur des nachts en dikwijls reeds om 1 of 2 uur des nachts aanvangen met zijn werkzaamheden. In overleg met den handel is het openingsuur dezen zomer niet vroeger gesteld dan op 7 uur v.m., zoodat het hierbedoelde personeel, behoudens in het hierboven genoemd geval, niet vroeger dan om 5 uur v.m. zijn werkzaamheden heeft aan te vangen.

1. De regeling inzake het verleenen van toegang tot de Centrale Markt is neergelegd in het Reglement op de Centrale Markt. De beslissing omtrent toelating van personeel van koopers, verkoopers en expediteurs berust, ingevolge artikel 4 van vorengenoemd Reglement, bij den Directeur van * Inhoud: De brief dient als ambtelijk weerwoord op klachten van de arbeidersvereniging "Ons Belang". De kern van het geschil draait om de werktijden op de Centrale Markt. De schrijver legt uit dat de huidige tijden (aanvang 5:00 uur voor grossiers, 7:00 uur voor kleinhandel) een verbetering zijn ten opzichte van de "normale" (vooroorlogse) situatie, waarin personeel vaak al om 1:00 of 2:00 uur 's nachts moest beginnen.
2. Regulering: Er wordt verwezen naar een seizoensgebonden regeling waarbij de aanvangstijden meebewegen met het daglicht. Dit was in 1941 niet ongebruikelijk, mede vanwege de verduisteringsvoorschriften tijdens de bezetting.
3. Juridisch kader: De brief eindigt met een verwijzing naar het "Reglement op de Centrale Markt", waarbij de macht over toegangsrechten expliciet bij de Directeur van de markt wordt gelegd. * Historische context: Het document dateert uit september 1941, ruim een jaar na de start van de Duitse bezetting van Nederland. De Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam waren het cruciale knooppunt voor de voedselvoorziening van de stad.
4. Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in oorlogstijd een van de belangrijkste posities in het stadsbestuur, verantwoordelijk voor de distributie en de beheersing van de schaarste.
5. Arbeid en vakbonden: Hoewel veel vakbonden in 1941 onder druk stonden of gelijkgeschakeld werden (onder de NVV), bleven beroepsverenigingen zoals "Ons Belang" nog proberen de werkomstandigheden van hun leden te beïnvloeden, in dit geval betreffende de zware nachtelijke uren in de groenten- en fruitsector.