Ambtsbericht / Rapport. 5 december 1941. J. Th. de Vries (Rapporteur). De Bedrijfschef van het Marktwezen. Rapport
Amsterdam 5.12.41

Op den 3.12.41 ongeveer 3 uur reed een wagen bespannen met twee paarden langs de hal naar "PIER" N. Ik vermoedde dat deze wagen geen nummer had en op PIER N. bleek dit een wagen te zijn van Firma Karseboom. Ik vroeg de bestuurder naar zijn volgnummer en hij liet mij een goed volgnummer zien. Hij zeide mij dat hij door het lange wachten naar huis was geweest hetgeen juist dien dag was toegestaan.

Toen ik weer terug kwam op PIER M kwam direct daarop den Hr. van Es bij mij en voegde mij in 't bijzijn van ± 40 vrachtrijders toe dat alle Controleurs met Karseboom knoeien en dat zij gerust niet meer nodig zijn op de Markt.

Nu kan ik mij best begrijpen dat deze waarde heer van Es zich zoo heeft uitgelaten, omdat ik eens getuige ben geweest van een onsmakelijk onderhoud tusschen de Heeren Karseboom en van Es: En allerlei onaangenaams aan 't adres v/d Hr. van Es gericht werden, waarop als hij dit mij gezegd had er beslist voor Karseboom een vervolging opzat.

Echter Hr. v Es heeft hieraan geen gevolg gegeven hetgeen mij wat te denken geeft.
Vermoedelijk wil hij nu de Controleurs voor hem de kastanjes uit het vuur laten halen en op deze wijze zich te wreken voor de, voor v Es, lastige Karseboom. Dit alles als de beschuldiging juist was nog totdaraantoe, maar dit geval is een aantijging tegen het gezag van de Controleurs en tegelijkertijd ook voor M.W. Een en ander geef ik U in handen en met dit rapport kunt U doen naar eigen goedvinden.

Rapporteur J. Th. de Vries.
Aan den Hr. Bedrijfschef Marktwezen. Het document is een formeel verslag van een incident op de Amsterdamse markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen). De kern van de zaak is een publiekelijke beschuldiging van corruptie.

1. De Beschuldiging: De heer Van Es beschuldigt in het bijzijn van veertig getuigen (vrachtrijders) de controleurs ervan te "knoeien" (frauderen of onder één hoedje spelen) met de Firma Karseboom.
2. Motivatie: De rapporteur, De Vries, trekt de integriteit van de beschuldiger (Van Es) in twijfel. Hij suggereert dat Van Es een persoonlijke vete uitvecht met Karseboom en de controleurs probeert te gebruiken om Karseboom aan te pakken ("de kastanjes uit het vuur laten halen").
3. Gezag: De Vries benadrukt dat deze publieke uitval het gezag van de Controleurs en het Marktwezen (M.W.) ondermijnt.
4. Annotaties: De rode onderstrepingen bij "Firma Karseboom", "alle Controleurs" en "knoeien" wijzen erop dat een leidinggevende of onderzoeker de cruciale elementen van de laster heeft gemarkeerd voor verdere actie. Dit rapport is geschreven in december 1941, tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In deze periode was de voedselvoorziening en de controle daarop (via het Marktwezen) van cruciaal belang. Er heerste grote schaarste en distributieregels waren streng.

Beschuldigingen van "knoeien" of vriendjespolitiek waren in deze context zeer ernstig, omdat ze konden leiden tot beschuldigingen van zwarte handel of sabotage van de distributie. De toon van het rapport is defensief; de rapporteur probeert de eer van het korps controleurs te verdedigen tegen wat hij ziet als een persoonlijke rancuneuze aanval van een marktpartij (Van Es). Het document geeft een inkijkje in de hooggespannen onderlinge verhoudingen en de corruptiegevoeligheid op de Amsterdamse handelsplaatsen tijdens de oorlogsjaren.