Afschrift van een brief (getypt).
Origineel
Afschrift van een brief (getypt). N. Meyer, namens de bewoners van Lijnbaansgracht 59-60, Amsterdam. [Bovenaan rechts, blauw stempel:]
Behoort bij brief van den Directeur van het Gem.
Bouw- en Woningtoezicht d.d. 30/3 No. 601 ^a
39 HW.39
[Midden boven:]
Afschrift.
[Links boven:]
No. 601 H.W. 1939.
Ingekomen: 22.III.'39.
[Hoofdtekst:]
Uit naam der bewoners van LYNBAANSGRACHT 59-60 zend ik U
onderstaand schryven , wy wilden gaarne weten of de firma Th.W.VAN
MUNSTER, kolenhandel LYNBAANSGRACHT 61 , het recht heeft gekregen
4 kolenschuiten in de gracht te hebben en wel 2 x 2 schuiten
naast elkaar, waardoor het onmogelyk is voor andere schuiten
of bootjes te kunnen voorbyvaren, ook het bootje welk het dryvend
grachtvuil moet ophalen kan er niet door toen bovengenoemde firma
voor een paar jaar geleden hier kwam wonen mochten er maar 2
schuiten in de gracht wezen en waarom nu meer, nu word er in
deze omgeving veel moderne huizen gebouwd waar ook de schoonheids-
commissie haar goedkeuring aan moet geven, maar kykt deze com-
missie dan niet naar bovengenoemde schuiten waar de bewoners van
deze nieuwe huizen op moeten kyken, want het is hier niet meer de
Lynbaansgracht van voor 50 jaar geleden en wy bewoners van deze
moderne woningen hebben/ook onze personeele belasting betalen even-
als de bewoners der Nassaukade enz. waar men deze schuiten niet
zou dulden, ik hoop dat U in deze toestand verbetering kunt brengen
of is het beter dat ik my tot B. en W. went, in afwachting zoo noem
ik my
Hoogachtend,
w.g. N. Meyer.
Lynbaansgracht 60.
Amsterdam, 21 Maart 1939.
[Ingevoegde tekst linksonder met handgeschreven correctieteken:]
H.T.
/ -
ook recht op een net uitzicht
wy moeten
[Onderaan rechts, stempel en handtekening:]
Voor Eensluidend Afschrift
De Directeur v/h Bouw- en Woningtoezicht,
[Handtekening onleesbaar] * Inhoud: De brief is een formele klacht van omwonenden van de Lijnbaansgracht over de overlast die wordt veroorzaakt door kolenhandel Th.W. van Munster. De kern van de klacht is dat de firma de gracht blokkeert door vier schuiten (twee aan twee) af te meren, waar er voorheen slechts twee waren toegestaan. Dit hindert niet alleen het scheepvaartverkeer, maar belemmert ook de reinigingsdienst ("het bootje welk het dryvend grachtvuil moet ophalen").
* Argumentatie: De schrijver hanteert een interessant mengsel van praktische en sociaal-economische argumenten. Er wordt gewezen op de modernisering van de buurt en de rol van de 'schoonheidscommissie' (de huidige Welstand). De bewoners voelen zich benadeeld omdat zij "personeele belasting" betalen en vinden dat hun woonplezier (het uitzicht) beschermd moet worden, net zoals dat in duurdere wijken als de Nassaukade gebeurt.
* Toon: De toon is dwingend en licht dreigend ("is het beter dat ik my tot B. en W. [Burgemeester en Wethouders] went"). Het taalgebruik is typerend voor de vooroorlogse periode (bijv. "schryven", "dryvend").
* Formele kenmerken: Het betreft een afschrift, wat betekent dat het origineel door de gemeente is gekopieerd voor intern gebruik of archivering. De handgeschreven toevoeging linksonder lijkt een correctie of aanvulling op de getypte tekst die per ongeluk was weggevallen ("wy moeten ook recht op een net uitzicht [hebben]"). * Historische context: Maart 1939. Nederland bevindt zich aan de vooravond van de Tweede Wereldoorlog. De kolenhandel was op dat moment nog de primaire bron voor huisverwarming. De Lijnbaansgracht in Amsterdam was van oudsher een plek waar transport en handel samenkwamen met bewoning.
* Stedelijke ontwikkeling: De brief illustreert de spanning tussen de traditionele industriële functies van de Amsterdamse grachten (zoals kolenoverslag) en de opkomende wens voor een kwalitatief hoogwaardige woonomgeving. De verwijzing naar de 'moderne huizen' duidt op de stadsuitbreiding en renovatieprojecten uit die tijd.
* Bestuur: De afhandeling door de Directeur van Bouw- en Woningtoezicht laat zien dat dergelijke geschillen over het gebruik van de openbare ruimte en de esthetiek van de stad destijds al strikt werden gereguleerd en gedocumenteerd. N. Meyer W. van Munster