Archief 745
Inventaris 745-357
Pagina 34
Dossier 92
Jaar 1941
Stadsarchief

Archiefdocument

Origineel

De maatregel zou slechts effect kunnen hebben
indien tegelijkertijd de bevolking van elke buurt
zou worden [doorstreept: verplicht slechts in de buurt waar]
[doorstreept: zij gevestigd is te koopen] verboden elders te koopen
als in de buurt waar zij gevestigd is. Teneinde
de maatregel te handhaven, zou een uitgebreid
contrôle apparaat noodig zijn.
Afgezien van de dwang, die op het publiek
wordt gelegd, is de verplichting, die op de
kleinhandelaren rust, er voor te zorgen dat
de koopers zich legitimeeren.
Het is maar de vraag of de dwang die
op het publiek en den [doorstreept: kooper] kleinhandelaar
zal worden opgelegd tot een voor de kleinhandelaar
gewenscht [doorstreept: resultaat] gevolg zal hebben, omdat
tegenover een eventueelen winst aan afzet in
de eigen buurt het verlies van afzet aan
bewoners van andere buurten zal staan. De tekst is een ambtelijke of beleidsmatige reflectie op een ingrijpende economische maatregel. De auteur zet uiteen waarom het dwingen van burgers om enkel in hun eigen buurt te winkelen problematisch is:

  1. Handhavingsproblematiek: Er wordt gesteld dat er een enorm controleapparaat nodig zou zijn om toe te zien op de naleving van een dergelijk verbod op 'elders winkelen'.
  2. Administratieve last voor de middenstand: De winkelier krijgt de taak van controleur toebedeeld; hij moet immers de legitimatie van zijn klanten controleren om te zien of zij wel in de juiste buurt wonen.
  3. Economisch argument (Nul-som-spel): De auteur wijst erop dat wat een winkelier wint aan 'verplichte' lokale klanten, hij weer verliest aan klanten uit andere buurten die niet meer bij hem mogen komen. Per saldo levert het de kleinhandelaar dus waarschijnlijk geen winst op.

De schrijfstijl is formeel en de vele doorhalingen suggereren dat het hier gaat om een eerste concept waarin de formulering zorgvuldig wordt afgewogen. Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst de terminologie ("contrôle", "legitimeeren", "kleinhandelaar") en de focus op "dwang" en "maatregelen" sterk op de periode van de Tweede Wereldoorlog of de directe nasleep daarvan. Tijdens de bezetting was er in Nederland sprake van een strikt distributiestelsel en werden er diverse pogingen gedaan om de goederenstroom te beheersen en zwarte handel tegen te gaan. Het document lijkt een intern advies of bezwaarschrift tegen een (lokaal) plan om de bewegingsvrijheid van consumenten nog verder in te perken ten gunste van een strikte wijk-gebonden distributie.

Samenvatting

De tekst is een ambtelijke of beleidsmatige reflectie op een ingrijpende economische maatregel. De auteur zet uiteen waarom het dwingen van burgers om enkel in hun eigen buurt te winkelen problematisch is:

  1. Handhavingsproblematiek: Er wordt gesteld dat er een enorm controleapparaat nodig zou zijn om toe te zien op de naleving van een dergelijk verbod op 'elders winkelen'.
  2. Administratieve last voor de middenstand: De winkelier krijgt de taak van controleur toebedeeld; hij moet immers de legitimatie van zijn klanten controleren om te zien of zij wel in de juiste buurt wonen.
  3. Economisch argument (Nul-som-spel): De auteur wijst erop dat wat een winkelier wint aan 'verplichte' lokale klanten, hij weer verliest aan klanten uit andere buurten die niet meer bij hem mogen komen. Per saldo levert het de kleinhandelaar dus waarschijnlijk geen winst op.

De schrijfstijl is formeel en de vele doorhalingen suggereren dat het hier gaat om een eerste concept waarin de formulering zorgvuldig wordt afgewogen.

Historische Context

Hoewel een exacte datum ontbreekt, wijst de terminologie ("contrôle", "legitimeeren", "kleinhandelaar") en de focus op "dwang" en "maatregelen" sterk op de periode van de Tweede Wereldoorlog of de directe nasleep daarvan. Tijdens de bezetting was er in Nederland sprake van een strikt distributiestelsel en werden er diverse pogingen gedaan om de goederenstroom te beheersen en zwarte handel tegen te gaan. Het document lijkt een intern advies of bezwaarschrift tegen een (lokaal) plan om de bewegingsvrijheid van consumenten nog verder in te perken ten gunste van een strikte wijk-gebonden distributie.

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Aardappelen): Klei A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit Kruidenier (Droog): Meel Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Vis Vleeswaren: Lever Vleeswaren: Vlees Zuivel & Eieren: Eieren Zuivel & Eieren: Room Zuivel & Eieren: Zuivel

Thema's

Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

Gerelateerde Documenten 6