Archiefdocument
Origineel
(Stempel linksboven:)
BIJBLAD VAN:
M., 'No. 37/85/1 1941
DOORGEZONDEN: 4/9-'41.
(Aantekeningen rechtsboven:)
37/85/2 (in rood) 11/9/'41 [onleesbaar monogram]
oproep + brief terug
11/9 '41
[paraf]
(Centrale tekst, met pen geschreven en onderstreept:)
Met groote letters een
steen reeds getroffen.
(Aantekening midden-links:)
Op 6/11-'41 terug van
Ger. Broek.
Nu buigen?
(Aantekening midden-rechts:)
Eer Cliteur heeft geen toegang
tot de C.M.
(Aantekeningen onderzijde:)
af afgegeven 20/10-'41 bij [paraf]
[paraf] apb 20/10 '41
(Rode tekst onderaan:)
Kopie naar Min. Just.
mededeelt afschrift
is slechts pro mem
verwerking
(Gedrukte tekst linksonder:)
Alg. Zaken Model No. 14
10.000-10-1937-1016 Dit document is een administratief dossierblad dat de voortgang van een specifiek onderzoek of dossier bijhoudt. Gezien de data (1941) en de verwijzingen, betreft het zeer waarschijnlijk een politiek-administratieve kwestie onder de Duitse bezetting.
- Personen: De vermelding van "Eer Cliteur" (Eerwaarde Cliteur) is cruciaal. Dit verwijst naar de Utrechtse priester Gerardus Cliteur, een bekende verzetsfiguur die hulp bood aan joden en onderduikers.
- C.M.: De afkorting C.M. in de context van Cliteur (die in Utrecht werkte) zou kunnen verwijzen naar de 'Centrale Meldkamer' of mogelijk een specifieke commissie of locatie waar hem de toegang werd ontzegd als ordemaatregel.
- Cryptische teksten: De zin "Met groote letters een steen reeds getroffen" en de vraag "Nu buigen?" suggereren een sfeer van intimidatie of een verslaglegging van een confrontatie. "Nu buigen?" lijkt een vraag of het subject (mogelijk de persoon die terugkeerde uit "Ger. Broek") nu bereid is om mee te werken of te capituleren onder druk.
- Administratieve route: Het dossier is doorgestuurd tussen het Ministerie van Algemene Zaken en het Ministerie van Justitie ("Min. Just."), wat wijst op de officiële aard van de monitoring van deze personen. Het document dateert uit de periode waarin de Duitse bezetter de controle over het kerkelijk en maatschappelijk leven in Nederland trachtte te verstevigen. Priesters die zich niet schikten naar de richtlijnen van de bezetter werden nauwlettend in de gaten gehouden door de pro-Duitse administratie.
Gerardus Cliteur (1893-1945) was een centrale figuur in het religieus verzet. Hij werd uiteindelijk in 1942 gearresteerd door de Gestapo en overleed in 1945 in het concentratiekamp Bergen-Belsen. Dit document uit 1941 werpt licht op de vroege fase van zijn vervolging, waarbij zijn bewegingsvrijheid werd beperkt ("geen toegang") en er druk op hem of zijn contacten werd uitgeoefend. De vroege datering van het formulier (1937 onderaan) laat zien dat de bezetter gebruikmaakte van bestaande administratieve infrastructuren van de Nederlandse overheid. De vermelding van "Eer Cliteur" (Eerwaarde Cliteur) is cruciaal. Dit verwijst naar de Utrechtse priester Gerardus Cliteur een bekende verzetsfiguur die hulp bood aan joden en onderduikers.